ଏକ ସମୟର କଥା, ନାରଦ ମୁନିଙ୍କୁ ଶ୍ରୀହରି ଏହିପରି ଧାର୍ମିକ ଉପଦେଶ ଦେଉଛନ୍ତି । ଭୋଜନ ଯଦି ଅଯୋଗ୍ୟ ସ୍ଥାନରୁ ଆଣାଯାଏ, ବା ପୋଡ଼ିଯାଏ, କିମ୍ବା ଭୁଲ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ଖାଯାଏ, ତେବେ ଏହାର ଦୋଷ କେବେ ମିଟେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଏକ ପାପୀଙ୍କର ପାପ କେବେ ମିଟେ ନାହିଁ । ବ୍ରହ୍ମନ୍ ମନ୍ତ୍ର ଯଦି ମିଷ୍ଟ ଓ ନିଜ ସ୍ପଷ୍ଟ କଣ୍ଠରେ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୁଏ; ନାକ ଦ୍ୱାରା, ମୋଟ ଠୋଠ ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ନାସିକା ଶବ୍ଦ ସହିତ ଏହା ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଲେ ଦୀପ୍ତି ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । ଯେଉଁମାନେ ଅଟକି ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଦେହ ଦୁର୍ବଳତାରୁ ଜିହ୍ବା ଚଳାଇ ପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ର ଉପଯୋଗ ଉଚ୍ଚାରଣ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ । କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଠିକ୍ ଭାବେ ଠୋଠ ଗଠିତ କରି ଅକ୍ଷର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ । ଯେଉଁମାନେ ଅଳସ, ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ବା ମନ ଅସ୍ଥିର, ସେମାନେ ଆସ୍ତେ ଆସ୍ତେ ଏହି ପଥରେ ଅଗ୍ରସର ହେବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଏକ ଯୋଜନା ଚାଲିବା ପରି ଅଧିକ ଦୂର ଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ । ଗରୁଡ଼ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଚାଲିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ ନାହିଁ, ତେବେ ସେ ଏକ ପଦ ମଧ୍ୟ ଆଗକୁ ବଢ଼ିପାରେ ନାହିଁ । ଏହି କଥା ଏପରି, ଯେପରି ଏକ ଅବୃତ୍ତ କଣ୍ଠ ଜନିତ ଶବ୍ଦ କିମ୍ବା ଏକ ଚତୁର୍ଣ୍ଣାରୀ ନାରୀ ଶତ୍ରୁତା ଭରା ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖେ । ଏହି ନାରୀ ହଜାର ରୂପ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ଦେହରେ ରହିଯାନ୍ତି । ତିନି ସଭା ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଦ୍ୟୁତି ଦେଖାଏ ନାହିଁ, ଯେପରି ଏକ ବୃଦ୍ଧ ପୁରୁଷଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଥିବା ନାରୀ ଦ୍ୟୁତି ଦେଖାଏ ନାହିଁ । ଏହିପରି, ଦିନକୁ ଦାନ, ଅଧ୍ୟୟନ ଓ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରି ଫଳବତୀ କରିବା ଉଚିତ । ଏଠାରେ ଶକ୍ତି, ସାମର୍ଥ୍ୟ କିମ୍ବା ପ୍ରୟାସ କାରଣ ନୁହେଁ; ଏହି ଜ୍ଞାନ ଜିହ୍ବାର ଟିପ୍ପରେ ଆସିଯିବ, ଯେପରି ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରୁ ଜଳ ତଳସ୍ଥଳକୁ ବହିଯାଏ । ଯେଉଁମାନେ ଜ୍ଞାନ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଚକ୍ଷୁରେ ନିଦ୍ରା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହେ ନାହିଁ । ଏହି ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଗରୁଡ଼ ବା ହଂସ ପରି ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରନ୍ତି । ସେମାନେ ଧନୀଙ୍କଠାରୁ ଜ୍ଞାନ ଅଧିଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ଯେପରି ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ନେଇଥାନ୍ତି । ଏମାନେ ସଂସାରର କୋଳାହଳରେ ବିଘ୍ନିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ନା ନିଜ ସୁବିଧା ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତି । ଏପରି ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଗୁରୁଙ୍କ ସେବା କରୁଥିବା ଶିଷ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କ ନିକଟରୁ ଅବସ୍ଥିତ ଜ୍ଞାନ ଅଧିଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ । ଅଥବା, ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ଲାଭ ହୁଏ; ନାହିଁ ହେଲେ ଏହା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ନାହିଁ । ଯେପରି ଯୁବତୀ ଅପୁଷ୍ପିତା ଥିଲେ ଫଳ ଦେଉନ୍ତି ନାହିଁ, ସେପରି ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ଫଳବତୀ ହୁଏ ନାହିଁ । ବେଦର ପ୍ରଥମ ଅଙ୍ଗ ଜାଣିଲେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ସହ ଏକତା ପାଇବାର ଯୋଗ୍ୟତା ହୁଏ । ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମାନବ କୌଶଳୀ ହୁଏ । ଚତୁର୍ଥ ଅଙ୍ଗ ହେଉଛି ଆଙ୍ଗିରସ, ପଞ୍ଚମ ହେଉଛି ଶାନ୍ତିକଳ୍ପ । ନକ୍ଷତ୍ରକଳ୍ପରେ ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିବା ଉଚିତ । ଏହି ସମସ୍ତ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷ ଲାଗି ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଶିଖାଯାଇଛି । ସଂହିତାକଳ୍ପରେ ଏହି ସମସ୍ତ କ୍ରମ ଋଷିମାନେ ଦେଖି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି । ମାୟାସଂବନ୍ଧୀୟ କ୍ରମ ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ । ଏହିପରି ଦିଗଦୁର୍ବଳତା ନିବାରଣ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଉପାୟ ଅଲଗା ଭାବେ ଶିଖାଯାଇଛି । ଏହି ସମସ୍ତର ଭିନ୍ନତା ଶଂଖ ମଧ୍ୟରେ ଅଲଗା ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ । ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ବିଷୟ ଖୋଲି କହିବି, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଏହାକୁ ମନୋযোগ ସହିତ ଶୁଣ । ଏହି ଦୁଇ ଅଙ୍ଗ ଗଳା ଭେଦି ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ । ଏପରେ ଏକ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରିତ ହେବା ଉଚିତ, ଏହି ଅନନ୍ତତା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ । ଯେ କ୍ରିୟା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅତିକ୍ରମ କିମ୍ବା ଅନୁଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଫଳଦାୟକ ନୁହେଁ । ସେମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ । ଅପୂର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ଅତିକ୍ରମ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ—ଏହି ନିୟମ । ଏହି ପ୍ରୟୋଜନ ପାଇଁ ଗୋବର ଲଗାଇବା ଉଚିତ, ହେ ନାରଦ । ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଗୋବର ଏହିପରି ନ ଆଣିବା ଉଚିତ, ଯେପରି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ । ଏହି ଦୋଷ ଦୂର କରିବାକୁ ଉତ୍ପାଟନ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ହେ ଦ୍ୱିଜ । ଅସ୍ଥି ଓ କାଂଟ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଏହି ନିୟମ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷିତ । ତେଣୁ, ପାଣି ଛିଂକିବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି କ୍ରିୟାନୁଷ୍ଠାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ଋଷିମାନେ ।