ଏକ ସମୟର କଥା, ଭାର୍ଗବ ଋଷି ଔର୍ବ, ମନ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନୀ, ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଏକ ବର ଦେଲେ। ସେ କେଶିନୀ ଓ ସୁମତିଙ୍କୁ ଖୁସି କରି ଏହି ଶବ୍ଦ କହିଲେ, "ହେ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟବତୀ ମହିଳାମାନେ, ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ତୁମେ ଯାହା ଚାହୁଁଛ, ଏହି ବର ପ୍ରାପ୍ତ କର।" କେଶିନୀ ଏହି ବରରେ ଏକ ପୁଅ ଚୟନ କଲେ, ଯାହା ସେ ତାଙ୍କ ବଂଶ ଚାଲିବା ପାଇଁ ଚାହୁଁଥିଲେ। କେଶିନୀଙ୍କ ପୁଅକୁ ସମଞ୍ଜ ନାମ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ସମଞ୍ଜକୁ ଦେଖି ଶଗରଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେ ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର ହୋଇଗଲେ। ସମଞ୍ଜ ନିଜର ଚିନ୍ତାରେ, ନିୟମାନୁସାରେ, ପୁଅମାନେ ପାଇଁ ନିନ୍ଦିତ କ୍ରିୟା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ। ଏହି ପରି, କୁମ୍ଭକାର ଯେପରିକି ଲୋହାକୁ ଛୁଇଁ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥାଏ, ସମଞ୍ଜ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଜ୍ଞାନୀ, ଧର୍ମିକ, ନୀତିବାନ୍, ଏବଂ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ଭଲରେ ନିବେଶିତ ଥିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଉପବାସ ଓ ନିୟମରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଦା ବାଧା ଆସେ। ସମଞ୍ଜ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି, ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ। ଏହି ଶଗରଙ୍କ ପୁଅମାନେ, କଚଗ୍ରହର ଶକ୍ତିରେ ବାଧ୍ୟ, ସମଞ୍ଜକୁ ସେବା କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ମଦପାନରେ ଲିନ୍, ନିଜ ଦେହକୁ ଭୂଷିତ କରିଥିଲେ। ମିତ୍ରମାନେ ସହିତ, ସେମାନେ ଅତି ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ଯୋଦୃମ ଗଛକୁ ଉପଢ଼ି କାଢ଼ିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ନିଜ ନାଶ ପାଇଁ ଉପାୟ ଉପରେ ଗଭୀର ବିଚାର କରିଥିଲେ। ଲୁଚିତ ରୂପରେ, ସେମାନେ କପିଳଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ଯିଏ ଦେବତା ଓ ଦେବତାଙ୍କର ମହାନ୍ ନାୟକ। ସେମାନେ ଗଛ ପରି ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ି, କପିଳଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ପ୍ରଶଂସା କଲେ। "ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଯିଏ ମାନବ ରୂପରେ ଲୁଚିଛନ୍ତି, ଜୟୀ। ଯିଏ ଜଗତର ଦହୁଥିବା ଅଗ୍ନିର ଆଖିରେ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ସେତୁ ହେବା। ଆମେ ଶରଣ ନେଇଛୁ, ଦୟାକରି ଆମକୁ ଏହି ତରଙ୍ଗିତ ସାଗରରୁ ଉଦ୍ଧାର କର।" "ଏହି ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଜଗତକୁ ଉପଦ୍ରବ କରୁଛନ୍ତି; ଏଠାରେ ସୁଖର ଆଶା ନାହିଁ। ଦେବତାମାନେ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଭୋଗରେ ଲିନ୍ ଅଟୁକୁ ଜାଣନ୍ତୁ। ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ଦ୍ରୁତ ଏହି ଦୁଷ୍ଟକୁ ନାଶ କରିବା ଉଚିତ, ଆଉ ବିଚାର କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।" ଏପରି ଭାବରେ ନମସ୍କାର କରି, ଦେବତାମାନେ ସ୍ବର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସମଞ୍ଜ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। କପିଳ ତାଙ୍କୁ ତଳସ୍ଥଳରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ନିଜେ ବସିଥାନ୍ତି, ରଖିଦେଲେ। ସେମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ, ପୃଥିବୀ ଦେଖି ଆରମ୍ଭ କରି ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଖୋଜିଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣେ ଏକ ଯୋଜନ ମାଟି ଖୋଦି, ପୃଥିବୀର ଉପରିଭାଗ ଖୋଜିଥିଲେ। ଏହି ଖୋଲା ଦ୍ଵାର ଦ୍ୱାରା, ଶଗରଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେ ତଳସ୍ଥଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ, ମଦରେ ମତ, ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ସେମାନେ ଅଶ୍ୱକୁ ଖୋଜିଥିଲେ। କପିଳ, ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ୍, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଅଶ୍ୱକୁ ଦେଖିଲେ। ହତ୍ୟା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଅସ୍ଥିର ମନରେ, ସେମାନେ ଦୃତ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ। ସେମାନେ ଏକାଉଁ ଆଉଁ କହିଲେ, "ଏହାକୁ ଶୀଘ୍ର ଧରିବା ଓ ଗୁପ୍ତ ରଖିବା ଉଚିତ।" "ଏହି ଜଗତରେ ଗୁପ୍ତଚର ଓ ଦୁଷ୍ଟ ମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ବଡ଼ ଉପଦ୍ରବ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି।" କପିଳ ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ନିଜରେ ନିଜକୁ ଏକାଗ୍ର କରିଥିଲେ। ଏଭଳି ବସି, କପିଳ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ସଚେତନ ଥିଲେ। ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ପାଦରେ ମାରିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ଧରିଲେ। କପିଳ ଜଗତର ଉପଦ୍ରବ କରୁଥିବା ମାନେଙ୍କୁ ଗଭୀର ଭାବରେ କହିଲେ, "ଅହଙ୍କାରରେ ମତ ଲୋକମାନେର ଭିତରେ ବିବେକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ନାହିଁ।" "ଏହା ମନୁଷ୍ୟ ଭୋଗ କରିବା ପରେ, ତାଙ୍କୁ ଦହି ଦେଉଛି—ଏଥିରେ ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କି?