ଏଠାରେ ଏକ ପବିତ୍ର କଥା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅଠ ଲମ୍ବା ହାତରେ କିମ୍ବା ଚାରି ହାତରେ ଦେଖିବାକୁ ହୁଏ, ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ପୀତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ତାଙ୍କ ହାତରେ ଚମକୁଥିବା କଙ୍ଗଣ, ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁ, ଶଂଖ, ଗଦା ଓ ତଳୱାର ରହିଥାଏ। ରାଜାଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଛି, ଧାରଣା ତାଳେ ଥାଏ, ଯେତେବେଳେ ଏହା ମନରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ବସିଯାଏ। ଏହା ମନରୁ ଯାଏନାହିଁ, ତେବେ ଏହାକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସ୍ଥିର ମନାଯାଏ। ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବାନଙ୍କ ଶାନ୍ତ ମୂର୍ତିକୁ ଚେତନାରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ, ଯାଁଠି ଚେଷ୍ଟାରେ ଏକ ତାନ୍ତ ରହିଛି। ଏହି ଦେବତା ମୁକୁଟ, ବାହୁବନ୍ଧ, ହାର ଭଳି ଅଳଙ୍କାରରୁ ମୁକ୍ତ ଭାବରେ ମନେ ରଖିବା ଉଚିତ। ପରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଙ୍ଗରେ ପ୍ରାଣକୁ ଏକାଗ୍ର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଦରକାର। ଏହି ଧ୍ୟାନ ପ୍ରଥମ ଛଅ ଅଙ୍ଗରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ମନରେ ଯେଉଁ ଧ୍ୟାନ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ତାହାକୁ ସମାଧି କୁହାଯାଏ। ଏହିପରି, ଅନ୍ତରାତ୍ମାକୁ ତାଳେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ, ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଅଭିକ୍ଷେପ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ। ମୋକ୍ଷର କାର୍ଯ୍ୟ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି କ୍ରିୟାର ସମସ୍ତ ଦାୟିତ୍ୱ ପୂରଣ କରିଛି, ସେ ଅନ୍ତେରେ ଅପସାରିତ ହୋଇଯାଏ। ଏଠାରେ ଏକତା ଓ ଭିନ୍ନତା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ତେବେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଭିନ୍ନତା ଅଜ୍ଞାନରୁ ହୁଏ। ଆତ୍ମା ଓ ବ୍ରହ୍ମଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟତା ତ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ କିଏ ନାକରିପାରିବ? ଏଠାରେ ତୁମେ କଣ କରିବାକୁ ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛି, ସଂକ୍ଷେପ କିମ୍ବା ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ? ତୁମର ଉପଦେଶ ଦ୍ୱାରା ମୋର ମନର ସମସ୍ତ ଅପବିତ୍ରତା ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଏପରି ଜଣେ ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିପାରିନାହିଁ। ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ହୁଏ, ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏନାହିଁ। ଏହି ଯୋଗ, ଯାହା ମୋକ୍ଷକୁ ନେଇଯାଏ, ତାହା ଶିଖାଯାଇଛି, ହେ କେଶିଦ୍ୱଜ, ଅବିନାଶୀ। ତାପରେ ରାଜା କେଶିଧ୍ୱଜ ବ୍ରହ୍ମଣଙ୍କ ସହରକୁ ଗଲେ। ତାଙ୍କ ମନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ, ବିଶାଳ କୃଷ୍ଣ ସହରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଶୁଦ୍ଧ ବ୍ରହ୍ମଣ, ଯାହାକୁ ବିଷ୍ଣୁ କୁହାଯାଏ, ତାହାରେ ରାଜା ଲୟ ପାଇଲେ। ସେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗ କରିଲେ, କିନ୍ତୁ ଅସକ୍ତ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ। ହେ ମୁନି, ସେ ଏହିପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା ପାଇଲେ, ଯାହା ଅସନ୍ତୋଷକୁ ଦୂର କରେ। ତିନିପ୍ରକାର ଦୁଃଖର ଉପଚାର ପାଇଁ ଆଉ କଣ କହିବି? ତଥାପି ମୋର ମନ ଏଯାଁ ଅସ୍ଥିର, ସେଠି ଏକାଗ୍ରତା ତଳେ ଆସୁନାହିଁ। ମୋତେ କୁହ, ହେ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥିବା, ଏହି ଦୁଃଖକୁ ମନୁଷ୍ୟ କିପରି ସହିପାରିବ? ଏହିପରି ଏକ ଅନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନରେ, ଶ୍ରୀମଦ୍ରାଜାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ସେ କହିଲେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ତୁମର ଭ୍ରମିତ ମନ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିପାରିବ। ଭାରତ ନାମକ ଭୂମି, ଉତ୍ତମ ଋଷଭଙ୍କ ନାମରେ ରଖାଯାଇଛି। ସେ ଧର୍ମରେ ଶାସନ କରିଥିଲେ, ପିତା ପରି ସେ ନିଜ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ମନ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସାର ଉପରେ ଧ୍ୟାନରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲା, ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ଥିଲେ। ଏହି ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା ରାଜ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଉପଲସ୍ତ୍ୟ ଋଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ସେ ଏକ ତପସ୍ବୀ ହୋଇ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉପାସନାରେ ଲିନ ହୋଇଗଲେ, ହେ ମୁନି। ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ହେ ନାରଦ, ନିଜ କ୍ରିୟା କରିଥିଲେ। ତାପରେ ସେ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ, ବାସୁଦେବ, ବିଶ୍ୱର ନାଥଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ। ଫଳ, ଫୁଲ, ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଓ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ସେ ପୂଜା କରିଥିଲେ। ଏକ ଦିନ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସକାଳେ ସ୍ନାନ କରି, ସେ ଏକାଗ୍ର ମନରେ ଥିଲେ। ପରେ ସେ ନଦୀ କୂଳକୁ ଗଲେ, ପିଇବା ପାଇଁ ଜଳ ଚାହିଲେ। ଏଠାରେ, ଯେତେବେଳେ ସେ ଜଳ ପିଇବା ଶେଷ କରୁଥିଲେ, ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଘଟିଗଲା।