ପୁରାତନ କାଳରେ ଜଣେ ପ୍ରাজ୍ଞ ଋଷି ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ, ନକ୍ଷତ୍ର, ଓ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟର ସଫଳତା ବିଷୟରେ ଶିକ୍ଷା ଦେଉଥିଲେ। ସେ କହିଲେ, ରାଜପ୍ରାସାଦ, ଦ୍ୱାର, ବଗିଚା, କିମ୍ବା କୋଟ ଭିତରେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ ସଫଳତା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମିଳେ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ କେଉଁ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ କରିବା ଉଚିତ ତାହା ତିନି ପ୍ରକାରର—ସାଧାରଣ, ଦ୍ୱିଦେବତା ଓ ଅଗ୍ନିସଦୃଶ ମୁହୂର୍ତ୍ତ। ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ମୃଦ୍ୱିନ୍, ବିନ୍ଦୁ, ମିତ୍ର, ଚିତ୍ରାନ୍ତ୍ୟ, ଉଗ୍ର, ପୂର୍ବା, ମଘା ଓ ତ୍ରିକ ଏବଂ ଚିତ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ, ଅମ୍ବୁ, ବିଷ୍ଣୁ, ଅମ୍ବା, ଅନ୍ତ୍ୟ, ଅଧି, ମିତ୍ର, ବସୂ ଓ ଉଡୁ ନାମକ ଏହି ନକ୍ଷତ୍ରମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ମନାଯାଆନ୍ତି। ଦଶା, ଇନ୍ଦ୍ୱ, ଦିତି, ତିଷ୍ୟ ଓ କରାର ପ୍ରଥମ ତିନି ଅଂଶରେ କ୍ରିୟା କଲେ ମଧ୍ୟ ଫଳ ଭଲ ମିଳେ। ଘୋଡ଼ା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ରବିବାରରେ କରିବା ବିଶେଷ ଶୁଭ। କିନ୍ତୁ, ଦର୍ଶ, ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ କଦାପି ପଶୁ ବଳି ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଦିନରେ ମୂଳ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବୃଷ ଦ୍ୱାରା ଚାଷ କରିବା ଉତ୍ତମ। ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଆରମ୍ଭରେ ତିନିଥର, ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଶୁଭପକ୍ଷରେ ପାଞ୍ଚଥର କରିଲେ ଭଲ। ଧନ ଓ ପୋଷଣ ପାଇଁ ଲଙ୍ଗଳ ମଣ୍ଡଳରେ ତିନିଥର କୃଷି କରିବା ଉତ୍ତମ। ମୂଳ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବୀଜ ବିତରଣ କଲେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଫଳ ମିଳେ। କାଜଳ ପାଇଁ କଣ୍ଠରେ ତିନିଥର, ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଜଠରରେ ବାରୋଥର କରିବା ଉଚିତ। ନାଭି ଅଂଶରେ ଅଗ୍ନି ଓ ପାଞ୍ଚ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ବିଚାର କରି ବୀଜ ବିତରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଦୁଷ୍କ୍ର ଅବସ୍ଥାରେ ରୋଗ ମୁକ୍ତି ପରେ ଭୂମିରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ନୃତ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ପୁଷ୍ୟ, ଆର୍କ ଓ ପୌଷ୍ଣ ନକ୍ଷତ୍ର ବିଶେଷ ପ୍ରଶଂସିତ। ମଧ୍ୟ ଅଂଶରେ ଦ୍ୱାଦଶ ତାରା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଭାନୁ ଓ ନବଭାନୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ ଅଂଶ ହେଉଛି ତୋୟ, ପାର୍ଦ୍ର, ଆହି, ପବନାନ୍ତକ ଓ ନାକପା। ଏହି ସମୟ ମାନକ ଅବଧି ହେଉଛି ତିରିଶି, ନବ୍ୱେ ଓ ଆଠ ଘଟିକା। ଅଶ୍ୱଗ୍ରୀ, ଦ୍ୱୀଜ୍ୟନ, ନୈୃତ, ତ୍ୱାଷ୍ଟ୍ର, ଜତ୍ୟ, ଉତ୍ତରାଭବ ଏହି ନକ୍ଷତ୍ରମାନେ ଅଛନ୍ତି। ଧାତୃ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠା, ଅଦିତି, ସ୍ୱାତୀ, ପୌଷ୍ଣ, ଅର୍କ ଓ ହରି ଏହି କ୍ରମରେ ଅଧିପତି ଦେବତା। ଅନ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ଅଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ କୁଳା, ଅକୁଳା ଓ ତାରା ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏଠାରେ କୁଳା ମାନେ ନକ୍ଷତ୍ରମାନେ। ଯେଉଁଠି ବେଷ ଓ ଉପକୁଳା ନାମକ ନକ୍ଷତ୍ର ଅଛି, ସେଠି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିଜୟ ଲଭ୍ୟ। ଯଦି ରବିବାର, ମଙ୍ଗଳବାର କିମ୍ବା ସୂର୍ୟ ଅଧିପତି ଥିବା ସମୟରେ ଭଦ୍ରା ଅସମାନ ଅଙ୍ଗ ଧାରଣ କରେ, ତେବେ ଏହି ଦୋଷ ନିବାରଣ ପାଇଁ ଗାଈ କିମ୍ବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ। ଯଦି କୌଣସି କ୍ରୂର ଗ୍ରହ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ, କିମ୍ବା ପୁଷ୍ୟ ଯୁକ୍ତ, କିମ୍ବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥାଏ, ତେବେ ରାମ, ଅଗ୍ନି, ଋତୁ, ବାଣ, ଅଗ୍ନି, ଭୂବେଦ, ଅଗ୍ନି ଏହି ଶରମାନେ ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରଖନ୍ତି। ବେଦ, ନେତ୍ର, ଅବ୍ଧ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ଶତବାହୁ, ନେତ୍ର ଓ ରଦା ଏହି ତାରାମାନେ କ୍ରମିକ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ନିଜ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଯେଉଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତାରା ଦୃଶ୍ୟମାନ, ସେମାନେ ଯୋଗତାରା ବୋଲି ପରିଚିତ। ଅଗ୍ନିଧିଷ୍ଣ୍ୟରେ ଅତି ଶୁଭ ଡୁମୁର, ରୋହିଣୀରେ ଜାମୁ ଗଛ ଅଛି। ଅଦିତିଭାଦ୍ବ କୁଳରୁ ପିପ୍ପଳ ଓ ପୁଷ୍ୟରୁ ମଧ୍ୟ ପିପ୍ପଳ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଭାଗ୍ୟଭାଜରୁ ପଲାଶ ଓ ଅର୍ୟମାନରୁ ଅକ୍ଷ ଗଛ ଜନ୍ମ ନିଏ। ସ୍ୱାତୀ ଓ ଉକ୍ଷରୁ ଅର୍ଜୁନ ଗଛ, ଦ୍ୱିଦୈୱତ୍ୟରୁ ବିକଂକଟ ଗଛ ଉତ୍ପନ୍ନ। ମୂଳଭାରୁ ସର୍ଜ ଓ ବାରିଧିଷ୍ଣ୍ୟରୁ ବଞ୍ଜୁଳ ଗଛ ହୁଏ। ବସୁଧିଷ୍ଣ୍ୟରୁ ଶମୀ ଓ ବାରୁଣର୍କ୍ଷରୁ କଦମ୍ବ ଗଛ ଉତ୍ପନ୍ନ। ପୌଷ୍ଣଧିଷ୍ଣ୍ୟରୁ ମଧୂକ ଗଛ ହୁଏ। ଏହି ସମସ୍ତ ଗଛ ଚନ୍ଦ୍ରମା ନକ୍ଷତ୍ର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ। ଯୋଗର ଅଧିପତି ଦେବତାମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଯମ, ବିଶ୍ୱେ, ଇନ୍ଦୁ, ଧାତୃ, ଜୀବ ଓ ନିଶାକର। ଏହି ସହିତ ଗଣେଶ, ରୁଦ୍ର, ଧନଦା, ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ର, ମିତ୍ର ଓ ଷଡାନନ ଦେବତା ଅଛନ୍ତି। ବୈଧୃତି ଓ ବ୍ୟତୀପାତ ସମସ୍ତ କାଳରେ ମହାପାପ ମନାଯାନ୍ତି। ବିଷ୍କମ୍ଭ ଓ ବଜ୍ରର ତିନି, ଗଣ୍ଡ ଓ ଅତିଗଣ୍ଡର ଛଅ ଅଂଶ ଗଣନା କରାଯାଏ। ଅଦିତି, ଇନ୍ଦୁ, ମଧା, ଅହ୍ୟ, ଅଶ୍ୱମୂଳ, ମୈତ୍ର ଓ ଜ୍ୟା ଏହି ନାମ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଏହିପରି ଚିରଂଜୀବୀ ଜ୍ଞାନ ଓ ନିୟମ ମାନିଲେ ଜୀବନରେ ସଫଳତା, ଶୁଭ ଓ ଶାନ୍ତି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଲାଭ ହୁଏ।