ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ପୌରାଣିକ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଯେଉଁ ବିଧି-ବିଧାନ ଦିଆଯାଇଛି, ତାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ। ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଭୋଜନ କକ୍ଷ ବା ଉତ୍ତରପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଧାନ୍ୟ ଓ ମଦ ଭଣ୍ଡାର ରଖିବା ଉପଯୁକ୍ତ। ଶୟନ, ପ୍ରସ୍ରାବ ଗୃହ, ଅସ୍ତ୍ର ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଏହାସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବସ୍ତୁ, ଏବଂ ଭୋଜନ କକ୍ଷ ଭଲ ଦିଗରେ ରଖିବା ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ ଫଳ ମିଳେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଗଠନ କ୍ରମ ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଆରମ୍ଭ କରାଯିବା ଉଚିତ—ଏହି ଅନୁସାରେ ଗୃହ ନିର୍ମାଣ କଲେ ଶୁଭ ଫଳ ମିଳେ। ଘର ଚାରିପାଖରେ କିଛି ଜିନିଷ ରଖିବା ଅଶୁଭ ମନାଯାଏ—ଯେପରି ଝଣ୍ଡା, ଧୂଆଁ, ସିଂହ, କୁକୁର, ମିଶ୍ରିତ କୁକୁର, ଗଧା ଓ ହାତୀ। ଏହିପରି ଗଛ ମଧ୍ୟ ଅନୁଚିତ—ପ୍ଳକ୍ଷ, ଉଦୁମ୍ବର, ଆମ୍ବ, ନିମ୍ବ, ବିଭୀତକ। ଏହା ସହିତ ଅଗସ୍ତି, ସିନ୍ଧୁ, ବାଳାଖ୍ୟା ଓ ଟିଣ୍ଟିଡିକା ଗଛ ମଧ୍ୟ ଅପବିତ୍ର ମନାଯାଏ। ଘରର ଦ୍ୱାର ଓ ସ୍ତମ୍ଭ ସମାନ ହେବା ଉଚିତ, ଅସମାନ ହେଲେ ଅଶୁଭ ହୁଏ। ଏହି ନିୟମ ତଳ ଘର ବା ଉପର ମହଳା ଯେଉଁଠି ରହିଛି, ସେଠି ବି ଲାଗୁ ହୁଏ। ଗୃହ ପରିମାଣ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଚାରି ପ୍ରକାର—ପାଞ୍ଚାଳ, ବୈଦେହ, କୌରବ, କୁଜନ୍ୟ। ଏହି ପରିମାଣ ଚାରି ଭାଗ ଓ ଉଚ୍ଚତା ଅନୁଯାୟୀ ନିର୍ଣୟ କରାଯିବ। ବୈଦେହ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପରିମାଣ ଏକାନ୍ତ ଶ୍ରେଣୀକ୍ରମରେ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଅବନ୍ତି ପରିମାଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଓ ଗାନ୍ଧାର ପରିମାଣ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। ଦୁଇ କିମ୍ବା ତିନି ତଳା ଘର ନିର୍ମାଣ ସମୟରେ ଜଳ ଛିଟିବା ନିୟମ ଅଛି। ପଶୁ ଶାଳା, ମଣ୍ଡପ, ଧ୍ୱଜସ୍ତମ୍ଭ କିମ୍ବା ହାତୀପାଇଁ ନିର୍ମିତ ଘର ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ନିୟମ ଅନୁସାରଣ କରିବା ଦରକାର। ନୂତନ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ ଯେଉଁ ଉପଚାର କରିବା ଉଚିତ, ତାହା ମୁଁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି। ଘର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଚାଉଳ ଉପରେ ଏକାଅଠି ଖଣ୍ଡ ଚିତ୍ରଣ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଏହାର ମଧ୍ୟରୁ ବତିଶିଟି ଦେବତାଙ୍କ ଉପାସନା କରିବା ଦରକାର, ଯେଉଁଠାରେ ଏଗାରଟି ଦେବତା ବିଶେଷ ଭାବେ ବସିଥାନ୍ତି। ଉତ୍ତରପୂର୍ବ କୋଣରୁ ବାହାରେ ଏହି ବତିଶିଟି ଦେବତା ଅବସ୍ଥିତ। ଏମାନେ ହେଲେ—ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ମୃଗ, ଆକାଶ, ବାୟୁ, ପୂଷା, ନୈରୃତି। ଏହାପରେ ମୃଗ, ପିତୃଦେବତା, ଦୌୱାରି, କାହ୍ବୟା ଓ ଉତ୍ତରପୂର୍ବ କୋଣର ଚାରି ଦେବତା। ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି। ମିତ୍ର, ରାଜୟକ୍ଷ୍ମା, ପୃଥିବୀଧର, ଜଳ, ବଛା, ମେଘ, ଅଗ୍ନି, ଅଦିତି ଏକ କ୍ରମରେ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଶିଟି ବାହ୍ୟ ଓ ଦୁଇପଦୀ; ଚାରିଟି ଦେବତା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଚାରି ଦିଗରେ, ତିନିପଦୀ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ସମସ୍ତ ପୂଜା ବିଧି ଉପଯୁକ୍ତ ମନ୍ତ୍ର, ଦୁବ, ଦହି, ଚାଉଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କ୍ରମକ୍ରମେ କରିବା ଦରକାର। ପରେ ପାନ ଦେଇ, ଭକ୍ତିଭାବରେ ଭୂମିର ଅଧିପତି ଭାବେ ଥିବା ବାସ୍ତୁପୁରୁଷଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ—"ମୋର ଘର ସଦା ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ।" ଏହା ପରେ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇବା ଉଚିତ। ଏପରି କଲେ ମଣିଷ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସନ୍ତାନ, ଧନ, ଧାନ୍ୟ ଲାଭ କରିଥାଏ; ରୋଗ, ବିପଦ, କଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଅପମଙ୍ଗଳ ଦେଖିବାକୁ ପାଉନାହିଁ। ଏହି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ନ କରି, ଅନ୍ୟପ୍ରକାର ଭାବେ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଆସେ। ଏହିପରି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହାଁଥିବା ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏହାକୁ ଭଲଭାବେ ବୁଝିବେ। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ ଫଳ ଶକୁନ, ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଆସିଥାଏ। ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ପ୍ରଥମ ଦିନ ଯାତ୍ରା କଲେ ଦୁଃଖ, ଧନହାନି ଆସେ। ସପ୍ତମୀ, ପଞ୍ଚମୀ, ତୃତୀୟା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ଦିନ ଯାତ୍ରା କଲେ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ମିଳେ। ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯୋଗ ଦିନରେ ପଶ୍ଚିମ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଘରର ସମସ୍ତ ଦ୍ୱାର, ଶୂଳ, ବନ୍ଧୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପୂଜିତ ଘୋଡ଼ା ଓ ଏହିପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚିହ୍ନ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଅନୁସରଣ କରିବା ଦରକାର।