ଏହି ଘଟଣାରେ, ରାଜାଙ୍କୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନ ମନେ ହେଲା: "ମହାରାଜ, ଏତେ ବଡ଼ ଭାର ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଭାର ମୁଁ ବହନ କରିନାହିଁ? ତୁମେ ଯେଉଁ ଭାବେ ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆମ ପାଇଁ ବଢ଼ାଇଛ, ଏହି ସମସ୍ତ ଭାର ମୋପରେ ଏକ ସମାନ ଭାବରେ ଆସିଛି।" ଏହା ଶୁଣି, ରାଜା ତୁରନ୍ତି ଭୂମିକୁ ଅବତରଣ କରି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଦ ଧରିଲେ। ସେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ଏଠାରେ ତୁମେ କିଏ, ଏଭଳି ଦାସର ଭୂମିକାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ? ମୋତେ ସବୁ କଥା କୁହ, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ମୁଁ ତୁମ ପାଖରୁ ଶୁଣିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ।" ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏଠାରେ ଯାହା କରୁଛି, ଯେଉଁ ଦେହ ଧାରଣ କରିଛି, ସେ ସବୁ କିଛି କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରୟୋଜନ ପାଇଁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବ ଦେହ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାଧି ଚାହେ, ନିଜର ପୁଣ୍ୟ-ପାପର ଫଳ ଉପଭୋଗ ପାଇଁ। ଏହି ପୁଣ୍ୟ-ପାପ କେଉଁଠୁ ଆସେ, ତାହା ଜାଣିବାକୁ ଚାହାଯାଏ। ଏହି ଦେହ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ଦେହକୁ ଯିବା, ଏହା ଉପଭୋଗ ପାଇଁ।" "ଏହି କଥା କୁହିବା ବା ଶୁଣିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ତଥାପି ଜାଣିବା ପ୍ରବୃତ୍ତି ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ। 'ମୁଁ' ବୋଲି କୁହିବାରେ ଦୋଷ ନାହିଁ, ହେ ଦ୍ୱିଜ। ଯାହା ଆତ୍ମା ନୁହେଁ, ତାହାକୁ ନିଜ ବୋଲି ଜାଣିବା ବା ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏହି ଭାବରେ, ମୁଁ ସମସ୍ତ କଥାର କାରଣ, ତଥାପି 'ମୁଁ କଥା', 'ମୁଁ କଥାକାହିଁ' ବୋଲି କୁହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏହି 'ମୁଁ' ଶବ୍ଦକୁ କେଉଁଠି ଦେଉଛି, ରାଜା?" "ଏହି ଦେହ 'ମୁଁ' ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟ କିଏ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ତଥାପି ଏହିପରି କଥା କହିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ହୁଏ। ତେବେ, ତୁମେ କିଏ, ମୁଁ କିଏ? ଏପରି କଥା ଫଳହୀନ। ଏହି ତୁମ ଜଗତ, ରାଜା, ସତ୍ୟ ନୁହେଁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ଜଗତକୁ 'ଗଛ', 'କାଠ' କିପରି ବୋଲିବେ? କାଠ ମଧ୍ୟରେ କିଏ ତୁମକୁ ପଳଙ୍କିନ୍ ଚଢ଼ିବା ବୋଲି କହିଛି?" "ପଳଙ୍କିନ୍ ଯାହା ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ, ତାହା ତୁମେ ଖୋଜ। ଛତା କେଉଁଠି ଜନ୍ମ ନେଲା? ଏହି ତର୍କ ତୁମେ ଓ ମୋ ପାଇଁ ସମାନ। ଏହି ଲୋକିକ ଉପାଧି ଦେହରେ ବୁଝିବା ଉଚିତ, ଯାହା କାର୍ଯ୍ୟର କାରଣ। ଦେହର ରୂପ ଭିନ୍ନତା କାର୍ଯ୍ୟର ଉତ୍ସ। ଏହିପରି, ଅନ୍ୟ ଏକ ମିଥ୍ୟା, କଳ୍ପନା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି। ଯାହା ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ, ତାହା କ'ଣ?" "ତୁମେ କିଏ—ଭାର୍ଯ୍ୟାର ପତି, ପୁତ୍ରର ପିତା—ମୁଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛି, ରାଜା। ତୁମର ପାଦ ବା ଅନ୍ୟ କିଛି? ଏହି ସବୁ ତୁମର କି? ରାଜା, ଗଭୀର ଚିନ୍ତନ କର: 'ମୁଁ କିଏ?' ଏକା ଏକା ଲୋକ କିପରି ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସଫଳ କରିପାରିବ?" ଏପରି ଦୀଘଳ ଚିନ୍ତନ ଶୁଣି, ରାଜା ନମ୍ରତା ସହିତ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ: "ମୁଁ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମୋର ମନ ଭ୍ରମିତ ହେଉଛି। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ସେହି ପରମ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଛ। ଏହି ପଳଙ୍କିନ୍ ମୋର ଦେହ ଭିନ୍ନ କିଛି ଦେହ ଦ୍ୱାରା ବହାଯାଉଛି। ତୁମେ କହିଛ, ଏହି ଗୁଣମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେଗୁଡ଼ିକାର ମାଲିକ କିଏ—ମୁଁ?" "ପରମ ସତ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧି ପାଇଁ ମୋ ମନ ଅଶାନ୍ତ ହେଉଛି। ମୁଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, କିନ୍ତୁ ଏଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ବିଷୟରେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ଦେହ ଅଛି। ତେଣୁ, ମୋର ମନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସତ୍ୟ ପାଇଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଦୌଡ଼ିଯାଉଛି। ଏହି ଲୋକକୁ ମୋହିତ କରିବା ପାଇଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଏକ ଅଂଶ ଆସିଛନ୍ତି। ଏହି ଯଥାର୍ଥ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ, ତୁମେ ଏହି ମହାତ୍ତ୍ୱ ବ୍ୟଖ୍ୟା କରିଛ।