ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ବିଭିନ୍ନ ଗଛମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କର ସମ୍ପର୍କର ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି। ଭାଗ୍ୟଭାଜରୁ ପଲାଶ ଗଛ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ଆର୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଅକ୍ଷ ଗଛ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ସ୍ୱାତୀ ଓ ଉକ୍ଷ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଅର୍ଜୁନ ଗଛ ଦେଖାଯାଏ, ଦ୍ୱିଦୈୱତ୍ୟରୁ ବିକଂକଟ ଗଛ ଜନ୍ମ ନେଇଛି। ମୂଳଭାଠାରୁ ସର୍ଜ ଗଛ ଓ ବାରିଧିଷ୍ଣ୍ୟରୁ ବଞ୍ଜୁଳ ଗଛ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଛି। ବସୁଧିଷ୍ଣ୍ୟରୁ ଶମୀ ଗଛ ଓ ବାରୁଣର୍କ୍ଷରୁ କଦମ୍ବ ଗଛ ଆସିଛି। ପୌଷ୍ଣଧିଷ୍ଣ୍ୟରୁ ମଧୂକ ଗଛ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ବର୍ଣ୍ଣନା ମିଳେ। ଏହି ସବୁ ଗଛକୁ ନକ୍ଷତ୍ର ଗଛ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଯୋଗର ଅଧିପତି ହେଲେ ଯମ, ବିଶ୍ୱେ, ଇନ୍ଦୁ, ଧାତୃ, ଜୀବ ଓ ନିଶାକର। ଦେବତାମାନେ ଗଣେଶ, ରୁଦ୍ର, ଧନଦ, ତ୍ୱଷ୍ଟୃ, ମିତ୍ର ଓ ଷଡାନନ। ବୈଧୃତି ଓ ବ୍ୟତୀପାତ ସବୁବେଳେ ମହାପାପ ବୋଲି ଗଣାଯାନ୍ତି। ବିଷ୍କମ୍ଭ ଓ ବଜ୍ରର ମଧ୍ୟରେ ତିନୋଟି ଗଣାଯାଏ; ଗଣ୍ଡ ଓ ଅତିଗଣ୍ଡରେ ଛଅଟି ଗଣାଯାଏ। ଅଦିତି, ଇନ୍ଦୁ, ମଧା, ଅହ୍ୟ, ଅଶ୍ୱମୂଳ, ମୈତ୍ର ଓ ଜ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏଠି ଏକଟି ରେଖା ଉପରକୁ ଏବଂ ତେରଟି ରେଖା ଅନୁପ୍ରସ୍ଥ ଅଙ୍କନ କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଚଳନ ପଥ, ଯେଉଁଠି ଉତ୍ତର ଓ ଅପସରଣ ଅଛି, ସେଠି ଏକଟି ଭାଗକୁ ବିଭଜିତ କରିବା ଉଚିତ। ଦ୍ୱାଦଶ ଵିନାଡ଼ୀ କମାଇଲେ ଯେଉଁ ଅଂଶ ରହିଯାଏ, ସେଟି ଦୁଇ ଘଟିକା ହୁଏ। ଇନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରଜାପତି, ମିତ୍ର, ତ୍ୱଷ୍ଟୃ, ଭୂ ଓ ହରି ପ୍ରିୟ ଦେବତା। ଷଡୃପ କରଣ ହେଲେ ବବା, ବଳବ, କୌଳବ, ତୈତିଳ, ଗର ଓ ବଣିଜ। ମୁଖରେ ପାଞ୍ଚଟି, କଣ୍ଠରେ ଏକଟି, ଓ ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ଏଗାରଟି କରଣ ଥାଏ। ମୁଖରେ କାର୍ଯ୍ୟ ହାନି, କଣ୍ଠରେ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଆସେ। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ କରଣ ନିଶ୍ଚଳ ଥାଏ; ନାଗ ଓ ଚତୁଷ୍ପଦର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ହୁଏ। ବିଶ୍ୱେ, ବିଧାତୃ, ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ରୁଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ବସୁ ଓ ତୋୟପା ଦେବତାଙ୍କ ନାମ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହାସହିତ ଈଶ, ଅଜପାଦ, ଅହିବୁଧ୍ନ୍ୟ, ପୂଷା, ଅଶ୍ୱିନୀ ଓ ଅବାହ୍ନୟ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଦିନର ପଞ୍ଚଦଶ ଅଂଶ ଓ ରାତିରେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ମାପାଯାଏ। ଆର୍ୟମାନ, ରାକ୍ଷସ, ବ୍ରାହ୍ମ, ପିତୃୟ, ଅଗ୍ନେୟ ଓ ଅଭିଜିତ ମଧ୍ୟ ନାମିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତଗୁଡିକୁ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବର୍ଜନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଉପରେ ଦେବତାଙ୍କର ଅଧିପତ୍ୟ ଥାଏ, ସେତେବେଳେ ଯାତ୍ରା ପରି କାର୍ଯ୍ୟ ସବୁବେଳେ କରିପାରିବା। ଅଷ୍ଟମ ଓ ଦଶମ ରେ ଶୂଳ ଏବଂ ତା' ପରେ ଅଷ୍ଟାଦଶ ରେ ଶାନି ଥାଏ। ନବମ ଓ ପଞ୍ଚମ ରେ ବିଜୁଳି ପତନ ଘଟେ। ଏକୋଇଶତମ ନକ୍ଷତ୍ରଠାରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅନୁକ୍ରମରେ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପିତୃ ଓ ସମସ୍ତ ପିତୃ ନକ୍ଷତ୍ର, ତ୍ୱଷ୍ଟୃ, ମିତ୍ର ଓ ପ୍ତଭ ନକ୍ଷତ୍ର ଥାଏ। ଧିଷ୍ଣ୍ୟରେ ଏପରି ଅନେକ ଅଛନ୍ତି; ଏଠାରେ ଯେତେବେଳେ ଯୋଗ ଅଶୁଭ ହୁଏ, ତେବେ ଅପମୂଳ ଘଟେ। ତିଥି ଓ ବାର ଯୋଗରେ ତେରଟି ଗଣାଯାଏ। ସପ୍ତମୀ ରବିବାରକୁ, ପ୍ରଥମୀ ସୋମବାରକୁ ପଡିଲେ, ଆନନ୍ଦ, କାଳଦଣ୍ଡ, ଧୂମ୍ରଧାତୃ, ସୁଧାକର, ମିତ୍ର, ମାନସ, ପଦ୍ମ, ଲୁମ୍ବକ, ଉତ୍ପାତ, ମୃତ୍ୟୁ, ରାକ୍ଷସ, ବର, ସ୍ଥୈର୍ୟ, ବର୍ଦ୍ଧମାନ ଏକାଧିକ କ୍ରମରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି। ରବିବାରରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଦସ୍ର, ଭାର୍ଦିଦୁ, ଭାଦ୍ବିଧ; ବୈଶ୍ୱଦେବରୁ ଭଗୁସୁତ, ବାରୁଣରୁ ଭାସ୍କରାତ୍ମଜ। ସୋମବାରରେ ମିତ୍ରଭ, ଆଚାର୍ୟ; ତିଷ୍ୟ, ପୌଷ୍ଣ, ଭୃଗୁପୁତ୍ର। ଆଦିତ୍ୟ ଓ ଭୌମରେ ନନ୍ଦା; ଶୁକ୍ର ଓ ଶଶାଙ୍କରେ ଭଦ୍ରା। ଶୁକ୍ରବାରରେ ନନ୍ଦା ତିଥି, ସୋମବାରରେ ଭଦ୍ରା, ମଙ୍ଗଳବାରରେ ଜୟା। ଏହିପରି ଏକାଦଶୀ ତିଥି ସୋମବାରରେ ଓ ଦ୍ୱାଦଶୀ ରବିବାରରେ ଥାଏ। ଏହିପରି ନକ୍ଷତ୍ର, ତିଥି, ବାର, ଦେବତା ଓ କରଣମାନଙ୍କର ଅନୁସୂତି ଓ ମହତ୍ତ୍ୱ ଏହି କଥାରେ ଉଦ୍ଘାଟିତ ହୋଇଛି।