ଏକ ସମୟରେ, ଦେବମୁନି ନାରଦ ଋଷିଙ୍କୁ ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ରର ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ସେ କହିଲେ, “ଯେତେବେଳେ ସପ୍ତ ଗ୍ରହ ଷଷ୍ଠ, ଅଷ୍ଟମ ଓ ଦ୍ଵାଦଶ ଭାବରେ ବସିଥାନ୍ତି, ତାହାରୁ 'ବୀଣା' ଆକୃତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏହି ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ ଏକାଠି ଥାନ୍ତି। ଯଦି ଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକ ଚଳ ରାଶିରେ ଅଛନ୍ତି, ତାହାକୁ ରାଜଯୋଗ ଭାବରେ କହାଯାଏ। ଲଗ୍ନରୁ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ଶୁଭ ଗ୍ରହ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ 'ବାଣ' ଯୋଗ ହୁଏ; ଅଶୁଭ ଗ୍ରହ ଥିଲେ 'ସର୍ପ' ଯୋଗ ହୁଏ। ଯଦି ଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକ ଅଚଳ ରାଶିରେ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ 'ଭଙ୍ଗ', 'ଖୁଞ୍ଜ', 'ଶୃଙ୍ଖଳା', 'ମାଳା' ଓ 'ଦଣ୍ଡ' ଯୋଗ ଦ୍ରଷ୍ଟିଗତ ହୁଏ। ଧନ ଭାବରେ ଦାତା ରହିଲେ ସେ ଧନୀ ହୁଏ; ଯାଁଠି ଯୋଗରେ ଯିଏ ଅଛନ୍ତି, ସେ ଧନ ଓ ସଦାଚାରରେ ନିପୁଣ ହୁଏ। 'ଯୁଗ' ଯୋଗରେ ଅସ୍ତିକ ଅଛନ୍ତି; 'ଗୋଳ' ଯୋଗରେ ଦରିଦ୍ର ଓ ଅଶୁଚି ଲୋକ ଦ୍ରଷ୍ଟିଗତ ହୁଏ। ଉପରେ ଶୁଭ ଗ୍ରହ ଥିଲେ, ଉପର ମାଳାର ଅଧିକାରୀ ସୁଖୀ, ବୀର ଓ ଚମରା ଫାନ ପରି ହୁଏ। ଯିଏ ଚମକଦାର, ଖ୍ୟାତିଶୀଳୀ ଓ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଦୃଢ଼ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟର ମଣିଷ ହୁଏ। ଶକ୍ତି ଦୁର୍ବଳ ହେଲେ, ସେ ନିମ୍ନ, ଅଳସ ଓ ଦରିଦ୍ର ହୁଏ; ଦଣ୍ଡ ଭୋଗ କରିଲେ, ପ୍ରିୟଜନରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୁଏ। 'କେମୁଦ୍ରୁମ' ଯୋଗ ଭାଗ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ବୋଝା ହୁଏ। ଅନ୍ୟଥା, ଯିଏ ନିରୋଗ, ସଦ୍ଗୁଣୀ, ଖ୍ୟାତିଶୀଳୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ଓ ଦୁଃଖରହିତ ହୁଏ। 'କେମୁଦ୍ରୁମ' ଯୋଗରେ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଶୁଚି, ଦୁଃଖୀ, ନିମ୍ନ ଓ ଦରିଦ୍ର ହୁଏ। ଯିଏ ଖ୍ୟାତିଶୀଳୀ, ନିପୁଣ, ବିଦ୍ୱାନ୍ ଓ ଧନୀ ହୁଏ। ଯିଏ ଚତୁର୍, ଖଣିଜ ଜ୍ଞାନରେ ନିପୁଣ, ଚୁକ୍ତି ବିଷୟରେ ଜ୍ଞାନୀ, ଓ ମୁନି, ସେ ଉପକୃତ ହୁଏ। ଅର୍ଥବୋଧକ ବିଷୟରେ ନିପୁଣ, ବିନୟୀ ଓ ଖ୍ୟାତିଶୀଳୀ ହୁଏ। ସେ କବିତା ଜ୍ଞାନୀ, ଘିଅ ଓ ମଧୁରେ ପରିଚିତ। ଶୁକ୍ର ସହିତ ସେ ଜୁଆରେ ଯୋଗ୍ୟ; ସମନ୍ଦ ସହିତ ନୃତ୍ୟକାର ଓ ଜୁଆରୀ ହୁଏ। ଭାର୍ଗବ ଓ ସମନ୍ଦ ସହିତ ମଣିଷ ଶିକାରୀ ଓ କ୍ରୂର ହୁଏ। କବି ସହିତ ସେ ଶୀର୍ଷ, ମୃଦୁ ଚକ୍ଷୁ, ଓ ଜଙ୍ଗଲ ଧନରେ ଧନୀ ହୁଏ। ମଙ୍ଗଳ, ବୃହସ୍ପତି, ଶୁକ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏକାଠି ହେଲେ, ସେ ଉଡ଼ାନ୍ତ ମଣିଷ ହୁଏ। ଗୁରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହେଲେ, ସେ ବିରତିରୁ ପତନ ହୁଏ। ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଯାହା ଦେଖାଯାଏ, ମନ୍ଦ ସହିତ ଦେଖିଥାନ୍ତି, ଓ ନାରଦ। ଚନ୍ଦ୍ର ମଙ୍ଗଳ କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭାଗରେ ଶନିଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଖିଲେ, କିମ୍ବା ଦିକ୍ଷିତ ହେଲେ, ଏବଂ ତିନି ଶୁଭ ଗ୍ରହ ଲଗ୍ନରେ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ଅନେକ ଗୁଣ ଓ ସୁଖ ମିଳେ। ଅନେକ ସମ୍ପତ୍ତି, ଦୃଢ଼ ମନ, ଓ ମଧୁର ଭାଷା ଥାଏ। ନିୟମିତ, ରୋଗୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଶୁଭ, ପୁଷ୍ୟରେ ଜନ୍ମ, କବି ଓ ସୁଖୀ। ଭାଗରେ ଯିଏ ଭୋଗୀ, ଧନୀ, ଭକ୍ତ, ଦାନୀ, ଓ ମଧୁର ଭାଷୀ। ବିଭିନ୍ନ ପୋଶାକ, ଉତ୍ତମ ଦୃଷ୍ଟି, କଳାରେ ନିପୁଣ, କିନ୍ତୁ ଧର୍ମ ଓ ଦୟାରେ ଅନୁରକ୍ତ ନୁହେଁ। ଶାକ୍ରରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ; ମୂଳରେ ଅଭିମାନୀ, ଧନୀ ଓ ସୁଖୀ। କର୍ଣ୍ଣରେ ଧନୀ, ସୁଖୀ, ଖ୍ୟାତିଶୀଳୀ, ଦାନୀ, ବୀର ଓ ଗୋଧନରେ ଧନୀ। ମୂଳରେ ମଧୁରଭାଷୀ, ସୁଖୀ, ଆକର୍ଷଣୀୟ; ପୌଷ୍ଣରେ ବୀର, ଧନୀ ଓ ଶୁଚି। ଦ୍ଵୟରେ ଜୁଆ ଓ ଶାସନରେ ନିପୁଣ; ସ୍ରଣରେ ଛୋଟ; ସ୍ୱଭା ଓ ବିଧୁରେ। ଷଷ୍ଠରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ମୃଦୁ, ଜ୍ଞାନୀ; ଘଟରେ ବିଦ୍ୱାନ୍, ଉଚ୍ଚ, ଧନୀ। ମୃଗରେ ଅଳସ, ଭ୍ରମଣକାରୀ, ସୁନ୍ଦର; ଧଟରେ ପରସ୍ତ୍ରୀ ଇଚ୍ଛାପ୍ରବଣ। ମେଷ ଆରମ୍ଭରେ ସମ୍ମାନିତ, ଲୋଭୀ, ମିତ୍ରହୀନ; ଭାସ୍କରରେ ଜନମାଧ୍ୟରେ। ବୁଧରେ କୃତଜ୍ଞ; ଜୈବରେ ଖ୍ୟାତିଶୀଳୀ; ଶାକ୍ରରେ ପରସ୍ତ୍ରୀ ଅନୁରକ୍ତ। ସମୃଦ୍ଧିରେ ଶତ୍ରୁ, ନିଜ ଲୋକରେ ଶତ୍ରୁ, ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରବଣ, ଚତୁର୍। ନାୟକ, ପୁତ୍ରରେ ଧନୀ, ନିପୁଣ, ଅଧିକାରୀ ଓ ସେବକ ଅଛନ୍ତି। ନାରୀ ଦ୍ୱାରା ଧନ ଲାଭ, ମୃଦୁ ସୋକରେ ଧନୀ, ନିଜ ଜନରେ ଶତ୍ରୁ, ଅଳ୍ପ ଧନ ଅଛି। ଅପାହିଜ ଦ୍ୱାରା ଧନ ଲାଭ, ଆକାଶରେ ଜନ୍ମ, ଭାଗ୍ୟର ମିତ୍ର, ତ୍ରିଗୁଣ ସୁଖ ଅଛି। ରାଜାମାନେ, ବିଦ୍ୱାନ୍, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ନାଗରିକମାନେ, ମନ୍ଦରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି; ପଦ୍ମରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି; ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଗୁଣରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି।” ଏପରି ଦେବମୁନି ନାରଦ ଋଷିଙ୍କୁ ଗ୍ରହ ଓ ରାଶିର ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ମଣିଷର ଗୁଣ, ଦୁଃଖ, ସୁଖ ଓ ଭାଗ୍ୟ ବିଷୟରେ ଗଭୀର ଜ୍ଞାନ ଦେଲେ।