ଗଣିତ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ପୁରୁଷମାନେ କହନ୍ତି, ବୃତ୍ତର ବ୍ୟାସକୁ ଅଠରେ ଭାଗ କରିଲେ ଏହି ମୂଲ୍ୟ ମିଳେ। ବ୍ୟାସର ଚତୁର୍ଥାଂଶକୁ ବାଣରେ ଗୁଣନ କରି, ପୁନି ଏହାକୁ ବିୟୋଗ କଲେ, ଚାରିଗୁଣା ମାପ ମିଳିଥାଏ। ବୃତ୍ତର ତାଣ୍ଡ, ବାଣ ଓ ଧନୁର ତନ୍ତୁ, ସହିତ ବୃତ୍ତର ବର୍ଗକୁ ଏକାଠି କରି, ବ୍ୟାସରେ ଗୁଣନ ଓ ଭାଗ କଲେ ମଧ୍ୟମ ମୂଲ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ହୁଏ। ବୃତ୍ତର ଚିହ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ଯଥାଯଥ ଅଂଶରେ ଭାଗ କରି, ବୃହତ୍, ମଧ୍ୟମ ଓ ଲଘୁ ତାଲକୁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ। ବ୍ୟାସକୁ ପାଣିର ମାପରେ ଗୁଣନ କରି, ପୁନି ଏହି ମାପକୁ ଆଙ୍ଗୁଠିର ଚଉଡ଼ାରେ ଗୁଣନ କଲେ ଲମ୍ବ ମିଳିଯାଏ। ପ୍ରସ୍ଥ, ଲମ୍ବ ଓ ତାଲକୁ ଏକାଠି ଗୁଣନ କଲେ ଆଙ୍ଗୁଠିର ମାପରେ ମୋଟ ମାପ ମିଳେ। ଏହି ଉଚ୍ଚତା, ବ୍ୟାସ ଓ ଲମ୍ବ ସବୁ ଆଙ୍ଗୁଠିର ମାପରେ ମାପାଯିବ, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ। ଏହିଭଳି ପ୍ରସ୍ଥ ଓ ଲମ୍ବକୁ ଗୁଣନ କଲେ ହସ୍ତମାପରେ ମିଳିଯାଏ। ଦୀପ, କିଳ ଓ ଗର୍ତ୍ତ, ଏମାନେ ଏକାଠି ଗୁଣନ କଲେ କିଳର ମାପ ମିଳେ। ଦୀପକୁ କିଳ ଓ ତଳ ଗର୍ତ୍ତରେ ଗୁଣିଲେ ଦୀପର ଉଚ୍ଚତା ମିଳେ। ଦୀପ ଓ କିଳ ମଧ୍ୟର ଦୂରତାକୁ ଛାୟାର ଶୀର୍ଷ ତଫାତରେ ଗୁଣନ କଲେ ଆଲୋକର ପ୍ରସ୍ଥ ମିଳିଯାଏ; ଦୀପ ଶିଖାର ଉଚ୍ଚତା ତିନିଗୁଣା ଚିହ୍ନ ହୁଏ। ଏବେ ମୁଁ ଗ୍ରହର ମଧ୍ୟମ ଅବସ୍ଥା ଗଣନା କିପରି ହୁଏ, ଏହା ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ କହିବି। ଏହାର ଚାରି ଦଶମିକ ଅଂଶକୁ 'ବର୍ଗ' କିମ୍ବା 'ପାଦ' କୁହାଯାଏ। ଏକାତରି (୭୧) ବର୍ଷ, ମନୁ ଓ କୃତ ଯୁଗର ବର୍ଷ ସହିତ ଯୁଗ ଗଠିତ ହୁଏ। ଏହି ରାତି, ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏପରି ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲି। ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଗତି ଯୁଗର ଆରମ୍ଭରୁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଉଚିତ। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବୃହସ୍ପତି, ଶୁକ୍ର ଓ ରାହୁ-କେତୁ, ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ପାପୀ ଥିବାମାନଙ୍କର ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ମଙ୍ଗଳର ଦୃଷ୍ଟି ଦଶ, ତିନି, ଆଠ ଓ ଛଅ ରୂପରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ବୃହସ୍ପତି ପାଇଁ ଦଶ, ଦୁଇ ଓ ଏକ ରୂପ ଅଛି, ଏବଂ ଏହି ଭଳି ଆହ୍ୱାନ କରାଯିବ। ଶନି ପାଇଁ ଛଅ, ପାଞ୍ଚ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରର ରୂପ, ସହିତ ନାଗର ରୂପ ଅଛି। ରାହୁ-କେତୁର ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ ପାଇଁ ନିଜ ଅଗ୍ନି, ସଂଯମ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଦଶ ରୂପ ଦିଆଯାଇଛି। ବସୁମାନଙ୍କର ଦୁଇ, ଆଠ, ପାହାଡ଼ ରୂପ ଓ ସାତ ପାହାଡ଼ ତିଥି ଯୁଗରେ ଅଛି। ତିଥି ହାନି ହେଲେ, ଦୁଇ, ଆଠ, ଆକାଶ, ବାଣ ଓ ଅଶ୍ୱିନୀ ରୂପ ଦିଆଯାଏ। ଛଅ, ତିନି, ଅଗ୍ନି, ବେଦ, ଅଗ୍ନି, ପାଞ୍ଚ ଓ ତେଜସ୍ବୀ କିରଣ ମାସ ହେଉଛନ୍ତି। ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ବେଦ ନିଜ ହୋଇଥାଏ; ବୁଧ ପାଇଁ ଆଠ ଋତୁ ଓ ଅଗ୍ନି ଦିଆଯାଏ। ଶନି ପାଇଁ ଗାଈ ଓ ଅଗ୍ନି, ରାହୁ-କେତୁର ରୂପ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ। କୃତ ଯୁଗରେ ପାହାଡ଼, ଚନ୍ଦ୍ର, ବିଜୟ, ଏକ ଶବ୍ଦ, ଅଗ୍ନି ଓ ଆନନ୍ଦ ଦିଆଯାଏ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଯୁଗରେ ବର୍ଷର ନାମ ଗ୍ରହ ଅନୁଯାୟୀ ରଖାଯାଏ। ଚନ୍ଦ୍ର ମାସକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମାସ ଅନୁଯାୟୀ ଭାଗ କରାଯାଏ। ଦୁଇଥର ତିଥି ହାନି ହୁଏ, ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର ଦିନ ଭାଗ କରାଯାଏ। ସାବଣ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦିନ, ମାସ, ବର୍ଷ ଏଭଳି ବର୍ଣ୍ଣିତ। ମାସ, ବର୍ଷ, ଦିନ ସଂଖ୍ୟା, ସେମାନଙ୍କର ରୂପ ସହିତ, ଦୁଇ କିମ୍ବା ତିନିରେ ଗୁଣନ କରାଯାଏ। ଦିନ ସଂଖ୍ୟାକୁ ପକ୍ଷ ସଂଖ୍ୟାରେ ଭାଗ କରି, ଅଶୁଭ ଦିନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଗୁଣନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି, ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର ପାପ ସଞ୍ଚୟ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର କିମ୍ବା ବିଳମ୍ବିତ ଫଳ ଭୋଗନ୍ତି। ପୃଥିବୀର ପରିଧି ଆଠ ଶତ ଯୋଜନା ଭାବିତ, କାନ ଆକୃତିର ବିସ୍ତୃତି ପାଇଁ ଏହାକୁ ଦୁଇଗୁଣା କରାଯାଏ। ପୃଥିବୀର ସଠିକ୍ ପରିଧି ତାଣ୍ଡକୁ ତାହାର ସିନ୍ ଓ ତାଲକୁ ଗୁଣିଲେ ମିଳେ। ସମୟ ମାପର ଗଣନାଠାରୁ ଯାହା ଫଳ ମିଳେ, ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ସହିତ ତାହାକୁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଉଚିତ। ଦାନବ ଓ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କର ନିବାସ ଦୁଇଟି ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ। ସପ୍ତାହ ଓ ବାଣୀ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ହାନି ଅଧିକ, ଅର୍ଥାତ୍ ସାଧାରଣରୁ ଅର୍ଦ୍ଧ ଅଧିକ ହୁଏ।