ଏହି ଦିବ୍ୟ କଥାରେ, ଏକ ମହାତ୍ମା ତପସ୍ୱିନୀ ଶତବର୍ଷ ଧରି କେବଳ ବାୟୁ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ତପସ୍ୟା ସ୍ଥଳୀରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି, ଦେବର୍ଷି, ଆଦିତ୍ୟ, ରୁଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର—ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଆସି ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ସେଠାରେ ମହାଦେବ ରୁଦ୍ର ଏକ ସୁନ୍ଦର ସୁବର୍ଣ୍ଣ କମଳ ତିଆରି କଲେ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦମୟ ଅରଣ୍ୟ ଦେବତା, ଋଷି ଓ ମୁନିମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ। ଏହି କମଳର ରଙ୍ଗ କେବେ ବି ଫିକା ହୁଏନି, ଏହା କେବେ ବି ମରିଯାଏନି। ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଜଟା ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଆଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲା। ଏପରି ତପସ୍ୟା ଓ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ମହାମୁନି ନାରଦଙ୍କୁ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଭଗବାନ ମୃଦୁ ହସି ଉପଦେଶ ଦେଲେ—"ଯେପରି ଆକାଶ ପବିତ୍ର, ସେପରି ତୁମର ପୁତ୍ର ବି ପବିତ୍ର ହେବେ। ସେ ତାଙ୍କ ତେଜସ୍ୱିତା ଦ୍ୱାରା ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବେ, କିନ୍ତୁ କେବଳ କୀର୍ତି ମିଳିବ।" ଏହା ପରେ, ତପସ୍ୱୀ ଅରଣି କାଠ ନେଇ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ମନୋସ୍ଥିର ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମୁନି ଘୃତାଚୀ ନାମକ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗନାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ, ମହାମୁନି ବ୍ୟାସ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଘୃତାଚୀ ଏକ ସୁନ୍ଦର ପଖାଳିଆ ପଖିର ଆକାର ଧାରଣ କରି, ବ୍ୟାସଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ସେଠାରେ ଦେବତା କାମଦେବ ତାଙ୍କ ଶରୀରକୁ ଆକ୍ରାନ୍ତ କରିଥିଲେ, ଯାହାର ପ୍ରଭାବରେ ବ୍ୟାସଙ୍କ ମନ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଗଲା। ସେ ବହୁ ପ୍ରୟାସ କରି ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଇଚ୍ଛାର ସ୍ରୋତରେ ଭାସିଗଲା। ଏହି ଅରଣି କାଠ ଚର୍ଣ୍ଣ କରିବା ସମୟରେ, ମହାତ୍ମା ତପସ୍ୱୀ ଶୁକ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଯେପରି ହୋମ କୁଣ୍ଡରେ ଅଗ୍ନି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ, ଶୁକଙ୍କର ଦେହ ଅପୂର୍ବ ରୂପ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅଭା ଧାରଣ କରିଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ନାରଦ ଆସି, ନିଜ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶୁକଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସଙ୍ଗୀତ ଗାଇଲେ, ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରିଲେ। ଭିଶ୍ୱାବସୁ, ତୁମ୍ବୁରୁ ଓ ନାରଦ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଲୋକପାଳମାନେ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ବାୟୁ ଦେବତା ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପ ବର୍ଷା କଲେ। ମହାତ୍ମା, ତେଜସ୍ୱୀ ଶୁକଙ୍କୁ ଦେବୀ ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ସମ୍ମାନ କରାଯିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା। ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅପୂର୍ବ ଦିବ୍ୟ ରୂପଧାରୀ ଦେବେଶ୍ୱର ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ହଜାର-ହଜାର ହଂସ, ପଦ୍ମ ଓ ଶାରସ ପକ୍ଷୀମାନେ ଏଠାରେ ଥିଲେ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଅବତାର ସମୟରେ, ଶୁକ ଅରଣ୍ୟରେ ଦେବ ଜନ୍ମ ଲାଭ କଲେ। ଜନ୍ମ ମାତ୍ରେ, ସମସ୍ତ ବେଦ, ତାଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ଅର୍ଥ ଓ ସଂହିତାଗୁଡିକ ତାଙ୍କ ମନରେ ସ୍ୱୟଂସିଦ୍ଧ ହେଲା। ଶୁକ ତାଙ୍କ ଗୁରୁ ଭୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଚୟନ କଲେ, ଯିଏ ବେଦ, ବେଦାଙ୍ଗ ଓ ତାଙ୍କର ଭାଷ୍ୟ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ। ସେ ସମସ୍ତ ବେଦ, ତାଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ଅର୍ଥ ଓ ସଂହିତାଗୁଡିକ ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ। ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ, ମହାତ୍ମା ଶୁକ ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ। ଏଠାରେ, ଶିଶୁବୟସରୁ ଏହି ମହାତ୍ମା ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ତପସ୍ୱୀ ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ମନ ହରିତାଶ୍ରମରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିପାରିଲା ନାହିଁ। ମୁକ୍ତି ଚିନ୍ତାରେ ଶୁକ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ ଓ କହିଲେ: "ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ମୁକ୍ତି ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଦୟାକରି ମୋତେ ଶିଖାନ୍ତୁ।" ପୁତ୍ରଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ସର୍ବୋତ୍ତମ ମୁନି ତାଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ। ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନରେ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୁକ ଏହି ଉପଦେଶକୁ ଅଙ୍ଗୀକାର କଲେ।