ଏହି ପବିତ୍ର ଶ୍ରୁତିରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି—ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ କୁଳା, ଅକୁଳା ଓ ତାରା ନାମରେ ପରିଚିତ। ଏହାରେ ‘କୁଳ’ କୁ ନକ୍ଷତ୍ରମାଳା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ବେଶ ଓ ଉପକୁଳ ନାମକ ଏହି ଦିନଗୁଡିକରେ କୃତ୍ୟ କରିଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିଜୟ ଲାଭ ହୁଏ। ଯଦି ରବିବାର, ମଙ୍ଗଳବାର କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ଦିନରେ, ଭଦ୍ରାର ଅଙ୍ଗସଂଖ୍ୟା ବିସମ ହୁଏ, ତେବେ ସେହି ଦୋଷ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଗାଈ ବା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଉଥିବା ଉଚିତ। ଯଦି କୌଣସି କ୍ରୂର ଗ୍ରହ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହୁଏ, କିମ୍ବା ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ, କିମ୍ବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ, ତେବେ ରାମ, ଅଗ୍ନି, ଋତୁ, ବାଣ, ଭୂବେଦ, ଏବଂ ଅଗ୍ନିର ତୀରରେ ସେ ଦୃଢ଼ ହୁଏ। ଏହି କ୍ରମରେ ବେଦ, ନେତ୍ର, ଅବ୍ଧ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ଶତବାହୁ, ନେତ୍ର, ଓ ରଦା ନାମକ ତାରାମାନେ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ତାରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱ-ଗୁଚ୍ଛରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ‘ଯୋଗତାରା’ ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି। ଅଗ୍ନିଧିଷ୍ଣ୍ୟରେ ବଟବୃକ୍ଷ ଅଛି, ରୋହିଣୀରେ ଜାମୁ ଗଛ ଅଛି। ଅଦିତିଭାଦ୍ୱ ବଂଶର ଉତ୍ପତ୍ତି ପିପ୍ପଳ ଗଛରୁ ହୁଏ, ପୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପିପ୍ପଳ ଦେଇଥାଏ। ଭାଗ୍ୟଭାଜ ରୁ ପଳାଶ ଗଛ ଏବଂ ଆର୍ୟମାନରୁ ଅକ୍ଷ ଗଛ ଜନ୍ମ ନେଇଛି। ସ୍ୱାତୀ ଓ ଉକ୍ଷରେ ଅର୍ଜୁନ ଗଛ ଅଛି, ଦ୍ୱିଦୈବତ୍ୟରୁ ବିକଂକଟ ଗଛ ହୁଏ। ମୂଳଭାରୁ ସର୍ଜ ଓ ବାରିଧିଷ୍ଣ୍ୟରୁ ବଞ୍ଜୁଳ ଗଛ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ବସୁଧିଷ୍ଣ୍ୟରୁ ଶମୀ ଓ ବାରୁଣର୍କ୍ଷରୁ କଦମ୍ବ ଗଛ ଆସେ। ପୌଷ୍ଣଧିଷ୍ଣ୍ୟରୁ ମଧୂକ ଗଛ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏହିମାନେ ନକ୍ଷତ୍ରଗତ ବୃକ୍ଷ ବୋଲି ପରିଚିତ। ଯୋଗର ଅଧିପତିମାନେ ହେଲେ—ଯମ, ବିଶ୍ୱେ, ଇନ୍ଦୁ, ଧାତୃ, ଜୀବ ଓ ନିଶାକର। ଦେବତାମାନେ ହେଲେ—ଗଣେଶ, ରୁଦ୍ର, ଧନଦ, ତ୍ୱଷ୍ଟୃ, ମିତ୍ର ଓ ଷଡାନନ। ବୈଧୃତି ଓ ବ୍ୟତୀପାତ ସବୁବେଳେ ମହାପାପ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ। ବିଷ୍କମ୍ଭ ଓ ବଜ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ତିନିଟି, ଗଣ୍ଡ ଓ ଅତିଗଣ୍ଡରୁ ଛଅଟି ଗଣନା ହୁଏ। ଅଦିତି, ଇନ୍ଦୁ, ମଧା, ଅହ୍ୟ, ଅଶ୍ୱମୂଳ, ମୈତ୍ର ଓ ଜ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଏଠାରେ ଏକ ରେଖା ଉପରକୁ ଏବଂ ତେରଟି ରେଖା ଅଡ଼ାଯାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଗତି, ଉଦୟମାନ କିମ୍ବା ଅସ୍ତମାନ, ଏକ ଦ୍ୱାରା ବିଭକ୍ତ କରାଯିବ। ଦ୍ୱାଦଶ ଵିନାଡ଼ି କମାଇଲେ ଦୁଇ ଘଟିକା ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ। ଇନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରଜାପତି, ମିତ୍ର, ତ୍ୱଷ୍ଟୃ, ଭୂ ଓ ହରି ପ୍ରିୟ ହୁଅନ୍ତି। ଷଡ୍ଭିନାୟକ କରଣମାନେ—ବବା, ବଳବ, କୌଳବ, ତୈତିଳ, ଗରା ଓ ବଣିଜ। ପଞ୍ଚଟି ମୁଁହରେ, ଏକ ଗଳରେ, ଏବଂ ଏଗାରଟି ଛାତିରେ ଅଛନ୍ତି। ମୁଁହରେ କାର୍ଯ୍ୟ ନାଶ, ଗଳରେ ମୃତ୍ୟୁ, ଛାତିରେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। ଏହିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଅଂଶ ସ୍ଥିର ହୁଏ; ନାଗ ଓ ଚତୁଷ୍ପଦର ମଧ୍ୟଭାଗ ମଧ୍ୟ ଏପରି। ଏଠାରେ ବିଶ୍ୱେ, ବିଧାତୃ, ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ରୁଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ବସୁ ଓ ତୋୟପା ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଏହାସହିତ ଈଶ, ଅଜପାଦ, ଅହିବୁଧ୍ନ୍ୟ, ପୂଷା, ଅଶ୍ୱିନୀ ଓ ଅବହନୟ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ। ଦିନର ପଞ୍ଚଦଶ ଅଂଶ ଓ ରାତିକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ମାପରେ ବିଭାଜିତ କରାଯାଏ। ଅର୍ୟମାନ, ରାକ୍ଷସ, ବ୍ରାହ୍ମ, ପିତୃୟ, ଅଗ୍ନେୟ ଓ ଅଭିଜିତ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଦେବତା ଦ୍ୱାରା ଅଧିଷ୍ଠିତ ହୁଏ, ସେଉଁବେଳେ ଯାତ୍ରା ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଯେକେବେଳେ ହେଉ ଶକ୍ୟ। ଶୂଳ ଏଠି ଅଷ୍ଟମ ଓ ଦଶମରେ ଅଛି, ଶନି ଏଠି ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅଷ୍ଟାଦଶତମରେ। ଯାହାକୁ ଵଜ୍ରପାତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ତାହା ନବମ ଓ ପଞ୍ଚମରେ ବୁଝିବା ଉଚିତ। ଏକୋଇଶତମ ନକ୍ଷତ୍ରଠାରୁ ପରେ ପ୍ରତ୍ୟେକଟିକୁ କ୍ରମେ ଜାଣିବା ଉଚିତ। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପିତୃ ଓ ସମସ୍ତ ପିତୃ ନକ୍ଷତ୍ର, ତ୍ୱଷ୍ଟୃ, ମିତ୍ର ଓ ପ୍ତଭ ନକ୍ଷତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଧିଷ୍ଣ୍ୟରେ ଅଛି; ଏଠାରେ ଯଦି ଯୁଗ୍ମ ଅଶୁଭ ହୁଏ, ତେବେ ଅପମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ। ଏଠାରେ ତିରିଶଟି ଯୋଗ ତିଥି ଓ ଦିନ ଏକତ୍ରିକରଣ ଦ୍ୱାରା ଗଣନା କରାଯାଏ। ଏହିପରି ନିୟମ ଓ ବିଧିରେ ନକ୍ଷତ୍ର, ତାରା, ବୃକ୍ଷ, ଦେବତା, ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଓ କରଣମାନଙ୍କ ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି, ଯାହା ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଜୀବନରେ ଶୁଭ-ଅଶୁଭ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।