ନାରଦ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି, ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଏକ ସାରାଂଶ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି; ବିସ୍ତୃତ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଏଠା ଓ ସେଠା ଦିଆଯାଇଛି। ଏଠି, ‘ବୃଙ୍’ ଓ ‘ବୃଞ୍’ ଛଡ଼ି ସମସ୍ତ ‘ଅ’ ଅନ୍ତିଂ ଧାତୁଗୁଡ଼ିକୁ ବିଲଗ କରାଯାଇଛି। ‘ଭଞ୍ଜ’, ‘ଭୁଜ’, ‘ଭ୍ରସ୍ଜ’, ‘ମତ’, ‘ଜି’, ‘ଯଜ’, ‘ଯୁଜ’, ‘ରୁଜ’, ‘ରଞ୍ଜ’, ‘ଅବି’, ‘ଜିର୍’, ‘ସ୍ଵଞ୍ଜ’, ‘ଇସଞ୍ଜ’ ଓ ‘ସୃଜ’ ଧାତୁଗୁଡ଼ିକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ‘ଶଦ’, ‘ସଦୀ’, ‘ସ୍ୱିଦ୍ୟତି’, ‘ସ୍କନ୍ଦିର୍’, ‘ହଦୀ’, ‘କ୍ରୁଧ’, ‘କ୍ଷୁଧି’, ‘ବୁଧ୍ୟତୀ’ ଓ ‘ମନ୍ୟ’, ‘ଅନ୍ନା’, ‘ପ୍କ୍ଷିପ’, ‘ଚୁପିତ’, ‘ପ୍ତିପ’, ‘ସ୍ତୃପ୍ୟତି’, ‘ଦୃପ୍ୟତୀ’ ଧାତୁଗୁଡ଼ିକୁ ଦିଆଯାଇଛି। ଏଥିପାଇଁ ‘କ୍ରୁଶି’, ‘ଦଂଶି’, ‘ଦିଶୀ’, ‘ଦୃଶ’, ‘ମୃଶି’, ‘ରୁଶ’, ‘ଲିଶ’, ‘ବିଶ’, ‘ସ୍ପୃଶ’, ‘କୃଷି’ ଓ ‘ବସତି’, ‘ଦହତି’, ‘ହିଦୁହୋ’, ‘ନହ୍ମିହ’, ‘ରୁହ୍ଲି’, ‘ହ୍ଵହି’ ପ୍ରମୁଖ ଧାତୁ ଦିଆଯାଇଛି। ‘ଚାଦ୍ୟ’ ଅବ୍ୟୟ ଭାବରେ ଅଛି, ‘ଗବୟ’ ଭଳି; ‘ପ୍ରାଦ୍ୟ’ ଦିଗ, ସ୍ଥାନ, ଓ ସମୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏଠି, ଗୁଚ୍ଛ ଉଚ୍ଚାରଣ, ସୂତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ, ଧାତୁ ଉଚ୍ଚାରଣ ଓ ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ଉଚ୍ଚାରଣ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି। ବେଦିକ ଓ ଲୋକିକ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ନିର୍ମିତ କରାଯାଇଛି, ନାରଦ। ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ଶବ୍ଦ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ। ଏହି ନିର୍ମାଣ ମୂଳ, ପ୍ରତ୍ୟୟ, ବଦଳ, ଅପସାରଣ ଓ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଛି। ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ସମୂହ ଓ ଅନନ୍ତତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା, କେହି ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହିପାରିବେ ନାହିଁ, ନାରଦ। କେବଳ ଏହି ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଲୋକଙ୍କର ଧର୍ମ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ହୁଏ। ଗଣନା, ଜନ୍ମକୁଣ୍ଡଳୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏବଂ ‘ସ୍କନ୍ଧ’ ନାମକ ସଂଗ୍ରହ ଅଛି। ଅନ୍ୱେଷଣ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ, ଉଦାସ୍ୟ ଭଳି ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ଜନ୍ମକୁଣ୍ଡଳୀରେ ରାଶିର ବିଭାଗ, ଗ୍ରହର ଉତ୍ପତ୍ତି, ଓ ଜନ୍ମ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିଷୟ ଦିଆଯାଇଛି। କ୍ରିୟା, ଜୀବନ, ଏଠି ଅଷ୍ଟ ଗୁଚ୍ଛ, ରାଜୟୋଗ, ଦିବ୍ୟୟୋଗ ଦିଆଯାଇଛି। ଗ୍ରହର ସ୍ଥିତିର ଫଳ, ଏବଂ ମିଶ୍ରିତ ଯୋଗର ସାହାୟ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି। ହାରାଇଥିବା ଜନ୍ମର ନିର୍ଣ୍ଣୟ, ଏବଂ ଦ୍ରେଷ୍କାଣର ଲକ୍ଷଣ ଦିଆଯାଇଛି। ତିଥି, ଦିନ, ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଅର୍ଧତିଥି ଯୋଗ ଦିଆଯାଇଛି। ଚନ୍ଦ୍ରର ଶୁକ୍ଲ ଓ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ନକ୍ଷତ୍ରର ଋତୁ ଦିଆଯାଇଛି। ପ୍ରଥମ ଚୁଲ୍ କାଟିବା, କାଣ ଫୋଡ଼ିବା, ମୁଣ୍ଡନ, ଚାକୁ ବାନ୍ଧିବା ଓ ଏହିପରି କ୍ରିୟା ଦିଆଯାଇଛି। ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ, ସ୍ଥାନ ପ୍ରବେଶ, ଅଚାନକ ବର୍ଷା, ଏବଂ ବିଶିଷ୍ଟ କ୍ରିୟା ଦିଆଯାଇଛି। ଏଠି, ଏକ, ଦଶ, ଶତ, ହଜାର, ଦଶ ହଜାର, ଏବଂ ଏକ ଲକ୍ଷ ଦିଆଯାଇଛି। ‘ନିରାବର’, ‘ମହାପଦ୍ମ’, ‘ଶଂକୁ’ ଓ ସମୁଦ୍ର ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ସଂଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଚାହିଁ ଫଳ ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ଭାଗକ ଶୁଦ୍ଧ ଅଛି, ତେବେ ଅନ୍ତିମ ଶେଷ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପାଦକୁ ଗୁଣନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହିଠି ଫଳ ମିଳେ। ଯଦି ଅନ୍ତିମ ଅସମ ଅଛି, ତେବେ ଅସମକୁ ଛାଡ଼ି ମୂଳକୁ ଅଲଗା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଉତ୍ପାଦକୁ ପୁନଃ ବିଭାଗ କରି ମୂଳ ଦ୍ୱାରା ଭାଗ କରିବା ଉଚିତ। ‘ସମତ୍ର’ ନାମକ କ୍ରିୟା ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି; ଦୃଢ଼ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ନିୟମ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି। ଅନ୍ତିମ ଅସମ ଦ୍ୱାରା ଧନକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ଏହିଠି ମୂଳ ଅଟୁଟ ଅଛି। ଏହି ଉତ୍ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଯାହାକୁ ଘାତ କରାଯାଇଛି ଓ ‘ନିଘ୍ନୀ’କୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ପରସ୍ପର ଗ୍ରହଣ ଓ ଘାତରେ, ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ କାଟିବା ଉଚିତ। ଅଂଶର ସମାନୁପାତିକତାକୁ ବିଦ୍ୱାନ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିବା ଉଚିତ। ମୋଟ ଅଂଶରୁ ଅଂଶକୁ ଅପସାରଣ କରି, ସେମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ବୃଦ୍ଧିତ ଅଂଶ ଦେବା ଉଚିତ। ଅଂଶ ସମାନ ହେଲେ, ଅନ୍ତରେ ସଂଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ। ଫଳ ମିଳେ ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶକୁ ବିୟୋଗ, କଟିବା, ଘାତ ଓ ଗୁଣନ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା। ଅଂଶ ବିଭାଗରେ ଶେଷକୁ ନିଅ, ଗୁଣନର ନିୟମ ଲାଗୁ କର। ପଦ ପୂରଣ ପାଇଁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦରେ ଏକ ଧ୍ୱନି ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବା ଓ ସମସ୍ତଠାରେ ଧ୍ୱନି ଦେବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ ନାରଦ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅନେକ ଗୁପ୍ତ ଓ ବ୍ୟବହାରିକ ନିୟମ ଦିଆଯାଇଛି, ଯାହା ଜ୍ଞାନ ଓ ଧର୍ମ ପାଇଁ ଉପକୃତ।