ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କର କ୍ରିୟା ଅପରିମିତ ଓ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଏହା ତାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବସିଛି। ଏହି କ୍ରିୟା ତାଙ୍କ ସ୍ୱୟଂ ପରିଶୁଧି ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବରେ ନାଶ କରେ। ଏପରି ଭାବରେ ଯେତେବେଳେ ବିଷ୍ଣୁ ଚିତ୍ତରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବସିଯାନ୍ତି, ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୋଇଯାଏ। ଏହି ଭାବରେ ଯାହା ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଅବସ୍ଥିତ, ତାହାକୁ ପବିତ୍ରତାର ଚିହ୍ନ ବୋଲି ଜଣାଯିବା ଉଚିତ। ରାଜା, ତିନି ଅବସ୍ଥାର ଧ୍ୟାନକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଅତି ଆବଶ୍ୟକ। ଦେବାଦି ସମସ୍ତ କ୍ରିୟାର ଉତ୍ସ ଅଶୁଦ୍ଧ। ଯାହା ଏପରି ଭାବରେ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଥାଏ, ତାହାକୁ ଧାରଣା ଭାବରେ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ; ଯେଉଁଠି ଚିତ୍ତ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଥାଏ, ସେଉଁଠି ଧାରଣା ରହିଥାଏ। ସୁନ, ଚିତ୍ତ ପାଇଁ ଏକ ଆଧାର ନଥିଲେ ଧାରଣା ଉଦ୍ଭବ ହୁଏନା। ଏହି ଭାବରେ ଏକ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗାଲ ଓ ବିଶାଳ, ଚମକୁଥିବା କପାଳ ଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ଶଂଖ ଭଳି ଗଳା, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଥିବା ବିଶାଳ ଛାତି ଓ ଅଷ୍ଟ ଦୀର୍ଘ ଭୁଜା, କିମ୍ବା ଚାରି ଭୁଜା ଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ଶୁଦ୍ଧ ପୀତ ଅମ୍ବର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଚମକୁଥିବା କଙ୍ଗଣ, ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁ, ଶଂଖ, ଗଦା ଓ ଖଡ୍ଗ ଧରିଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ। ରାଜା, ଧାରଣା ଏଠି ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଥିଲେ ଯାଏଁ ରହିଥାଏ। ଯେତେବେଳେ ଏହା ଚିତ୍ତରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୁଏନା, ତେବେ ଏହି ଧାରଣାକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଶାନ୍ତ ରୂପ, ଛାତିରେ ଉପବିତ ଥିବା, ଏହି ଭାବରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ଅଭୂଷଣ ରହିଥିବା, ମୁକୁଟ, ବାହୁବନ୍ଧ, ହାର ଓ ଅନ୍ୟ ଭୂଷଣ ନଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଙ୍ଗରେ ପ୍ରାଣକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବାପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ। ରାଜା, ପ୍ରଥମ ଛଅ ଅଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଧ୍ୟାନ ସଫଳ ହୁଏ। ମନ ଦ୍ୱାରା ସଫଳ ହୁଏଥିବା ଧ୍ୟାନକୁ ସମାଧି କୁହାଯାଏ। ଏହି ଭାବରେ, ସମସ୍ତ ବାସନା ଶେଷ ହେଲେ ଆତ୍ମାକୁ ଲାଭ କରିବା ଉଚିତ। ମୋକ୍ଷର କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରି, ସମସ୍ତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରି, ବ୍ୟକ୍ତି ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବରେ ବିଦାୟ ନେଇଥାଏ। ଏଠାରେ ଏକତା ଓ ବିଭିନ୍ନତା ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ବିଭିନ୍ନତା ଅଜ୍ଞାନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଆତ୍ମା ଓ ବ୍ରହ୍ମାର ଅଭିନ୍ନତାକୁ କିଏ ଅସ୍ୱୀକାର କରିପାରିବ? ଏଠି ତୁମେ କଣ କରିବାକୁ ବାକି ରହିଛ? ତୁମେ ଯାହା ଶିଖିଛ, ତାହାରେ ମୋର ଚିତ୍ତର ସମସ୍ତ ଅଶୁଦ୍ଧି ଦୂର ହୋଇଯାଇଛି। ବେଦ ଜଣା ଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିପାରିବେନାହିଁ। ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ କେବଳ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ହୁଏ, ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଲାଭ କରିପାରିବେନାହିଁ। ଯେଉଁ ଯୋଗ ମୋକ୍ଷକୁ ନେଇଯାଏ, ଏହା ତୁମକୁ ଶିଖାଯାଇଛି, ହେ କେଶିଦ୍ୱଜ, ଅବିନାଶୀ। ତାପରେ ରାଜା କେଶିଦ୍ୱଜ ବ୍ରହ୍ମନଗରକୁ ଗଲେ। ଚିତ୍ତକୁ ବିନ୍ଧି ଏହି ବିଶାଳ କୃଷ୍ଣନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ପବିତ୍ର ବ୍ରହ୍ମା, ଯାହାକୁ ବିଷ୍ଣୁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେଠି ରାଜା ବିଲୟ ପାଇଲେ। ସେ ଅନାସକ୍ତ ଭାବେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ହେ ଋଷି, ସେ ଏହି ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରିବା ପ୍ରକୃଷ୍ଟ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କଲେ। ତିନିପ୍ରକାର ଦୁଃଖ ପାଇଁ ଆଉ କଣ କହିବି? ତଥାପି ମୋର ମନ ଏଉଁ ଅନିଶ୍ଚିତ ଓ ଅସ୍ଥିର ରହିଛି। ହେ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥିବା, ସେଉଁଠି ଏକ ମନୁଷ୍ୟ କିପରି ସହିପାରିବ, ମୋତେ କହିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର। ସେ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ପୁନଃ ଶ୍ରୀମତ୍ ରାଜାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସ୍ମରଣ କରି କହିଲେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ତୁମର ଅସ୍ଥିର ମନ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ। ଭାରତ ଭୂମିର ନାମ ଶ୍ରୀମତ୍ ଋଷଭଙ୍କ ନାମରୁ ଆସିଛି।