ଏହି କଥାରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପାୟ ଖୋଜୁଥିବା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି କେବେ ମଧ୍ୟ ସର୍ପମାନଙ୍କର ଉତ୍ତମତା ଉପରେ ଭରସା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ବୋଲି କହାଯାଇଛି। ସର୍ପମାନେ ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ ପାଉଛି, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବକୁ ଖୁବ ଶୀଘ୍ର ଦେଖାଇଦିଅନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଦୁର୍ବଳ, ସେମାନେ ସଦା ବେଶି ଦୟାନିୟ ଶବ୍ଦ କଥା କହନ୍ତି। ଏହିପରି ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକମାନଙ୍କର ଧର୍ମନିଷ୍ଠା କିମ୍ବା ପକ୍ଷପାତ ଉପରେ କେବେ ଭରସା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ଦୁଷ୍ଟ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଉପରେ ଭରସା କରେ, ସେ ବେଉଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୃତ ସମାନ। ଏହିପରି ଦୁଷ୍ଟମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ପରେ, ତୁମ ଦୟାରେ ମୁଁ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଉପଭୋଗ କରିବି। ଏପରେ ସେ ସାଗରଙ୍କ ଦେହକୁ ଦୁଇହାତରେ ସ୍ପର୍ଶ କରି କହିଲେ: “ମୋର କଥା ଶୁଣିଲେ ତୁମେ ପରମ ଶାନ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ। ଯେଉଁମାନେ ଆଗରୁ ହାରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ହତ ହେବାରୁ କ’ଣ ପ୍ରଶଂସା ମିଳେ? ସେମାନେ ନିଜ ଦୁଷ୍ଟତାରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି, ତଥାପି ପୁନି କାହିଁକି ତୁମେ ସେମାନେକୁ ହତ କରୁଛ? ଆତ୍ମା ଅଜୟ୍ୟ, କାରଣ ଏହା ପୂର୍ଣ୍ଣ—ଏହି ନିଷ୍କଷ ଶାସ୍ତ୍ରର। ସମସ୍ତ କ୍ରିୟାର ମୂଳ ଦୈବତା; ଏହି ସଂସାର ଦେବତାଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ। ତେଣୁ, ନିଜେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନଥିବା ମଣିଷ କ’ଣ କରିପାରିବେ? ଏହି ଦୁଃଖର ମୂଳ ଜାଣି, କିପରି ଏହାକୁ ନଶ୍ୱ କରିବାରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେବେ? ଏହି ଦେହ ନିଶ୍ଚୟ ଦୁଃଖର ମୂଳ, ଏହି ବିଷୟରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ଯାହା ଘଟିବାକୁ ଯାଉଛି ତାହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରି, ପରେ ଏମାନେକୁ କ୍ଷତି ଦିଅନି, ବତ୍ସ।” ଏହାପରେ, ଋଷିମାନେ କୃତଙ୍କ ସହିତ ସାଗର ଓ ନନ୍ଦନଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଲେ। ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରତଧାରୀ ଋଷିମାନେ ସହିତ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିଲେ। କାଶ୍ୟପ ଓ ବିଦର୍ଭାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପାଇଁ, ମହାମୁନି, ଏହି କଥା ଘଟିଲା। ସେ ଅରଣ୍ୟରୁ ଆସି ରାଜାଙ୍କ ସହ କଥା କହି, ପୁନି ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଭାର୍ଗବ ଔର୍ବ, ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞ, ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଏକ ବର ଦେଲେ। ସେ କେଶିନୀ ଓ ସୁମତୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରି କହିଲେ: “ଏ ଶୁଭାଗ୍ୟବତୀମାନେ, ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଯାହା ଚାହୁଁଛ, ଚୟନ କର।” କେଶିନୀ ବଂଶର ପ୍ରବାହ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ପୁତ୍ର ଚୟନ କଲେ। କେଶିନୀଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ନାମ ସମଞ୍ଜ ହେଲା। ସେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ସାଗରମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ଭାଭରେ ପରିଣତ ହେଲେ। ସେ ନିୟମାନୁସାରେ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ କ୍ରିୟା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ। ଯେପରି ସଂସ୍କାର କାରଣରେ ଲୋହା ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ଅଗ୍ନି ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ସେପରି ସେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ। ସେ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ, ଧାର୍ମିକ, ପିତୃପ୍ରିୟ ଓ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ଥିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରତିବନ୍ଧ ସହିତ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି। ଦେବମାନେକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ସେ ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିଲେ। ସେହି ସାଗରମାନେ, କଚଗ୍ରହର ଶକ୍ତିରେ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ, ସେଉଁଠି ସେବା କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ମଦ୍ୟପାନରେ ଲୀନ ହୋଇ ନିଜ ଦେହକୁ ଶୋଭିତ କରୁଥିଲେ। ମିତ୍ରମାନେ ସହିତ, ସେହି ଅତି ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ଯୋଦ୍ରୁମ ଗଛ ଉପଡ଼ିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେମାନେ ନିଜ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପାଇଁ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା କରିଲେ। ଗୁପ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରି ସେମାନେ ଦେବତା ଓ ଦେବେଶ୍ୱର କପିଳଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ପ୍ରଣାମ କରି, ଗଛ ପରି ଶିର ନମାଇ, ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ: “ମାନବ ରୂପରେ ଗୁପ୍ତ ଥିବା ବିଜୟୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଏହି ଭବସାଗରର ନିକଟେ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ସେ ପୁଲ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି। ଆମେ ଶରଣଗତ, ଏହି ସାଗରମାନେ ଯେଉଁଠି ଆମକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛନ୍ତି, ତାହାରୁ ଆମକୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ।