ଏକ ସମୟର କଥା, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଉଥିବା ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଗ୍ରହଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦାନ ବିଷୟରେ କହାଯାଇଛି—କଳା ଲୋହା, ସୁନା ଓ ଏକ ଛୋଁଟି ମେଁଝା ଏହି ଦାନ ଦେବାକୁ ଉଚିତ୍। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହାଯାଇଛି, ଏହି ଦାନ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁଟି ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିଆଯାଇଛି, ତାହା ଦେବା ଉଚିତ୍। ଯେଉଁମାନେ ପୂଜିତ ହେଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପୂଜା ଯୋଗ୍ୟ। ଏହି ଦାନ ଓ ପୂଜାର ମୁଖ୍ୟତ୍ୱ ଏହି ଯେ, ଜଗତର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଓ ନାସ୍ତିତ୍ୱ ଗ୍ରହମାନଙ୍କରେ ନିର୍ଭର କରେ, ତେଣୁ ଗ୍ରହମାନେ ସବୁଠୁ ପୂଜା ଯୋଗ୍ୟ। ମହାଗଣପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧି ଓ ସଫଳତା ଲାଭ କରେ। ତାହା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଓ ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମୃଦ୍ଧି ମିଳେ। ଏହି ପୂଜା ଅବହେଳା କଲେ ମାତୃମାନେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଶୁଭ ଫଳ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକମାନେ ଗୌରୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମାତୃମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଦେବସେନା, ସ୍ୱଧା, ସ୍ୱାହା, ମାତୃମାନେ, ବୈଧୃତି ଓ ଧୃତି—ଏମାନେ ଗଣେଶଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଶେଷ ପୂଜିତ ହୋଇଥିବା ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ହେଲେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକସାଥି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଅଭିନ୍ନ ଧାନ୍ୟ, ଫୁଲ, ଧୂପ, ଦୀପ ଓ ଫଳ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବେ ଆରତି ଓ ଦାନ ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଲାଗି ଉପଚାର କରିବା ଉଚିତ୍। ଅମାବାସ୍ୟା, ଅଷ୍ଟକା, ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ବୃଦ୍ଧି ଓ ଦୁଇ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ—ଏହି ଦିନଗୁଡିକୁ ମନେ ରଖିବା ଦରକାର। ବ୍ୟତିପାତ, ହାତୀର ଛାୟା, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ—ଏହି ସମୟରେ ବିଶେଷ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍। ବେଦରେ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଉଛନ୍ତି ଯୁବ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ। ଏହି ପୂଜାରେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଦେବାକୁ ଉଚିତ୍—ନିଜର ଭଉଣୀର ପୁଆ, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ପୁଜାରୀ, ଜାମାଇ, ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତାର ଶ୍ୱଶୁର ଓ ମାମୁ। ଯେଉଁମାନେ କ୍ରିୟାନୁଷ୍ଠାନରେ ନିଷ୍ଠା, ତପସ୍ୟାରେ ନିଷ୍ଠା, ପଞ୍ଚାଗ୍ନି ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ମାନେ ମଧ୍ୟ। ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଅସୁସ୍ଥ, ଅଙ୍ଗ ଅଧିକ କିମ୍ବା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏକ ଆଖି ଥିବା, ପୁନଃ ବିବାହିତ ଲୋକ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି। ବେତନ ଶିକ୍ଷକ, ନପୁଂସକ, ଯୁବତୀକୁ ଦୂଷିତ କରିଥିବା, ଶାପିତ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଅନୁଚିତ। ମା, ବାପା କିମ୍ବା ଗୁରୁକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା, ଗଡାରୁ ଖାଇଥିବା, ଶୂଦ୍ର ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି। ଯେଉଁ ଲୋକ ପୂଜା କରିବେ, ସେମାନେ ଏକ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ୍, ନିଜେ ନିୟମିତ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ରହିବା ଦରକାର। ଦିନପରେ, ନିର୍ବିକଳଙ୍କରେ ପୂଜା କରି ପ୍ରବେଶକୁ ଆଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ୍। ଦେବ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯୋଗ୍ୟ, ପିତୃ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦୁଇଜଣ, ପିତୃ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ତିନିଜଣ ଓ ଜଳ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଏକଜଣ ଦରକାର। ପ୍ରଥମେ ହାତ ଧୁଇବାକୁ ଜଳ ଦେଇ, ଏପରେ କୁଶ ଘାସ ଦେଇ ଉପବେଶ କରିବାକୁ ଉଚିତ୍। ପରେ ଶୁଦ୍ଧି ରିଙ୍ଗ ସହିତ ପାତ୍ରରେ ଯବ ଛିଟିବା ଦରକାର। 'ୟା ଦିବ୍ୟା' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ପାଇଁ ହାତରେ ଜଳ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଏପରେ ଅପସବ୍ୟ ଭାବେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରିବା ଦରକାର। ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଇ ସମ୍ମତି ମିଳିବା ପରେ, 'ତେମାନେ ଏବେ ଆସନ୍ତୁ' ଭାବରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପାତ୍ରରେ ଯବ ଦେଇ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଦରକାର। ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ଘୃତ ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ନେଇ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ପାତ୍ରରେ ବଣ୍ଟନ କରିବା ଦରକାର। ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ 'ଏହି ପୃଥିବୀର ପାତ୍ର' ଭାବରେ ପାତ୍ରକୁ ସଂସ୍କୃତ କରିବା ଉଚିତ୍। ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଭ୍ୟାହୃତି ଓ 'ମଧୁବାତା' ରିଚ୍ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦରକାର। କ୍ରୋଧ ଓ ଅତି ତ୍ୱରା ବିନା, ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଖାଦ୍ୟ ନେଇ ପିତୃମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ଅବଶିଷ୍ଟ ପାଇଁ ଅନୁମତି ମିଳିଲେ, ତିଳ ଦେଇ ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରି, ମାତୃପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଜଳ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଦରକାର। ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଦାନ ଦେଇ 'ସ୍ୱଧା' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। 'ସ୍ୱଧା' କହିବା ପରେ, ସମ୍ମତି ଦେଲେ 'ତଥାସ୍ତୁ' କହିବା ଦରକାର, ତାପରେ ଜଳ ଭୂମିରେ ଢାଳିବା ଉଚିତ୍। ଏପରି ଦାନଦାତାମାନେ ବଢ଼ନ୍ତୁ, ବେଦ ଓ ବଂଶ ଉନ୍ନତି ପାଉ।