ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଉପଖ୍ୟାନରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି—ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଜୀବନ ଓ ମୃତ୍ୟୁକୁ ସମାନ ଭାବରେ ଦେଖେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଉପଲବ୍ଧି କରିଥାଏ। ଏକ ଭିକ୍ଷୁ, ତାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ମନ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ। ଏହିପରି, ବୁଦ୍ଧିର ଦୀପ ଦ୍ୱାରା, ଆପଣ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଦେଖିପାରିବେ। ଏବଂ ଯେଉଁଠି ଆପଣଙ୍କୁ ଜାଣିବା ଦରକାର, ମହାନ୍ ଜନ, ସେ ସବୁ ଆପଣ ପ୍ରକୃତରେ ଜାଣିଛନ୍ତି। ଏହି ଜ୍ଞାନ ଗୁରୁଙ୍କର କୃପା ଓ ନିଜ ଶିଳ୍ପ ଦ୍ୱାରା ଆସିଥାଏ। ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଭାବରେ ଉତ୍ପ୍ରଜ୍ଜଳିତ ହେଲାପରେ, ଆପଣ ମୋତେ ଜଣାଯାନ୍ତି; ଆପଣଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ଏହିଠାରେ ଅଧିକ, ଯଦିଓ ଆପଣ ନିଜେ ଏହାକୁ ଅନୁଭବ କରୁନାହାନ୍ତି। ଜ୍ଞାନ ଉଦୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତେ ଏହି ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିନାହାନ୍ତି। ହୃଦୟର ଗଠି ଶିଥିଳ ହେଇଗଲାପରେ, ସେମାନେ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାନ୍ତି। ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ଛଡ଼ି, ଏହି ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିନାହିଁ। ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତରେ କୌଣସି ଉତ୍ସାହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏନାହିଁ, ନା ଆସକ୍ତି ଜନ୍ମ ନେଉଛି। ମହାଭାଗ୍ୟବାନ୍ ଆପଣ, ମୁଁ ଦେଖୁଛି ଆପଣ ନିଜକୁ ସମାନ ଭାବରେ ପ୍ରଶଂସା ଓ ନିନ୍ଦା କରୁଛନ୍ତି। ଆପଣ ଅବିନାଶୀ ଓ ଦୁଃଖରହିତ ଉତ୍ତମ ମାର୍ଗ ଅନୁସରଣ କରିଛନ୍ତି। ଆପଣ ଏହି ଦଶାରେ ବସିଛନ୍ତି; ମୁନି, ଆଉ ଆପଣ କଣ ଜିଜ୍ଞାସା କରୁଛନ୍ତି? ଆପଣ ନିଜ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି, ନିଜକୁ ନିଜେ ଦ୍ୱାରା ବୁଝିଛନ୍ତି। ଏହିପରି, ଶୀତଳ ପାହାଡ଼କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲାପରେ, ସେ ପରାଶାର୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ଆରର୍ଣ୍ୟ, ଶୁଭ୍ର ମନ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ତାପରେ, ସେ ମହାନ୍ ଚିତ୍ତବାନ୍ ନିଜ ଜଣା ସବୁ କଥା ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ। ଏହି ସବୁ ଶୁଣି, ବେଦ ରଚୟିତା ବ୍ୟାସ ମନରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ବ୍ୟାସ ନିଜ ପୁଅକୁ ଆଲିଂଗନ କରି, ପାଖରେ ବସାଇଲେ। ଯେଉଁମାନେ କ୍ରିୟା ଓ ଶିକ୍ଷାରେ ନିବେଶିତ, ସେମାନେ ପାହାଡ଼ ଶିଖରରୁ ଭୂମିକୁ ଅବତରିଲେ। ତାପରେ, ଜ୍ଞାନୀ ଏକାକି ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଧ୍ୟାନରେ ଚୁପ ହୋଇ ବସିଥିଲେ। ବସିଷ୍ଠ ମହାମୁନି, ବ୍ରହ୍ମନ୍ ର ଧ୍ୱନି ଏଠାରେ ଶୁଣାଯାଏନାହିଁ। ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଧ୍ୱନି ନ ଥିବାରୁ, ଏହି ପାହାଡ଼ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ନୁହେଁ। ସେ ସଦା ଶାନ୍ତ ମନ ଓ ବେଦ ଓ ତାହାର ଅର୍ଥ ଜାଣିଥିଲେ। ସେ ନିଜ ପୁଅ ଶୁକଙ୍କୁ ସହ ଏକାସାଥି ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ବାୟୁ ବହୁ ବେଗବାନ ହୋଇ, ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ବହିଥିଲା। ଶୁକ, ଅଟକାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଜିଜ୍ଞାସାରେ ଭରି ଥିଲେ। ଆପଣ ଏହି ବାୟୁ ଚଳାପାଇଁ ସବୁ କଥା କହିବା ଉଚିତ। ଏହି ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନର ବିଘ୍ନ ହେବାରୁ, ଏହି ଉକ୍ତି ହୋଇଥିଲା। ସେ, ଅନ୍ଧକାର ଓ ରାଗକୁ ଛାଡ଼ି, ସତ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଅଟୁଟ ରହିଥିଲେ। ଦେବମାର୍ଗ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର, ପିତୃମାର୍ଗ ଅନ୍ଧକାରର। ଭୂମି ଓ ଆକାଶରେ, ବାୟୁ ଯେଉଁଠି ଯାଏ, ସେଠି ଦେବତାମାନେ—ସାଧ୍ୟଗଣ—ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଉଦାନା ତାଙ୍କର ପୁଅ ହେଲେ, ଦ୍ୟାନା ମଧ୍ୟ ପୁଅ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପ୍ରାଣ, ଅଜୟ ଓ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ତାଙ୍କର କୌଣସି ସନ୍ତାନ ନଥିଲେ। ବାୟୁ, ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ଅଲଗା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରାଉଛି। ସେ ମେଘ ଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରେରଣ କରନ୍ତି, ଧୁଆଁ ଓ ତାପରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ମେଘ ମଧ୍ୟ। ଆକାଶରେ, ଅଳ୍ପ ଆର୍ଦ୍ରତା ଓ ବିଦ୍ୟୁତରୁ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦେଇଥାନ୍ତି। ସେ ସଦା ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକର ଉଦୟ ଘଟାଇଥାନ୍ତି।