ସେ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଛାଡିଦେଇ, ସେ ସମସ୍ତ ଭୋଗବିଲାସର ଆନନ୍ଦ ଉଠାଇଲେ। କଚଗ୍ରହର ଶକ୍ତିରେ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ସେଇ ସମୁଦ୍ରମାନେ ତାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ। ମଦପାନରେ ଲିନ ହୋଇ, ସେମାନେ ନିଜ ଦେହକୁ ଶୋଭାୟମାନ କରୁଥିଲେ। ସେହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପାପୀ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଯୋଦ୍ରୁମ ଗଛମାନେକୁ ଉପ୍ରାଡ଼ିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେମାନେ ନିଜ ନାଶକୁ ନେଇ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା କରିଲେ। ତାପରେ, ସେମାନେ ଗୁପ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଦେବତା ଓ ଦେବମାନଙ୍କର ନାଥ କପିଳଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ବୃକ୍ଷ ପରି ଶିର ନମାଇ, ପ୍ରଣାମ କରି, କପିଳଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ—"ମନୁଷ୍ୟ ରୂପରେ ଗୁପ୍ତ ଥିବା ବିଜୟୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଏହି ଜଗତର ଦାହର ଅନ୍ତରେ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ସେଉଁଠି ପୁଲିସ୍ଥ ହୋଇଛନ୍ତି। ଆମେ ଯେଉଁମାନେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛୁ, ଆମକୁ ଏହି ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ସମୁଦ୍ରରୁ ରକ୍ଷା କର। ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଉତ୍ପୀଡିତ କରୁଛନ୍ତି; ଏଠାରେ କୌଣସି ସୁଖର ଆଶା ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପାପ ଉପଭୋଗରେ ମନ ଲଗାଇଥିବା ବୋଲି ଜାଣନ୍ତୁ। ଦେବତାମାନେ ଦ୍ରୁତ ଏହି ଅସୁରକୁ ବିନାଶ କରନ୍ତୁ; ଏଠାରେ ଆଉ ଅଧିକ ବିଚାର କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।" ଏଭଳି ଭାବେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପ୍ରଣାମ କରି, ଦେବତାମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେଠାରେ କପିଳ ଏକ ବିଶେଷ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଲେ। କପିଳ ତାଙ୍କୁ ନିଜେ ଯେଉଁ ନେତ୍ରଲୋକରେ ବସିଥାନ୍ତି, ସେଠିକୁ ପଠାଇଲେ। ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହୋଇ ପୃଥିବୀ ଆରମ୍ଭ କରି ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଖୋଜିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣେ ଏକ ଯୋଜନା ମାଟି ଖୋଦି ଏହି ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ପୃଷ୍ଠଭାଗ ଖୋଦିଦେଲେ। ସେଇ ମାର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ସଗର ପୁତ୍ରମାନେ ସମସ୍ତେ ପାତାଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ, ମଦରେ ମତ୍ତ ଓ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଅଶ୍ୱ ଖୋଜିଲେ। କପିଳ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ସେମାନେ ଅଶ୍ୱକୁ ପାଇଲେ। ହତ୍ୟା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଅସ୍ଥିର ମନେ ସେମାନେ ଦୌଡ଼ିଗଲେ। ସେମାନେ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ କହିଲେ, "ଚଳ, ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଧରିବା ଓ ଏହାକୁ ଗୁପ୍ତ ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା।" ଏହି ବିଶ୍ୱରେ ଅନେକ ଚର ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ବଡ଼ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। କପିଳ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ନିଜ ମନରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ। କପିଳ ଏଭଳି ନିଶ୍ଚଳ ଅବସ୍ଥାରେ ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଅବଗତି କଲେ। ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ଧରିଲେ। ଏହା ଦେଖି, କପିଳ ଗଭୀର ଭାବରେ ସେଇ ବିଶ୍ୱକୁ କ୍ଷୁଭିତ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେକୁ କହିଲେ—"ଅହଙ୍କାରରେ ମତ୍ତ ଥିବା ଲୋକଙ୍କର ବିବେକ ଦୟା ହୁଏ ନାହିଁ। ଏହା ଖାଇଲେ ମଣିଷ ଜଳିଯାଏ—ଏଠାରେ କ'ଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ? ନଦୀର ଧାରା ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ୱର ଗଛକୁ ଢଳିଦିଏ। ସେଠାରେ ସମୃଦ୍ଧି ସଦା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ଅଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ନାମ ସଦୃଶତା ଦ୍ୱାରା ଧତୁରା ମଧ୍ୟ ମଦ ଦିଏ—ଏ ଅଦ୍ଭୁତ। ଯେପରି ଗବା ପବନ ଅଗ୍ନିର ବନ୍ଧୁ, ବିଷ ସର୍ପର ବନ୍ଧୁ। ଯଦି ସେ କିଛି କ୍ଷତିକାରକ ଦେଖିଥାଏ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଦେଖିଥାଏ—ଏଠାରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" ଏହିପରି, ସେଠାରେ ଅଗ୍ନି ତୁରନ୍ତ ସମସ୍ତ ସମୁଦ୍ରକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେଲା। ସମସ୍ତେ ଭାବିଲେ ଯେ, ଜଗତର ଅନ୍ତ ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ଆସିଗଲା, ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ଚିତ୍କାର କଲେ। ତାଙ୍କୁ ସତ୍ତ୍ୱପୁରୁଷଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଅସହ୍ୟ ଭାବି, ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ସମୁଦ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଦିବ୍ୟ ଦୂତ ଏହିପରି କହିଲେ—"ଯେଉଁଠି ଘଟିଛି, ତାହା ଯକ୍ଷମାନେ ଜାଣନ୍ତି।" ସେ ଆନନ୍ଦରେ କହିଲେ—"ପାପୀମାନେ ନିୟତି ଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ହୋଇଛନ୍ତି।