ଏକ ସମୟର କଥା, ବୈଦିକ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ମଣିଷମାନେ ଶିର ମୁଣ୍ଡନ ଓ ଉପନୟନ ଆଦି ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ସଠିକ୍ ସମୟରେ କରିଥିଲେ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ କେବେ କରିବା ଉଚିତ୍ ଏବଂ କେବେ ନୁହେଁ, ତାହାକୁ ଏଠି ମନ୍ଦିରା କଥାରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ମୁଣ୍ଡନ କରିବା ପାଇଁ ତିଥି, ଦିନ, ତାରା, ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖେ। ପର୍ବଣ ଦିନ, ଅମାବାସ୍ୟା, କିମ୍ବା ଚନ୍ଦ୍ର ଶୂନ୍ୟ ଦିନରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବିଶେଷ ଭାବେ ଶୁକ୍ରବାର, ବଳିଦାନ କାଳ, କିମ୍ବା ଚନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଦିନରେ ଏହା କରିବା ଶ୍ରେୟସ୍କର। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ମୁଣ୍ଡନ କାର୍ଯ୍ୟ ତିନି ରାତି ଧରି କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ଜନ୍ମ ନକ୍ଷତ୍ର ମୁଣ୍ଡନ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉଛି, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏହା ଅଶୁଭ ମନାଯାଏ। ଶିଶୁ ଜନ୍ମର ଏଠିକି ଏଠମ ଦିନରେ, ଯଦି ଚନ୍ଦ୍ର ଛଠ, ଅଷ୍ଟମ, କିମ୍ବା ଶେଷ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ନଥାଏ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍। ଗୋଧୂଳି ବେଳେ, ରାତିରେ, ଖାଇବା ପରେ, କିମ୍ବା ଯାତ୍ରା କାଳରେ ମୁଣ୍ଡନ କରିବା ମନା। ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ପ୍ରତି ପଞ୍ଚମ ଦିନରେ ଏହି ମୁଣ୍ଡନ କରିବା ଉଚିତ୍। ରାଜା, ପଣ୍ଡିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ଯଜ୍ଞ, ମୃତ୍ୟୁ କିମ୍ବା ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ ମୁଣ୍ଡନ କରାଯାଏ। ଯେଉଁଠି ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଶୁଭ ଫଳ ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ କେଶ ଦାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍। ତୃତୀୟ ଦିନ, ବୀଜ ଧାରଣ କରୁଥିବା ନକ୍ଷତ୍ର, ଶୁଭ ଦିନ ଓ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏଠି, ସୁନୀତି ନାରୀମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଶୁଭାଶୀଷ ଦେଇ ଶୁଭ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏଠି, କ୍ଷାର ଏବଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଉପକରଣ ନେଇ, ପୁଣିଥରେ ଫେରିବାକୁ କହାଯାଏ। ବହୁ ବୀଜ ମିଶ୍ରିତ ଜଳ ଏବଂ ଫୁଲରେ ସଜାଯାଇଥାଏ। ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଚୂଡ଼ା ବନ୍ଧନ ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ କରାଯାଏ। ଯେତେବେଳେ ସେ ପବିତ୍ର ଉପନୟନ ସଂସ୍କାର ଓ ଧନ-ଉନ୍ନତିରେ ସମୃଦ୍ଧ, ସେଠି ଉପନୟନ କରିବା ଉଚିତ୍। ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ବର୍ଷରେ ଉପନୟନ କରିବା ଉଚିତ୍, ନାହିଁ ହେଲେ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବେଦମାନେ ଚନ୍ଦ୍ର, ଶୁକ୍ର, ମଙ୍ଗଳ ଓ ବୁଧଙ୍କୁ ଅନୁକ୍ରମରେ ଅଧିପତି ମାନାଯାନ୍ତି। ଏହିମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ତପସ୍ ମାସ ଆରମ୍ଭରୁ ପଞ୍ଚ ମାସ ପ୍ରଧାନ ଏବଂ ସାଧାରଣ ସମୟ। ଯିଏ ବିଧିକୁ ଜାଣେ, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେ ଚୈତ୍ର ମାସରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍। ଶକ୍ତି ଓ ଧନ ଥିବା, ନିୟମ ଜ୍ଞାନୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ କରନ୍ତି। ଏଠି, ତ୍ରୟୋଦଶୀ, ଦଶମୀ ଓ ସପ୍ତମୀ ତିଥି ଚୂଡ଼ା ବନ୍ଧନ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। ଦ୍ୱିତୀୟ, ତୃତୀୟ ଓ ଷଷ୍ଠୀ ଛାଡ଼ି, ଅନ୍ୟ ତିଥିଗୁଡ଼ିକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିନ୍ଦିତ ମନାଯାଏ। ଦୀକ୍ଷା ସମୟରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଂଶ, ତିନିଜଣ, ମିତ୍ର ଓ ପଦ୍ମଜଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରାଯାଏ। ଅଷ୍ଟାଦଶୀ ଦିନ ସଂଗ୍ରହ, ଏବଂ ଏକୋଣିଶା ଦିନ ବିନାଶ ପାଇଁ ମନାଯାଏ। ଗୁରୁ ଓ ସୁମୂଦ୍ର କବିମାନେ, ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଓ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷରେ ଶୁଭ ଦିନ ମନାଯାନ୍ତି। ଦିନକୁ ତିନି ଭାଗ କରି, ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ ଦେବ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯିବା ଉଚିତ୍। ଏଠି, ଗ୍ରହ ନିଜ ନିଚ୍ଚ, ନିଜ ଅଂଶ, ବା ଶତ୍ରୁ ଗୃହରେ ଥିଲେ, ବା ତାପସର ଅଂଶରେ ଥିଲେ, କିମ୍ବା ନିଜ ଉଚ୍ଚ, ନିଜ ଅଂଶ, ନିଜ ରାଶି, ବା ଗୋଷ୍ଠୀ ରାଶିରେ ଥିଲେ, ଏହା ଏକ ବିଶେଷ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଧନରେ ସମୃଦ୍ଧି ମିଳେ। ତାପସ, ଶେଷରେ ପବିତ୍ର ହେଲେ, ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ହୁଅନ୍ତି। ଗୁରୁ, ଭୃଗୁ ବା ଶାଖାଧିପତି ସହ ଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ଓ ଧନ ମିଳେ। ତିନି ପ୍ରକାର ତାପସ୍ୟାରେ ଶାଖାଧିପତି ସହ ଯୋଗ ଦୁର୍ଲଭ। ପାପ ଅଂଶରେ ଥିଲେ, ସେ ଦରିଦ୍ର ଓ ଦୁଃଖୀ ହୁଅନ୍ତି। ଏହା ପରେ ତାପସ ବେଦ ଜ୍ଞାନ, ଧନ ଓ ଧାନରେ ସମୃଦ୍ଧି ହୁଅନ୍ତି। ଲଗ୍ନ କିମ୍ବା ଶେଷରେ, ସୁମୂଦ୍ରମାନେ ଯୋଗ ଦେଲେ କିମ୍ବା ଚାରିଜଣ ଶୁଭ ଗୁଣ ଓ ଶକ୍ତି ସହ ଥିଲେ, ଏହା ଅତି ଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଶୁଭ ଗ୍ରହମାନେ ଯଦି ସମସ୍ତ ଚିହ୍ନକୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଉତ୍ତମ ମନାଯାଏ। କ୍ୟାନ୍ସର ରାଶିର ଅଂଶ ଶୁଭ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କେବେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଶୁଭ ମନାଯାଏ ନାହିଁ। ଏହିପରି, ଲଗ୍ନ ନବମ ଅଂଶରେ ଥିଲେ, ତାପସ୍ୟା ଦୀକ୍ଷା ଘୋଷିତ ହୁଏ। ଏହା ପରେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଯଦି ଷଷ୍ଠ, ଅଷ୍ଟମ କିମ୍ବା ଶେଷ ନକ୍ଷତ୍ର ଛାଡ଼ି, ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ସହ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ, ସେହି ସମୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧିକର। ଏଭଳି ନିୟମ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ କରିଲେ, ଜୀବନରେ ଶୁଭ ଫଳ, ଧନ, ଜ୍ଞାନ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ନିଶ୍ଚିତ।