ଏକ ସମୟର କଥା, ପୌରାଣିକ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ନିୟମ ଓ ଶୁଭାଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ବିଷୟରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଉଥିଲା । କାର୍ତ୍ତିକ ଓ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସ ମଧ୍ୟକାଳୀନ ମାସ ଭାବେ ଅଶୁଭ ମନାଯାଏ । ଏହି ସମୟରେ ବିବାହ, ଦେବତା ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ଦୀକ୍ଷା ଇତ୍ୟାଦି ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ଗୁରୁ ଲିଓ ରାଶିରେ ବସିଥିବା ବେଳେ କିମ୍ବା ଲିଓ ଲଗ୍ନ ଥିଲେ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ଏହି ଦ୍ୱିପକ୍ଷର ପାଞ୍ଚ ଦିନ ବୁଧ ଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ହୁଏ, ଯଦକି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପକ୍ଷ ଗୁରୁ ଦ୍ୱାରା ଶାସିତ । ବାସୁଦେବ ଉତ୍ସବ ଦିନ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ନିଷିଦ୍ଧ । ପ୍ରଥମେ, ପୁଅ କିମ୍ବା ଝିଅ ପାଇଁ ପାଣିଗ୍ରହଣ କ୍ରିୟା କରାଯିବା ଉଚିତ୍ । ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ଏହି ଦୁଇଟିରୁ କେବଳ ଗୋଟିଏ କାର୍ଯ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ । ମୋଟ ତିନି ଦିନ ଅଶୁଭ; ଚନ୍ଦ୍ର କ୍ଷୟ ଦିନ ମଧ୍ୟ ଅଶୁଭ । ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ତିନି ଦିନ ଅଶୁଭ, ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ସାତ ଦିନ ଅଶୁଭ । ବ୍ୟତୀପାତ, ବୈଧୃତି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିଘା ଓ ଅର୍ଧ ପରିଘା ଯେତେବେଳେ ଥାଏ, ସେତେବେଳେ ଏହି ଦୋଷରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପାଣିଗ୍ରହଣ କରିବା ଅନୁମତି ମିଳେ । ଯଦି ଗ୍ରହଗୁଡିକ ଦୁର୍ବଳ ଥାଏ, ପୂଜା କରିବା ସମୟରେ ବିଶେଷ ସାବଧାନ ରହିବା ଦରକାର । ଗ୍ରହଗୁଡିକର ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏହି କ୍ରମ ରହିଛି—ତିଥିର ଶକ୍ତି ଏକାକି, ବାରର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱିଗୁଣ, ନକ୍ଷତ୍ରର ଶକ୍ତି ତିଗୁଣ । ଏପରେ ଚନ୍ଦ୍ର ହୋରା ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତାପରେ ଲଗ୍ନ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ । ପରେ ନବାଂଶ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତାପରେ ଦ୍ୱାଦଶାଂଶ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ । ଯେଉଁ ଲଗ୍ନରେ ଶୁଭ ଗ୍ରହ ଯୁକ୍ତ କିମ୍ବା ଦୃଷ୍ଟି ଦେଉଛନ୍ତି, ସେଉଁ ଲଗ୍ନ ବିବାହ ପାଇଁ ଶୁଭ । ଆକାଂକ୍ଷିତ ଲଗ୍ନ ଓ ଚାରିଟି ଶୁଭତା ଦାନ କରୁଥିବା ତତ୍ତ୍ୱ ସମସ୍ତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବା ଦରକାର । ଏଠାରେ ୨୧ଟି ଦୋଷ ରହିଛି, ପ୍ରତ୍ୟେକର ନିଜ ନିଜ ନାମ, ରୂପ ଓ ଫଳ ଅଛି । ପଞ୍ଚାଙ୍ଗର ପବିତ୍ରତା ନ ଥିଲେ ପ୍ରଥମ ଦୋଷ ମନାଯାଏ । ତୃତୀୟ ଦୋଷ ହେଉଛି ଛଅଟି ପାପ ଗ୍ରହର ସମୂହ; ଶୁକ୍ର ଷଷ୍ଠରେ, ମଙ୍ଗଳ ଅଷ୍ଟମରେ ଥିଲେ ଦୋଷ । ଯଦି ଲଗ୍ନ ଦୁହିଁ ବର-କନ୍ୟାର ଅଷ୍ଟମ ରାଶିରେ ପଡ଼ିଥାଏ କିମ୍ବା ବିଷ ଯୁକ୍ତ ରାଶିରେ ଥାଏ, ଏହି ମଧ୍ୟ ଦୋଷ । ଗ୍ରହଣ, ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ, କ୍ରୂର ଦୃଷ୍ଟି ଦେଉଥିବା ରାଶି କିମ୍ବା ପାପ ଗ୍ରହ ସଂଯୁକ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୋଷ । ତିଥି, ବାର, ନକ୍ଷତ୍ର, ଯୋଗ, କରଣର ସଂଯୋଗ ମଧ୍ୟ ବିଚାର କରାଯିବା ଦରକାର । ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଯେଉଁଠାରେ ଦୋଷ ଥାଏ, ସେ ଲଗ୍ନ ଫଳହୀନ । ଯଦି ଲଗ୍ନ ଓ ତାହାର ଭାଗ ନିଜ ନିଜ ଦେବତା ଦ୍ୱାରା ଦୃଷ୍ଟିତ କିମ୍ବା ଯୁକ୍ତ, ତେବେ ସପ୍ତମ ଓ ତାହାର ଭାଗ ଦୁହିଁ ଏଭଳି ଦୃଷ୍ଟିତ ହେଲେ ବରଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ । ସୂର୍ଯ୍ୟର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ପୂର୍ବ ଓ ପରେ ଥିବା ସମୟ ଏଡ଼ାଇବା ଦରକାର । ଯେଉଁ ଛଅ ଭାଗ ଶୁଭତା ଦିଏ, ସେଗୁଡ଼ିକ ବିବାହ, ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ । ଯଦି ଲଗ୍ନ ବଡ଼ ଶୁଭ ଅବସ୍ଥାରେ ଓ ଶୁଭ ଗ୍ରହ ଯୁକ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଲଗ୍ନକୁ ସଦା ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ୍ । ତିନି ଶୁଭ ଗ୍ରହ ଯୁକ୍ତ ଲଗ୍ନ ଏଡ଼ାଇବା ଦରକାର ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ସେ ଲଗ୍ନ ଉଚ୍ଚ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ୍ । ଗଣ୍ଡାନ୍ତ ସମାପ୍ତିରେ ମୃତ୍ୟୁ ଆସେ; ଏହି ଦୋଷ ଜନ୍ମ, ଯାତ୍ରା, ବିବାହ, ବ୍ରତ ଓ ଏଭଳି ଅବସରରେ ଥାଏ । ଗଣ୍ଡାନ୍ତ ସମାପ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅର୍ଦ୍ଧ ଘଟିକା ସମୟ ମୃତ୍ୟୁ ଦାୟକ । ଯେଉଁ ନକ୍ଷତ୍ର ଅଗ୍ନିରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଅପାଦ ଯାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଗଣ୍ଡାନ୍ତ କୁହାଯାଏ । ଯଦି ପାପ ଗ୍ରହ ସିଧା କିମ୍ବା ପୃଷ୍ଠଗାମୀ ଅବସ୍ଥାରେ ଲଗ୍ନକୁ ମୁହଁ ଦେଉଛନ୍ତି, ଏହା ଅଶୁଭ । କର୍ତ୍ତରୀ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଲଗ୍ନ ଦୁଷିତ ହେଲେ, ସେ ଲଗ୍ନ ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ୍ । ଚନ୍ଦ୍ର ଷଷ୍ଠ କିମ୍ବା ଅଷ୍ଟମ ଭାବରେ ଥିଲେ, ଏହା ଲଗ୍ନର ଦୋଷ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ । ଚନ୍ଦ୍ର ଉଚ୍ଚ, ନୀଚ, ମିତ୍ର କିମ୍ବା ଶତୃ ରାଶିରେ ଥିଲେ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହ ସଂଯୁକ୍ତ ହେଲେ, ସେହି ଗ୍ରହର ନାମରେ ଦୋଷ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ । ଯଦି ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହ ଯୁକ୍ତ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଆସେ । ଏଭଳି ଶାସ୍ତ୍ର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଜନ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ସମୟ ବିଚାର କରି ବିବାହ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଯାହା ହେଉଛି ପୂର୍ବଜମାନେ ଦେଇଥିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପଦେଶ ।