ଏକ ସମୟରେ, ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ଋଷିଙ୍କୁ ଏକ ଅପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେହ ଥିଲା ଏବଂ ସେ ମଲିନ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଦେହର ଅଭିନ୍ନତା ଦେଖି ଏହି ଋଷି ଦୃଢ଼ ମନ ରଖିଥିଲେ, କାରଣ ସମ୍ମାନ ପ୍ରାପ୍ତିରେ ଯୋଗଶକ୍ତିର ହ୍ରାସ ହୁଏ ବୋଲି ତାଙ୍କର ଅନୁଭବ ଥିଲା। ଏହି କାରଣରୁ, ଏକ ଯୋଗୀ ସଦା ଧର୍ମର ଉତ୍ତମ ଆଚରଣକୁ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭଙ୍କର ଉପଦେଶ ଉପରେ ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ମହାନ ମନ ଥିଲେ। ସେ ସାଧା ଅନ୍ନ ରୁଟି, ଶାକ, ଜଙ୍ଗଲ ଫଳ ଓ ବିଜ ଖାଇଥିଲେ। ପିତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ପରେ, ସେ ଭାଇ, ଜନ, ଓ ଆତ୍ମୀୟଙ୍କ ସହିତ ରହିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଅସ୍ଥିର ଓ ସଫା ନଥିଲା; କାମ କରିବାରେ ସେ ଅଳସ ଥିଲେ। ଏପରି ଅସଂସ୍କୃତ ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯଥାଯଥ ଆଚରଣ କରିନଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଏକ ରାଜା ତାଙ୍କର ପାଳକୀରେ ଚଢ଼ି, ଯିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ। ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ: "ଏହି ଦୁଃଖମୟ ଜଗତରେ ଉତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ କ’ଣ?" ପାଳକୀର ଚାଳକଙ୍କ ଉପଦେଶରେ, ସେ ନିଜେ ପାଳକୀ ବୋହିବାକୁ ଆଗେଲେ। ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ନିବାସ ଥିଲେ, ପାଳକୀ ବୋହିବାରେ ଧରି ନେଲେ। ସେ ଅଳସ ଚାଲିଥିଲେ, କେବଳ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ। ରାଜା ପାଳକୀର ଅସମ ଚଳନ ଦେଖିଲେ। ପୁନଃ, ପାଳକୀ ଅସମ ଦେଖି, ରାଜା ହସିଲେ। ପାଳକୀ ବୋହିବାରେ ଲୋକମାନେ କହିଲେ: "ସେ ଚାଲୁଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଦ୍ରୁତ ନୁହେଁ।" "ତୁମେ କାହିଁକି ଏହି ପ୍ରୟାସ ସହିପାରୁନାହାଁ? ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନୁହେଁ, ଦେଖିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଦୃଢ଼ ନୁହେଁ।" ଏହି ଉତ୍ତରରେ, ପାଳକୀ ବୋହିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: "ମୁଁ କ୍ଲାନ୍ତ ନୁହେଁ, କିମ୍ବା ମୋର କୌଣସି ପ୍ରୟାସ ନାହିଁ; ଦ୍ୱିତୀୟ ବୋହିବା ଲୋକ ନାହିଁ, ରାଜା। ଶରୀରୀ ଜୀବମାନେ ପାଳକୀ ବୋହିବାରେ କ୍ଲାନ୍ତି ଓ ଭାର ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ଶକ୍ତିଶାଳୀ କିମ୍ବା ଦୁର୍ବଳ ବୋଲି କହିବା ଏକ ପରେ ତାଲିକା।" "ଏହା ମଧ୍ୟ ତଥ୍ୟ ନୁହେଁ; ଆପଣ, ମୋର କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ। ଥାଇ, ଦୁଇ ଶିର୍ଷ, ଓ ଉଦର ଏହି ପାଳକୀକୁ ନେଇଛି; ମୁଁ କିପରି ଏହାର ବୋହିବାରେ ଭୂମିକା ରଖୁଛି? ଯଦି କହାଯାଏ ଆପଣ ଓ ମୁଁ ଦୁଇଜଣ ଏଠାରେ ଅଛି, ତେବେ ଏହାକୁ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।" "ସମସ୍ତ ଜୀବ ଗୁଣର ଧାରାରେ ଏପରି ଚାଲିଥାନ୍ତି। ଅଜ୍ଞାନ ଓ କର୍ମର ଫଳରେ ଅନେକ ଜୀବ ଏପରି ବନ୍ଧା ରହିଥାନ୍ତି। ଆବଃ ଏହି ବୃଦ୍ଧି ଓ ହ୍ରାସ ସମସ୍ତଙ୍କରେ ସମାନ ଭାବରେ ଘଟେ ନାହିଁ। ତଥାପି, ଆପଣ ଶିଶୁସ୍ବଭା; କେଉଁ ତର୍କରେ ଏପରି କଥା କହିଲେ?" "ପାଳକୀ ଆପଣଙ୍କ ଶିର୍ଷରେ ଥିଲେ, ଭାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆପଣଙ୍କର। ପାହାଡ଼, ଗଛ, ଘର କିମ୍ବା ମାଟିରୁ ତିଆରି ହେଉ ନାହିଁ, ଏହି ସମସ୍ତ ଭାର ମୁଁ ବୋହିନଥିଲି କି?" "ଆପଣ ଦ୍ୱାରା ଏହା ସମସ୍ତ ଭାର ମୋରେ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି।" ଏହା ଶୁଣି ରାଜା ଶୀଘ୍ର ଭୂମିରେ ଉତରି, ତାଙ୍କର ପାଦ ଧରିଲେ। "ଆପଣ କିଏ, ଏଠାରେ ଦାସ ରୂପରେ ଦଢ଼ିଛନ୍ତି? ମୋତେ କହନ୍ତୁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ।" "ଏଠାରେ ଆସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର କାରଣ କି? ଉପଯୋଗ ପାଇଁ ଏହା ହୁଏ। ଜୀବ ଶରୀର ଓ ଅନ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ପାଇଁ ଚାହାନ୍ତି, ପୁଣି ପୁଣି ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାପର ଫଳ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ। ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାପ ଯାହାଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏହାର କାରଣ କ’ଣ?" "ଏହି ଦେହ ଚାରିପାଖରେ ଦେହ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଭୋଗ ପାଇଁ ହୁଏ। ଏହା କହିବା କିମ୍ବା ଶୁଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ତଥାପି, ମୋର ଜିଜ୍ଞାସା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଛି।