ଶନିଗ୍ରହ ପାଇଁ ଛଅଟି, ପାଞ୍ଚଟି ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରର ଆକୃତି, ସହିତ ସର୍ପର ଆକୃତି ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି। ରାହୁ-କେତୁଙ୍କ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ତାଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ଅଗ୍ନି, ନିୟମ, ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ଦଶଟି ଆକୃତି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ବସୁମାନେ, ଦୁଇଟି, ଆଠଟି, ପର୍ବତ ଆକୃତି ଏବଂ ସାତଟି ପର୍ବତ ତିଥି ଯୁଗରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ତିଥି ହ୍ରାସ ହେଲେ, ଦୁଇଟି, ଆଠଟି, ଆକାଶ, ବାଣ ଏବଂ ଅଶ୍ୱିନୀମାନଙ୍କ ଆକୃତି ଦିଆଯାଇଛି। ଛଅ, ତିନି, ଅଗ୍ନି, ବେଦ, ଅଗ୍ନି, ପାଞ୍ଚ ଏବଂ ଦୀପ୍ତିମାନ କିରଣମାନେ ମାସଗୁଡ଼ିକ। ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ନିଜ ବେଦ ଅଛି; ବୁଧ ପାଇଁ ଆଠ ଋତୁ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଶନି ପାଇଁ ଗାଈ ଏବଂ ଅଗ୍ନିକୁ ରାହୁ-କେତୁ ଆକୃତି ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି। କୃତ ଯୁଗରେ ପର୍ବତ, ଚନ୍ଦ୍ର, ବିଜୟ, ଏକ ଶବ୍ଦ, ଅଗ୍ନି ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଯୁଗରେ ବର୍ଷର ନାମଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ ଦିଆଯାଇଛି। ଚନ୍ଦ୍ରମାସଗୁଡ଼ିକୁ ସୂର୍ୟମାସ ଅନୁଯାୟୀ ଭାଗ କରାଯାଇଛି। ଦୁଇଥର ତିଥି ହ୍ରାସ ହୁଏ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର ତିଥି ଭିନ୍ନ ହୁଏ। ସାବଣ, ସୂର୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିନ, ମାସ, ବର୍ଷ ଏଭଳି ବର୍ଣ୍ଣିତ। ମାସ, ବର୍ଷ, ଦିନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ତାଙ୍କ ଆକୃତି ସହିତ ଦୁଇ କିମ୍ବା ତିନି ଗୁଣିତ ହୁଏ। ଦିନଗୁଡ଼ିକର ଯୋଗଫଳକୁ ପକ୍ଷ ସଂଖ୍ୟାରେ ଭାଗ କରି, ଦୁଷ୍ଟ ଦିନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଗୁଣିତ କରାଯାଏ। ଏଭଳି ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର ପାପ ସଞ୍ଚୟ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଧୀର କିମ୍ବା ତ୍ୱରିତ ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି। ପୃଥିବୀର ପରିଧି ଅଠଶେ ଯୋଜନା ମାନାଯାଏ, କାନ ଆକୃତି ଦ୍ୱାରା ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଦୁଇ ଗୁଣିତ। ପୃଥିବୀର ସଠିକ୍ ପରିଧି ହେଉଛି ଚୋର୍ଡକୁ ତାହାର ସାଇନ୍ ଏବଂ ରେଡିଅସ୍ ସହ ଗୁଣିତ କଲେ ମିଳେ। କାଳ ଗଣନାର ଫଳାଫଳ ଗ୍ରହମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଉଚିତ। ରାକ୍ଷସ ଏବଂ ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କର ବାସସ୍ଥାନ ଦୁଇ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ ଥାଏ। ସପ୍ତାହ ଦିନ ଏବଂ ବାକ୍ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନରେ ହ୍ରାସ ଅଧିକ ହୁଏ। ଭୋଗକୁ ଚାହିଦା ନାଡ଼ୀ ସଂଖ୍ୟାରେ ଗୁଣିତ କରାଯାଏ; ଏହାର ଷଷ୍ଠମାଂଶ ହେଉଛି କାଳ ଆରମ୍ଭ। ରାଶିଚକ୍ରର ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଉତ୍ତର ସୀମା ଏଠାରେ ଅସି ଅଂଶର ଏଠିସଠ ଅଂଶ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନଟ। ସେଠାରେ ବାସସ୍ଥାନ ଜୀବନର ସାଇନ୍କୁ ଦୁଇ ଗୁଣିତ ଏବଂ ମଙ୍ଗଳ ସାଇନ୍କୁ ତିନି ଗୁଣିତ କରି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରାଯାଏ। ରାଶି ଅଂଶର ଅଷ୍ଟମାଂଶ ପ୍ରଥମ ଅର୍ଧ-ଚୋର୍ଡ ଭାବରେ ଯୋଗ୍ୟ। ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମେ ପ୍ରଥମ ଦ୍ୱାରା ଭାଗ କରି ଏବଂ ଫଳ ଯୋଗ କରି ସମୁଦାୟ ମିଳେ। ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦେକ୍ଲିନେସନ୍ ଚୋର୍ଡ ସାତଟି ମୁଖ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରର ଗୁଣିତ ଫଳ। ଗ୍ରହକୁ ସଠିକ୍ କରିବା ପରେ ଧୀର ଏବଂ ତ୍ୱରିତ ବିନ୍ଦୁ ମଧ୍ୟ ସଂଶୋଧନ କରିବା ଉଚିତ। ଯେତେବେଳେ ଚୋର୍ଡ ଅଂଶ ଅତିକ୍ରମ କରାଯାଏ, ଅସମ ମାର୍ଗରେ ତଳେ ଭିତି ହୁଏ। ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ସଠିକ୍ ମୂଲ୍ୟରେ ଭାଗ କଲେ ଉପଲବ୍ଧ ଚୋର୍ଡ ଉତ୍ପାଦ ମିଳେ। ଏହି ଫଳକୁ ଚଳିତ ଚୋର୍ଡ ଉତ୍ପାଦରେ ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ଉଚିତ। ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ସଠିକ୍ ମୂଲ୍ୟରେ ଭାଗ କଲେ ଚୋର୍ଡ ଉତ୍ପାଦ ମିଳିଥାଏ, ଏହି ଫଳକୁ ଜ୍ୟାପିଣ୍ଡରେ ମାପ ହରାଇଲେ ଲାଗୁ କରିବା ଉଚିତ। ଜ୍ୟାକୁ ଅପସାରଣ କରି, ଅବଶିଷ୍ଟକୁ ତାହାର ତଫାତ୍ ଭାବରେ ଧରିବା ଉଚିତ। ସୂର୍ଯ୍ୟର ଧୀର ଅଂଶକୁ ‘ମାନବ’ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରରକୁ ‘ଶୀତଗୋରଦା’ କୁହାଯାଏ। ଯୁଗଳ ଅନ୍ତରେ ଥିବା ଅଂଶକୁ ‘ଖାଗ୍ନି’, ‘ସୁରା’, ‘ସୂର୍ଯ୍ୟ’ ଏବଂ ‘ନବାର୍ଣ୍ଣବ’ କୁହାଯାଏ। ମଙ୍ଗଳ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହମାନେ ପାଇଁ, ଯୁଗଳ ଅନ୍ତର ଅଂଶ ‘ଶଘ୍ନ୍ୟ’, ‘ଯୁଗ୍ମାନ୍ତ’, ‘ଅଗ୍ନି’ ଏବଂ ‘ଦସ୍ରକ’ କୁହାଯାଏ। ବିଷମ ରାଶି ଶେଷରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଏବଂ ତୃତୀୟ ମତାନୁସାରେ ‘ବିବିଶ୍ୱେୟ’ ଏବଂ ‘ଅପର୍ବତା’ କୁହାଯାଏ। ବିଷମ ଓ ସମ ରାଶିର ଗୁଣ ଭୁଜାଜ୍ୟା ଏବଂ ତ୍ରିଜ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମିଳେ। ସେହି ଗୁଣରେ ଭୁଜା, କୋଟି ଏବଂ ଜ୍ୟାକୁ ଅଂଶ ଏବଂ ମିନିଟ୍ ଦ୍ୱାରା ଭାଗ କରାଯାଏ। କପ୍ରିକର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ରାଶି ଆରମ୍ଭରେ କେନ୍ଦ୍ରର କୋଟିର ଗୁଣିତ ଫଳକୁ ‘ଧନ’ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ। ଏଭଳି ଗଭୀର ଗଣନା ଏବଂ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା କାଳ, ଗ୍ରହ, ତିଥି, ମାସ, ବର୍ଷ, ଦିନ ଏବଂ ଏହାଙ୍କର ଗୁଣ-ଗଣନା ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଅର୍ଥ ଓ ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।