ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ ଏକ ଦିନ, ଚିତ୍ରଭାନୁ, ସୁଭାନୁ, ତାରଣ, ପାର୍ଥିବ ଓ ଅବ୍ୟୟା ନାମକ ପଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ପଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପରେ ନନ୍ଦନ, ବିଜୟ, ଜୟ, ମନ୍ମଥ ଓ ଦୁର୍ମୁଖ ନାମକ ପଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଆସନ୍ତି। ତାପରେ ଶୁଭକୃତ, ଶୋଭନ, କ୍ରୋଧୀ, ବିଶ୍ୱାବସୁ ଓ ପରାଭବ ନାମକ ପଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ପଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପରେ ପରିଭାବୀ, ପ୍ରମାଦୀ, ଆନନ୍ଦ, ରାକ୍ଷସ ଓ ଅନଳ ନାମକ ପଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଆସନ୍ତି। ତାପରେ ଦୁନ୍ଦୁଭି, ରୁଧିର, ଉଦ୍ଗରୀ, ରକ୍ତାକ୍ଷ, କ୍ରୋଧନ ଓ କ୍ଷୟ ନାମକ ପଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଅଛନ୍ତି। ଏପରି ଭାବରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗ ପଞ୍ଚ ବର୍ଷର ହୋଇଥାଏ, ଏମିତି ଦ୍ୱାଦଶ ଯୁଗ ଅଛି। ଏହି ଯୁଗରେ ପୁରନ୍ଦର, ଲୋହିତ, ତ୍ୱଷ୍ଟୃ ଓ ଅହିବୁଧ୍ନ୍ୟ ନାମର ଚାରି ଦେବତା ଶାସନ କରନ୍ତି। ଏହି ଯୁଗ ବର୍ଷରେ ଅଗ୍ନି, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ନିୟମ ଦେବତା ଶାସକ ହେବାକୁ ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ସମୟରେ ଗ୍ରହମାନ୍ୟ ଚଳନ ଜାଣି ନିଶ୍ଚିତ ଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଉଚିତ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଦିନ ତାଙ୍କର ରାତି ହୁଏ, ଏବଂ କର୍କଟ ରାଶି ଆରମ୍ଭରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦକ୍ଷିଣାୟନ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଉତ୍ତରାୟନର ଆରମ୍ଭ ଓ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ମଧୁ ନାମକ ମାସରୁ ଦୁଇ ଦୁଇ ମାସ ଅଛି, ଏବଂ ଶିଶିର ଋତୁ ଆରମ୍ଭରୁ ଏହିପରି ଋତୁଗୁଡିକ ଅଛି। ବର୍ଷା, ଶରତ୍ ଓ ଶୀତ ଋତୁ କର୍କଟ ରାଶିରୁ ଦକ୍ଷିଣାୟନରେ ଆସନ୍ତି। ଏକ ମାସ ଯାହା ଏକ ନକ୍ଷତ୍ର ନାମରେ ଯନ୍ତ୍ରିତ ହୁଏ, ତାହା ତିରିଶି ଚନ୍ଦ୍ର ଅଂଶର ହୁଏ। ନଭସ୍ୟ, ଈଶ, ଉର୍ଜ, ସହ ଓ ସହସ୍ୟ ଏହି ମାସର ନାମ। ଯେଉଁ ମାସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଏକ ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଯୋଗ ହୁଏ, ସେହି ପକ୍ଷକୁ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନଙ୍କ ନାମରେ, ଶୁକ୍ଳ ଓ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ ଭାବରେ ଡାକାଯାଏ। କ୍ରମରେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଦିନଗୁଡିକର ଅଧିପତି ହେଲେ ବ୍ରହ୍ମା, ଅଗ୍ନି, ବିରିଞ୍ଚି, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶୈଳଜା। ମହେନ୍ଦ୍ର, ବାସବ, ନାଗ, ଦୁର୍ଗା ଓ ଦଣ୍ଡଧର ଏହି ନାମରେ ଅଛନ୍ତି। ଚନ୍ଦ୍ର, ବିଶ୍ୱେଦେବ ଓ ଆର୍ଷ ନାମକ ଦିନଗୁଡିକ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧିତ କରାଯାଏ। ଏହି ଦିନଗୁଡିକୁ କ୍ରମିକ ତିନି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଜାଣିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ମୁଖ୍ୟ ଓ ଉପସ୍ଥାନ ତ୍ୟାଗ କରିବାରେ ଏହି ଦିନ ଦାତା ହୁଏ। ଏଠାରେ ଅଷ୍ଟମୀ, ଦ୍ୱାଦଶୀ, ଷଷ୍ଠୀ, ଚତୁର୍ଥୀ ଓ ଚତୁର୍ଦଶୀ ଦିନ ଅଛି। ନାଡିକାଗୁଡିକ ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ ଅନୁଯାୟୀ ଗଣନା କରାଯାଏ, ଯେପରି ଉପସାଗର, ମନୁ, ରନ୍ଧ୍ର ଓ ଅଙ୍କ ରେ। ଅମାବାସ୍ୟା ଓ ନବମୀ, ଅସାଧାରଣ ନାମ ଛାଡି ଅଛି। ଷଷ୍ଠୀ ଓ ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ ତେଲ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ; ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ ମାସର ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ଦିନରେ ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡିବା ଉଚିତ। ଷଠି ଦିନ, ପ୍ରଥମ ଦିନ, ଦ୍ୱାଦଶୀ ଓ ତାରା ଯୋଗ ଦିନରେ, ବ୍ୟତିପାତ, ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ଏକାଦଶୀ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଯୋଗରେ ବିଶେଷ ଆଚାର କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ଜଣେ ଦଶମୀ ଦିନରେ ଆମଳକୀ ଫଳ ସହ ନିସ୍ନାନ କରେ, ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ଧନ ଓ ପୁତ୍ର ହାନି ନିଶ୍ଚିତ। ଯେଉଁ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ଦିନରେ ଘଟେ, ତାହାକୁ ଅନୁମତି ଡାକାଯାଏ। ସିନିବାଳି, ଏନ୍ଦୁମତି, କୁହୁ ଓ ନେନ୍ଦୁମତି ଏହି ଭାବରେ ଗଣନା କରାଯାଏ। ମାଧବ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ତୃତୀୟା ପବିତ୍ର ଦିନ ହେବାକୁ ଜଣାଯାଏ। କଳ୍ପ ଆରମ୍ଭ ନଭସ୍ ମାସର କୃଷ୍ଣ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନରେ ହୁଏ। ଚୈତ୍ର ଓ ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ତୃତୀୟା ଏହି ଭାବରେ ଗଣିବାକୁ ହୁଏ। ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ସପ୍ତମୀ, ନଭସ୍ ମାସର କୃଷ୍ଣ ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଆଷାଢ଼, କାର୍ତିକ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଓ ଚୈତ୍ର ମାସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ହୁଏ। ଭାଦ୍ର ମାସର କୃଷ୍ଣ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନରେ ଚନ୍ଦ୍ର ମଘା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ କର୍କଟରେ ରହିଥାଏ। ଏକ ଦିନରେ ତିନି ଚନ୍ଦ୍ର ଦିନ ହେଲେ, ତାହାକୁ ତିଥି ହାନି ଡାକାଯାଏ। ଯେଉଁ ଚନ୍ଦ୍ର ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଛି, ସେ ଦିନ ଉଲ୍ଲେଖିତ ହୁଏ। ଏକ ଚନ୍ଦ୍ର ଦିନ ପନ୍ଦର ଭାଗରେ ବିଭାଜିତ ହୁଏ, ପ୍ରଥମ ଦିନରୁ କ୍ରମିକ ଭାବରେ ଏହି ଭାଗ ଗଣନା କରାଯାଏ।