ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ମହାନ ଯୋଗୀ ନିଜ ଆତ୍ମସଂୟମ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଏତେ ଲୀନ ଥିଲେ ଯେ, ତାଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପିଆସର କୌଣସି ଅନୁଭୂତି ହଉନଥିଲା। ସେଠାରେ ରାଜମହଳର ଦ୍ୱାରପାଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଦ୍ୱାରପାଳ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ। ଏହି ଯୋଗୀ ତାଙ୍କୁ ବିନମ୍ର ଭାବରେ ନମସ୍କାର କରି, ହାତ ଜୋଡି ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ଏହି ଦ୍ୱାରପାଳ ତାଙ୍କୁ ମହଳର ଭିତରକୁ ନେଇଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ମଣ୍ଡପ ଥିଲା, ଯାହା ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ମନ୍ଦିର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଦ୍ୱାରପାଳ ଏହି ମହାନ ଅତିଥିକୁ ବିଶ୍ରାମ ଦେଇ, ରାଜାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଆଗମନ ବିଷୟରେ ଜଣାଇଲେ। ଏଠାରେ, ଏହି ମହାନ ଋଷିଙ୍କ ସେବା ପାଇଁ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ, ଅନେକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉତ୍ସୁକ ହେଲେ। ସେମାନେ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ସୁନ୍ଦର ବସ୍ତ୍ର ଓ ତାପିତ ସୁନାର ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ଏହି ମହାନ ଅତିଥି ପାଇଁ ପଞ୍ଚାଶ ପ୍ରକାରର ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ସେ ଭୋଜନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ, ସେ ଶହରର ବଗିଚାକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଅନେକ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଖେଳୁଥିଲେ, ହସୁଥିଲେ ଓ ଏକ ଟିଆ ପକ୍ଷୀକୁ ଗୀତ ଗାଇ ମନୋରଞ୍ଜନ କରୁଥିଲେ। ଏହି ଟିଆର ନାମ ଆରଣେୟ, ଯିଏ ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ, କ୍ରୋଧ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖିଥିଲେ। ସେ ଟିଆ ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳେ ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଓ ପୂଜା କରିଥିଲେ, ଏବଂ ରାତିର ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ ଗଭୀର ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହେଇଯାଉଥିଲେ। ପରେ, ପ୍ରଭାତେ ଉଠି ସେ ଶୀଘ୍ର ଶୌଚାଚାର କରିଥିଲେ। ଏହିଭଳି ସେ ସେଠି ଦିନଟି କାଟିଲେ ଓ ରାତିଟି ରାଜପ୍ରସାଦରେ ବିତାଇଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ, ରାଜା ସମସ୍ତ ପୂର୍ବ ଗୃହ ଓ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ସାଥିରେ ନେଇ, ବିଭିନ୍ନ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏକ ବିଶାଳ ଆସନ ଆଣିଲେ। ଏହି ଆସନରେ କାର୍ଷ୍ଣି ପ୍ରଥା ଅନୁଯାୟୀ ମହାନ ଅତିଥିକୁ ବସାଇଲେ। ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ବକ ପୂଜା ଗ୍ରହଣ କରି, ରାଜା ନିଜ ଗୁରୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ଆପଣଙ୍କ ଆଗମନର କାରଣ କ'ଣ?" ତାପରେ ରାଜା କହିଲେ, "ମୋ ପୂର୍ବଜ ହେଉଛନ୍ତି ଜନକ, ଭିଦେହର ରାଜା। କାର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ବିରତି, ସେ ସବୁ କଥା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନିଷ୍ପତ୍ତି କରିପାରିବେ। ଏହିପରି, ଧର୍ମ ପାଳନକାରୀ ମହାନୁଭାବ, ଆପଣ ମୋତେ ଠିକ୍ ଭାବରେ କହନ୍ତୁ—ମୋକ୍ଷ କେମିତି ଲାଭ ହୁଏ? ଏହା ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା, କିମ୍ବା ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା?" "ଦୀକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରି, ବେଦରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିବା ଉଚିତ। ଦେବତା ଓ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ ତୃଷ୍ଣା ଛାଡିଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଅନୁମତି ମିଳିଲେ, ଦ୍ୱିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିବା ଉଚିତ। ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଏବଂ ଇର୍ଷ୍ୟା ଛାଡି ସେବା କରିବା, ଅଗ୍ନିକୁ ଅବହେଳା ନକରିବା ଓ ଅତିଥିମାନେ ପ୍ରତି ପ୍ରେମ ରଖିବା ଦରକାର। ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ ଓ ରାଗ-ଦ୍ୱେଷ ଶୂନ୍ୟ ମନେ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିବା ଉଚିତ।" "ଗୁରୁ ସହ ରହିବା ବିନା ଜ୍ଞାନ ଲାଭ ହୁଏନାହିଁ—ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରର ଉପଦେଶ। ଏହି ବିଷୟରେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛି, କାରଣ ଆପଣ ଏହା କହିବାର ଯୋଗ୍ୟ। ଏହିପରି ଗୁରୁ ସମ୍ପର୍କ ବିନା ମଧ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ ହୁଏନାହିଁ। ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଦୁଇଁଟିକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।" "ସୁକୃତ କିମ୍ବା ଦୁଷ୍କୃତ କାର୍ଯ୍ୟ କରି କେବଳ ନାମରେ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ ହୁଏନାହିଁ। ଶୁଦ୍ଧ ମନେ ଥିବା ଲୋକ ଜୀବନର ପ୍ରଥମ ଅବସ୍ଥାରେ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଉତ୍ତମ ପ୍ରାପ୍ତିକାମୀ ପାଇଁ ତିନି ଆଶ୍ରମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ'ଣ? ଏହିପରି, ଉତ୍ତମ ମାର୍ଗ ଅନୁସରଣ କରି, ଆତ୍ମାକୁ ନିଜେ ଦ୍ୱାରା ଦେଖିବା ଉଚିତ।" ଏଭଳି, ରାଜା ଏବଂ ମହାନ ଋଷିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଉତ୍ତମ ଉପଦେଶ ଓ ଆଦର ଭରିତ ସଂବାଦ ଘଟିଲା।