ଏହି ପବିତ୍ର ଶ୍ରୁତିରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି ଯେ, ଏକ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗାମୀ ରେଖା ଏବଂ ତାହାକୁ ଅନୁଲମ୍ବିକ ଭାବେ ତେରଟି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରେଖା ଅଙ୍କିତ କରିବା ଉଚିତ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଯେଉଁ ପଥ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ କିମ୍ବା ଅଧୋଗାମୀ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏକରେ ବିଭକ୍ତ କରିବା ଦରକାର। ଦ୍ୱାଦଶ ଵିନାଡ଼ୀ କମିଲେ ଯେଉଁ ଅଂଶ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହେ, ତାହା ଦୁଇ ଘଟିକା ହୁଏ। ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରଜାପତି, ମିତ୍ର, ତ୍ୱଷ୍ଟୃ, ଭୂ ଏବଂ ହରି ପ୍ରିୟ ଦେବତା ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛନ୍ତି। ଛଅଟି ଶୁଭ କରଣ ମାନେ ହେଲେ—ବବା, ବଳବ, କୌଳବ, ତୈତିଳ, ଗର ଓ ବଣିଜ। ମୁଖରେ ପାଞ୍ଚଟି, କଣ୍ଠରେ ଏକଟି ଏବଂ ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ଏକୋନଏକ ଅର୍ଥାତ ଏଗାରଟି ରହିଥାଏ। ମୁଖରେ କ୍ରିୟା ନଷ୍ଟ ହୁଏ, କଣ୍ଠରେ ମୃତ୍ୟୁ ଆସେ, ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଆସେ। ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଅଂଶ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ; ନାଗ ଓ ଚତୁଷ୍ପଦ ମଧ୍ୟର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଅଟୁଟ। ପୁନଃ ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି—ବିଶ୍ୱେ, ବିଧାତୃ, ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ରୁଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ବସୁ ଓ ତୋୟପା ନାମ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହା ସହିତ ଏଶ, ଅଜପାଦ, ଅହିବୁଧ୍ନ୍ୟ, ପୂଷା, ଅଶ୍ୱିନୀ ଓ ଅବାହ୍ନୟା ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଦିନର ପଂଚଦଶ ଅଂଶ ଓ ତେଣୁ ରାତିର ମାପ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏହି ବିଭାଗ ହୁଏ। ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି—ଅର୍ୟମାନ୍, ରାକ୍ଷସ, ବ୍ରାହ୍ମ, ପିତୃୟ, ଅଗ୍ନେୟ, ଓ ଅଭିଜିତ। ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଦେବତା ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ଯାତ୍ରା ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ ସବୁବେଳେ କରିପାରିବା। ଶୂଳ ଅଷ୍ଟମ ଓ ଦଶମରେ ଥାଏ, ଏହାପରେ ଅଷ୍ଟାଦଶରେ ଶନି ଥାଏ। ଯାହାକୁ ବଜ୍ରପାତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେହି ନବମ ଓ ପଞ୍ଚମରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏକୋଇଶ ନକ୍ଷତ୍ରଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପ୍ରତ୍ୟେକଟିକୁ କ୍ରମାନୁସାରେ ଜାଣିବା ଉଚିତ। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପିତୃ ଓ ସମସ୍ତ ପିତୃ ନକ୍ଷତ୍ର; ତ୍ୱଷ୍ଟୃ, ମିତ୍ର ଓ ପ୍ରଭା ନକ୍ଷତ୍ର ଧିଷ୍ଣ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି; ଏଠାରେ ଯେତେବେଳେ ଯୁଗ୍ମ ଅଶୁଭ ହୁଏ, ତେବେ ଶୁଭ ଫଳ ମିଳେନାହିଁ। ଚନ୍ଦ୍ର ତିଥି ଓ ବାରର ଯୁଗ୍ମ ଦ୍ୱାରା ତେରଟି ଅଁଶ ଗଣନା କରାଯାଏ। ଯଦି ରବିବାରେ ସପ୍ତମୀ ତିଥି କିମ୍ବା ସୋମବାରେ ପ୍ରଥମୀ ତିଥି ପଡ଼େ, ଏହି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଯୁଗ୍ମ ଅଛି—ଆନନ୍ଦ, କାଳଦଣ୍ଡ, ଧୂମ୍ରଧାତୃ, ସୁଧାକର, ମିତ୍ର, ମାନସ, ପଦ୍ମ, ଲୁମ୍ବକ, ଉତ୍ପାତ, ମୃତ୍ୟୁ, ରାକ୍ଷସ, ବର, ସ୍ଥୈର୍ୟ, ବର୍ଧମାନ। ରବିବାରେ କ୍ରମାନୁସାରେ ଦସ୍ର, ଭାର୍ଦିଦୁ, ଭାଦ୍ଵିଧ; ବୈଶ୍ୱଦେବରୁ ଭାଗୁସୁତ, ବାରୁଣରୁ ଭାସ୍କରାତ୍ମଜ। ସୋମବାରେ ମିତ୍ରଭ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ; ତିଷ୍ୟ, ପୌଷ୍ଣ, ଭୃଗୁପୁତ୍ର। ଆଦିତ୍ୟ ଓ ଭୌମ ପାଇଁ ନନ୍ଦା; ଶୁକ୍ର ଓ ଶଶାଙ୍କ ପାଇଁ ଭଦ୍ରା। ଶୁକ୍ରବାରେ ନନ୍ଦା ତିଥି, ସୋମବାରେ ଭଦ୍ରା, ମଙ୍ଗଳବାରେ ଜୟା; ଏକାଦଶୀ ତିଥି ସୋମବାର, ଦ୍ୱାଦଶୀ ରବିବାର। ମଙ୍ଗଳବାରେ ନବମୀ ଓ ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିକୁ ଦଗ୍ଧ ଯୁଗ୍ମ କୁହାଯାଏ। ବୁଧବାରେ ଶ୍ରବିଷ୍ଠା ଓ ଅର୍ୟମଭ; ଗୁରୁବାରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ଓ ଭୃଗୁବାର। ଵିଶାଖାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସୂର୍ଯ୍ୟ, ରବିବାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିନ ପାଇଁ ଚାରି ଗୋଷ୍ଠୀ ଥାଏ। ଦିନ ଓ ତିଥି ଯୁଗ୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସଂଯୋଗ ଶୁଭ ନୁହେଁ, ଦିନ ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ଯୁଗ୍ମ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ନୁହେଁ। ଏଠି ଅନ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଶକ୍ତିମାନ, ଅଷ୍ଟଚକ୍ଷୁ, ମହାଉଦର, ଧୀର ଓ ମନ୍ଦାକିନୀ (ମନ୍ଦ ଗତିର) ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛନ୍ତି। କ୍ରମାନୁସାରେ ଶୂଦ୍ର, ଚୋର, ବୈଶ୍ୟ, ଭୂମି, ଦେବତା, ରାଜା ଓ ଗାଈ ଥାଏ। ପୂର୍ବାହ୍ନରେ ଏହା ରାଜାଙ୍କୁ ହାନି କରେ, ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ହାନି କରେ, ଅପରାହ୍ନରେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କୁ ହାନି କରେ। ରାତିରେ ଏହା ରାତିରେ ଚଳିତ ଲୋକ, ଅଭିନେତା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାତିର ଶେଷ ଅଂଶରେ କାର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ଲୋକଙ୍କୁ ହାନି କରେ। ଯଦି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦିନରେ ମେଷ ରାଶିରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ତେବେ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଓ ବିରୋଧ ଆସେ। ଏହି ସମୟରେ ଘୋଡ଼ା, କୁକୁର, ଉଠ, ବୃଷ, ପଦାତି, ଅସ୍ତ୍ର, ଉପକରଣ ଓ ଯାନ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େ। ଏହିପରି ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ବିଧିରେ ଦିନ, ତିଥି, ନକ୍ଷତ୍ର, କରଣ, ଦେବତା, ଦୁର୍ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଓ ଶୁଭାଶୁଭ ଫଳ ବିଷୟରେ ସଂକ୍ଷେପରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି, ଯାହା ଜୀବନରେ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପଯୁକ୍ତ।