ଏହିପରି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଜଣେ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀ ପରି ଜଳରେ ଅପରିସ୍ପୃଶ୍ୟ ରହିଥାଏ, ସେ ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏହି ସଂସାରରେ ଅଲିପ୍ତ ରହେ। ଶରୀରକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ସେ ମୁକ୍ତ ଓ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଙ୍ଗରେ ଅନ୍ୱିତ ହୁଏ। ଯାହାକୁ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଓ ମୋର ପ୍ରିୟ, ତୁମେ ମୋକ୍ଷ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଏହି ଧର୍ମ ଅତି ପବିତ୍ର। ଏହି ଧର୍ମକୁ ଗଭୀର ଧ୍ୟାନ ଓ ଉପାସନା ଦ୍ୱାରା ସାକ୍ଷାତ୍କାର କରାଯାଇପାରେ। ଯିଏ ନ ଆକାଂକ୍ଷା କରେ, ନ ଦ୍ୱେଷ କରେ—ସେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ପୁରାତନ ଋଷିମାନେ ଯେଉଁ ଚାରି ଆଶ୍ରମ ଧର୍ମ ପାଳନ କରିଥିଲେ, ତାହାକୁ ଚାରି ଧାରାର ଜୀବନ ପଦ୍ଧତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ। କାର୍ଯ୍ୟ, ମନ ଓ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଯେଉଁଠି ଆକାଂକ୍ଷା ଓ ଲୋଭକୁ ତ୍ୟାଗ କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ସେ ନିଷ୍ପକ୍ଷ, ଅଚଞ୍ଚଳ ମନରେ ବ୍ରହ୍ମକୁ ଲାଭ କରେ। ସୋନା ଓ ଲୋହା, ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ—ଏହାକୁ ସେ ସମାନ ଭାବେ ଦେଖିଥାଏ। ଜୀବନ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ—ଏହି ଭାବରେ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଏକ ଭିକ୍ଷୁକ ମନ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଦରକାର। ଏହିପରି, ବୁଦ୍ଧିର ଦୀପ ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମାକୁ ଦେଖିପାରିବାଏ। ଯାହା ଜାଣିବା ଦରକାର, ତୁମେ ସେସବୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଜାଣିଛ। ଗୁରୁଙ୍କର କୃପା ଓ ନିଜର ଅନୁଶାସନ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିଛ। ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜ୍ୱଳିଛି, ଏହି ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମୋ ପାଖରେ ପରିଚିତ। ତୁମର ମହତ୍ତ୍ୱ ଆଉ ବଡ଼, ଯଦିଓ ତୁମେ ନିଜେ ଏହିକଥା ଜାଣନାହା। ଜ୍ଞାନ ଉଦୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତେ ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି ନାହାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ହୃଦୟର ଗଠିକୁ ଢିଲା କରିଦିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ବିନା, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏନାହିଁ। ନୃତ୍ୟ କିମ୍ବା ସଙ୍ଗୀତରେ ଆନନ୍ଦ ବା ଆସକ୍ତି ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ। ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, ମୁଁ ଦେଖୁଛି, ତୁମେ ନିଜକୁ ସମାନ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛ ଓ ନିନ୍ଦା କରୁଛ। ତୁମେ ଏହି ଅକ୍ଷୟ ଓ ନିର୍ବିକାର ଉତ୍ତମ ପଥକୁ ଅନୁସରଣ କରିଛ। ତୁମେ ଏହି ଦଶାରେ ବସିଛ, ହେ ଋଷି, ଆଉ କଣ ଜିଜ୍ଞାସା କରୁଛ? ନିଜେ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି, ନିଜକୁ ନିଜେ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭବ କର। ଶୀତଳ ପାହାଡ଼କୁ ପହଞ୍ଚି, ସେ ପରାଶାର୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ଆରର୍ଣ୍ୟେୟ, ପବିତ୍ର ମନ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ତାପରେ, ସେ ମହାତ୍ମା ସମସ୍ତ ଘଟଣା ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କୁ କୁହିଲେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବେଦର ରଚୟିତା ବ୍ୟାସ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଆନନ୍ଦକୁ ଅନୁଭବ କଲେ। ବ୍ୟାସ ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ନିଜ ପାଖରେ ବସାଇଲେ। ଯେଉଁମାନେ କ୍ରିୟା ଓ ଅଧ୍ୟୟନରେ ନିଷ୍ଠା ଥିଲେ, ସେମାନେ ପାହାଡ଼ ଶିଖରରୁ ପୃଥିବୀକୁ ଅବତରିଲେ। ଏହିପରି, ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଧ୍ୟାନରେ ଏକାକୀ ବସିଥିଲେ। ହେ ବଶିଷ୍ଠ ମହାର୍ଷି, ବ୍ରହ୍ମନାଦ ଶୁନାଯାଉନାହିଁ। ବ୍ରହ୍ମନାଦ ବିହୀନ ଥିବାରୁ, ଏହି ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ନୁହେଁ। ସେ ସଦା ଶାନ୍ତ ମନ, ବେଦ ଓ ତାହାର ଅର୍ଥ ଜାଣିଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଶୁକଙ୍କ ସହିତ ବେଦାଧ୍ୟୟନ କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସମୁଦ୍ର ହାତରେ ଚଞ୍ଚଳ ବାତାସ ବହୁଥିଲା। ଶୁକ, ଅବରୋଧ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ଜିଜ୍ଞାସାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ। ବାତାସର ଚଳନ ବିଷୟରେ ସମସ୍ତ କଥା ତୁମେ କହିବା ଉଚିତ। ଏହି ବାୟୁ ଚଞ୍ଚଳତାରେ ଅଧ୍ୟୟନ ବିଘ୍ନ ଘଟିଥିଲା, ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ଏହି କଥା କୁହାଯାଇଥିଲା।