ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କର ଗତି ଯଦି କିଛି ଭିନ୍ନ ହୁଏ, ସେହି ଭିନ୍ନତା ସଠିକ୍ ଭାବେ ଠିକ୍ କରାଯାଏ ତେବେ ଏହା ପବିତ୍ର ହୁଏ। ଏହି ଘଟଣା ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହଣ ହେବାକୁ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ, ବାୟୁ ମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ, ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଂଶରେ ଘଟେ। ଚନ୍ଦ୍ରମା ଯେତେବେଳେ ଅଂଶଗତ ଭାଗ ଦ୍ୱାରା ଭୋଗିତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାହାର ଫଳ—ଯେପରିକି କଳା, ଦିଗ୍ବଳୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ—ରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୁଏ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦୁଇଁ ଗ୍ରହର ଗତି ସମାନ ରହିଥିଲେ, ପୁନଃପୁନି ହେଉଥାଏ। ଯଦି କିଛି ଅଭାବ ରହିଛି, ତେବେ ତାହାର ପ୍ରଭାବ ରାତିରେ ଦେଖାଯାଏ; ଯଦି କିଛି ଅଧିକ ଥାଏ, ସେହି ସମୟରେ ହିଁ ଘଟେ। ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କର ଭୋଗିତ ଅଂଶରୁ ମିଳିଥିବା ସାଠି ନାଡିକା ହେଉଛି ସେହି ସମ୍ବେଧ ଦିନ-ଘଣ୍ଟାର ମାପ। ତାଙ୍କର ଭୋଗିତ ଅଂଶ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଅର୍ଧ ସମୟ ମିଳିଥାଏ, ତାହା ଏକ ନାଡିକା ପରି ହୁଏ। ଏହି ଘଟଣା ଯେଉଁ ସମୟରେ ହୁଏ, ତାହାକୁ ଦୁଇଁ ଗ୍ରହର ଯୁଗମ ଛନ୍ଦ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ଯୁଗମ ଅଗ୍ନିର ଆକାର ଧାରଣ କରିଥାଏ ଓ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅଶୁଭ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ। ଏବେ ମୁଁ ଜନ୍ମକୁ ବିବେଚନା କରିବି, ଯେଉଁଥିରେ ରାଶି ଓ ଠିକ୍ ସମୟର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯିବ। ସମୟର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ—ଜଣେ ମଣିଷର ଦୁଇଁ ଘୁଂଟି, ଶୋଠ, ପାଦ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ—ବିଚାର କରାଯାଏ। ମେଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଶିଗୁଡ଼ିକର ଅଧିପତି ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଓ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହମାନେ। ପ୍ରଥମ, ପଞ୍ଚମ ଓ ନବମ ଭାବର ଅଧିପତି ତ୍ରିକୋଣ ଭାବର ଅଧିପତି ଭାବେ କୁହାଯାନ୍ତି। ଦ୍ୱିତୀୟ ରାଶିମାନେ ଥିଲେ, ତୃତୀୟ ଦ୍ରେକ୍କଣର ଅଧିପତି ପ୍ରତ୍ୟାବୃତ୍ତିକ୍ରମରେ ଦେଖାଯାଏ। ଦ୍ୱାଦଶାଂଶର ଅଧିପତି, ନିଜ ରାଶିରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ତାଙ୍କ ରାଶି ସହିତ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ। ଅନ୍ୟମାନେ ଦିନପତି ଭାବେ ଜଣାଯାନ୍ତି; ଦୁଇଁ ଜଣେ—ଟିମି—କ୍ରୂର, ସୁମୂଳ ଓ ପୁଂସ୍କଳ ଭାବେ ଗଣାଯାନ୍ତି। ମେଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଶିଗୁଡ଼ିକ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ଗତି କରନ୍ତି। ଉଚ୍ଚ ରାଶିଗୁଡ଼ିକ ଦୁଇ କିମ୍ବା ତିନି ଅଂଶ, ତିଥି, ବାଣ, ନଖ ଓ ଭାଗର ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ। ଚଳ ରାଶିରେ ଦ୍ୱାଦଶ ଭାବରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜଣେ ରୂପସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଚତୁର୍ଥ ଭାବ ଚତୁର୍ଶ୍ର, ଅଷ୍ଟମ ଭାବ ମୃତ୍ୟୁତ୍ରିକୋଣ, ନବମ ଓ ପଞ୍ଚମ ତ୍ରିକୋଣ ଭାବ। ରାଜା, କୀଟ, ପଶୁମାନେ କ୍ରମିକ ଭାବରେ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ଥିଲେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ତାଙ୍କର ରଙ୍ଗ ଲାଲ, ସ୍ୱେତ, ହରିତ, ହଳଦିଆ, ଧୂସର ଓ ପୀତ ଅଟେ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାବରେ ସମତା, ଖ୍ୟାତି ଓ ତରଣ ଦେଖାଯାଏ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ସେଠାରେ ଅଧିପତି। ଜୀବ ଜ୍ଞାନ ଓ ସୁଖର ସୂଚକ; ଶୁକ୍ର କାମନାର; ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ଦୁଃଖର। ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ, ଚନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ଦାସ ବୋଲି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ୟୋତିଷୀମାନେ କହନ୍ତି। ଶଚୀ, କଉଧି ଓ ପାରବ ରଙ୍ଗ କ୍ରମେ ଧଳା, ହଳଦିଆ ଓ ହରିତ। କ୍ରଷ୍ଣପକ୍ଷରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ମଙ୍ଗଳ ମାନେ ପାପୀ; ବୁଧ ପାପୀ ଗ୍ରହ ସହ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ ପାପୀ ହୁଏ। ପୃଥିବୀପୁତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମୟୂର, ପୃଥିବୀ, ଜଳ ଓ ବାୟୁ ମଧ୍ୟରେ ବାସ କରନ୍ତି। ଶନି ରାଶିର ଅଧିପତି ଅନ୍ତ୍ୟଜ ଲୋକପତି, ରାହୁ ବିଦେଶୀମାନେ ରାଜା। ଦେବତାମାନେ—ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ରୈବତ, ଭୂକ, ସଖା ଓ ଅଧିପତିମାନେ—ବିଭିନ୍ନ ଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ। ତାଙ୍କ ରୂପ ଭାଗିତ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ତାମ୍ର ଓ ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ତାରାରେ ଦେଖାଯାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶୁକ୍ର, ମଙ୍ଗଳ, ଚନ୍ଦ୍ର, ବୃହସ୍ପତି, ଶନି ଏହି କ୍ରମରେ ଉଦୟ ହୁଏ। ଶନି ଓ ବୃହସ୍ପତି ଦୁଇଁଜଣେ ଏକାଧିକ୍ୟରେ ଥିଲେ, ଏହି କ୍ରମରେ ଦେଖାଯାଏ, ହେ ନାରଦ। ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ତିତ୍ତ, କ୍ଷାର, ମିଠା, ଖଟା ଓ କଷା ରସ ଏଠି ଦେଖାଯାଏ। ଆତ୍ମା, ଆତ୍ମଜ୍ଞ, ଧଳା ଜ୍ଞାନୀ, ଶତ୍ରୁ, ବିପକ୍ଷୀ—ଏହି କ୍ରମରେ ବିଚାର କରାଯାଏ। ପରସ୍ପର ଧନ, ବ୍ୟୟ, ତିନି ପ୍ରକାର ଆତ୍ମୀୟ, ବ୍ୟବସାୟ ଓ ବନ୍ଧୁ—ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତାଳମେଳ ରଖି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରାଯାଏ। ପୁନର୍ବାର, ସମୟର ଅଧିପତି, ମହାପତି, ବନ୍ଧୁ ଓ ସାଥୀଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ବିଭାଜନ କରିବା ଉଚିତ। ଦିଗ୍ବଳୟରେ, ସୁମୂଳ ଓ ପୂଜିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ବିପକ୍ଷୀ, ଶନି, ଧଳା ଓ କମଳଜନ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କିରଣ ଥିବାମାନେ କ୍ରିୟାଶୀଳ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବିତ। କ୍ରୂରମାନେ ଅନ୍ଧକାରରେ, ସୁମୂଳ ଧଳାରେ; ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ସମୟ ଓ ଶକ୍ତିକୁ ବିଚାର କରନ୍ତି।