ଏହି ପବିତ୍ର ଶ୍ରୁତିଗୁଡ଼ିକର କଥାକୁ ଏକ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ଣ୍ଣ କଥାରୂପେ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଦୁଇଥର ତିଥି ହ୍ରାସ କରାଯାଏ, ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରମାସୀୟ ଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାଗକୁ ବିଭାଜନ କରାଯାଏ। ସାବଣ, ସୂର୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିନ, ମାସ ଓ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକୁ ଏଭଳି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ମାସ, ବର୍ଷ ଓ ଦିନଗୁଡ଼ିକର ସଂଖ୍ୟା, ସେମାନଙ୍କର ରୂପ ସହିତ ଯୋଗ କରି, ଦୁଇ କିମ୍ବା ତିନି ଗୁଣା କରାଯାଏ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦିନର ଯୋଗଫଳକୁ ପକ୍ଷସଂଖ୍ୟାରେ ଭାଗ କରି, ଅଶୁଭ ଦିନସଂଖ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଗୁଣନ କରାଯାଏ। ଏପରି ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର ପାପ ସଞ୍ଚୟ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମନ୍ଦ କିମ୍ବା ଶୀଘ୍ର ଫଳ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ବୋଲି କହାଯାଏ। ପୃଥିବୀର ପରିଧି ଏଠାରେ ଏକ ଅଟୁଟ ମାପ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ଯାହା ଅଷ୍ଟଶତ ଯୋଜନ ଓ କାନ ଆକୃତିର ଅନୁଲଗ୍ନ ଦ୍ୱିଗୁଣ କରାଯାଏ। ପୃଥିବୀର ସତ୍ୟ ପରିଧି ତାର ଜ୍ୟା, ତାର ସ୍ୱଯଂ ଜ୍ୟା ଓ ତାର ତ୍ରିଜ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଗୁଣନ କରି ମିଳିଥାଏ। ସମୟ ଏବଂ ଗ୍ରହଗତ ଗଣନାର ଫଳ ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ ଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ମିଳାଯିବା ଚାହିଁ। ଅସୁର ଓ ତାପସମାନଙ୍କର ନିବାସ ଦୁଇଟି ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ସପ୍ତାହ ଓ ଉଚ୍ଚାରଣ ଆରମ୍ଭ ଯେଉଁ ଦେଶରେ ହୁଏ, ସେଠାରେ ହ୍ରାସ ଅଧିକ ଅର୍ଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ। ଭୋଗ କାମନା ଅନୁଯାୟୀ ନାଡ଼ି ସଂଖ୍ୟାରେ ଗୁଣିତ ହୁଏ; ଏହାର ଷଷ୍ଠାଂଶ ହେଉଛି ସମୟ ଆରମ୍ଭ। ରାଶିଚକ୍ରର ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଉତ୍ତର ଶୀର୍ଷ ଅଂଶ ଅଶୀ ଭାଗ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନଟ ହୁଏ। ସେଠାରେ, ଜୀବ ଜ୍ୟା ଦ୍ୱିଗୁଣ ଏବଂ ଭୂମ ଜ୍ୟା ତ୍ରିଗୁଣ କଲେ ନିବାସ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୁଏ। ରାଶି ଅଂଶର ଅଷ୍ଟମ ଭାଗକୁ ପ୍ରଥମ ଅର୍ଧ-ଜ୍ୟା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ଗୁଣନ ଫଳକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ପ୍ରଥମ ଦ୍ୱାରା ଭାଗ କରି ଯୋଗ କଲେ ସମସ୍ତ ମୋଟ ମିଳିଯାଏ। ସପ୍ତ ଚିଦ୍ର ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଗୁଣିତ ଫଳ ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବିକ୍ଷେପ ଜ୍ୟା। ଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରିବା ପରେ, ଶ୍ଲଥ ଓ ଶୀଘ୍ର ଅଂଶକୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଧ୍ଧ କରିବା ଦରକାର। ଏକ ଅସମ ମାର୍ଗରେ ଯେତେବେଳେ ଅର୍କ ଜ୍ୟା ଅତିକ୍ରମ କରାଯାଏ, ତେବେ ତଳେ ଆଧାର ଥାଏ। ଅଂଶକୁ ସତ୍ୟ ମୂଲ୍ୟରେ ଭାଗ କଲେ ମିଳିଥିବା ଫଳ ହେଉଛି ଜ୍ୟା-ଗୁଣନ ଫଳ। ଏହାକୁ ଚଳିତ ମୂଲ୍ୟରେ ଲାଗୁ କରିବା ଚାହିଁ। ଏହି ଭାଗ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟ ଫଳକୁ ଜ୍ୟା-ପିଣ୍ଡ ହ୍ରାସ ହେଲେ ଉପଯୋଗ କରାଯିବ। ଜ୍ୟା ତ୍ୟାଗ କରି, ଶେଷ ଅଂଶକୁ ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ ତାହାର ତଫାତ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଦରକାର। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ମନ୍ଦ ଅର୍କ ଖଣ୍ଡକୁ 'ମାନବଃ', ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କରକୁ 'ଶୀତଗୋରଦାଃ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଯୁଗଳ ଶେଷ ଖଣ୍ଡକୁ 'ଖାଗ୍ନି', 'ସୁରା', 'ସୂର୍ୟ', ଓ 'ନବାର୍ଣ୍ଣବ' ନାମ ଦିଆଯାଏ। ଭୂମି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଯୁଗଳ ଶେଷ ଖଣ୍ଡ 'ଶଘ୍ନ୍ୟ', 'ୟୁଗ୍ମାନ୍ତ', 'ଅଗ୍ନି', ଓ 'ଦସ୍ରକ' ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ବିସମ ରାଶି ଶେଷରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ତୃତୀୟ ମତାନୁସାରେ ଏହାକୁ 'ବିବିଶ୍ୱେୟ' ଓ 'ଅପର୍ବତା' କୁହାଯାଏ। ବିସମ ଓ ସମ ରାଶି ଶେଷ ଗୁଣ ଭୁଜା-ଜ୍ୟା ଓ ତ୍ରିଜ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମିଳିଥାଏ। ଏହି ଗୁଣରେ, ଭୁଜା, କୋଟି ଓ ଜ୍ୟାକୁ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟ ଅଂଶ ଓ କ୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଭାଗ କରାଯାଏ। ମକର ଆଦି ରାଶି ଆରମ୍ଭରେ କେନ୍ଦ୍ରର କୋଟି ଗୁଣନକୁ 'ଧନ' ବୋଲି ଜଣାଯାଏ। ଏହା ଓ ଭୁଜା ଗୁଣନର ବର୍ଗ ଯୋଗର ମୂଳକୁ 'ଚଳାଭିଧା' କୁହାଯାଏ। କର୍କଟ ଆଦି ରାଶି ଆରମ୍ଭରେ ତ୍ରିଜ୍ୟାର କୋଟି ଗୁଣନ ବିୟୋଗ କରିବା ଉଚିତ। ଭୁଜା ଗୁଣନକୁ ତ୍ରିଜ୍ୟାର ବର୍ଗ ମୂଳ ଦ୍ୱାରା ଭାଗ କରି ନେବା ଦରକାର। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଙ୍ଗଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଓ ଚତୁର୍ଥ ତରଙ୍ଗରେ ଲାଗୁ କରାଯିବ। 'ଶୈର୍ଘ୍ୟ', 'ମାଧ୍ୟ', ପୁନି 'ମାନ୍ଧ୍ୟ', ଓ 'ଶୈର୍ଘ୍ୟ'—ଏହି ଚାରି ଅନୁକ୍ରମିକ ଅଂଶ। ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଧନ, ଅଂଶ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାଗ ତୁଳା ଆରମ୍ଭର ଅର୍କ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ। ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଅଂଶ ରାଶି ବିଭାଗ ଦ୍ୱାରା ଗଣନା କରିବା ଦରକାର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରମାଣରେ। କର୍କଟ ଆରମ୍ଭରେ ଧନ ଥାଏ; ମକର ଆରମ୍ଭରେ ଏହାକୁ ଅର୍କ କୁହାଯାଏ। ନିଜ ମନ୍ଦ ଖଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଭାଗ କରି ମିଳିଥିବା କ୍ଷଣ ନିଜ ଅଂଶରୁ ନେବା ଦରକାର। ଏହା ପରେ ଶେଷ ଅଂଶ ଧନୁର ଜ୍ୟା ଓ କାନ ମଧ୍ୟର ଖଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ତର ଦେଇ ଚିହ୍ନଟ କରାଯିବ। ଏହିପରି ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଗଣନା ଓ ଶୂନ୍ୟ ଗଭୀର ଗୁଣ ଅନୁସାରେ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ଚଳନ ଓ ଫଳ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ହୁଏ।