ଖାଣ୍ଡିକ୍ୟ ରାଜା, କେଶିଧ୍ୱଜଙ୍କ ଅନୁଶାସନାନୁସାରେ ଯଜ୍ଞ ସଫଳ ଭାବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିବାର ନିଶ୍ଚିତି ଦେଇ କହିଲେ, "ମୋର ଯଜ୍ଞ ତୁମ ଶିକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଠିକ୍ ଭାବେ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।" ଏହା ଶୁଣି, ଖାଣ୍ଡିକ୍ୟ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ପୁଣି ଆଲୋଚନା କଲେ। ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ସୁପାଦେଶ ଦେଇ କହିଲେ, "ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହାତୀକୁ ଅନୁଗ୍ରହ ରୂପେ ଚାହିଁ। କିଛି ଅଂଶ ବାକି ରଖିବା ଦରକାର ନାହିଁ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି ବଡ଼ ରାଜା ଖାଣ୍ଡିକ୍ୟ ହସି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ, ଏହା ତୁମେ ନିଜ ଉପକାର ପାଇଁ ଉପାୟ ବିଚାର କରିଛ।" ଏପରେ ସେ କେଶିଧ୍ୱଜ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ଯେତେବେଳେ କେଶିଧ୍ୱଜ କହିଲେ, "ଏହିପରି ହେଉ," ତେବେ ଖାଣ୍ଡିକ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ମୋ ରାଜ୍ୟକୁ କିଏ ନା ଚାହିଲ? ଅନ୍ତରାୟ ହୀନ ରାଜ୍ୟ ଚାହିଲେ କାହିଁକି ନାହିଁ?" ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ ଉପରେ କେଶିଧ୍ୱଜ କହିଲେ, "ମୁଁ କାହିଁକି ତୁମ ପାଖରୁ ଏହା ଚାହିଲି ନାହିଁ, ଏହାର କାରଣ ବୁଝ। କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ପ୍ରଜାର ସୁରକ୍ଷା। ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଅଶକ୍ତ, ସେଠାରେ ତୁମେ ଭୁଲ କଲେ ମୋର ଦୋଷ ନାହିଁ। ଏହି ସ୍ୱାମିତ୍ୱ ପ୍ରତି ମୋର ଆକାଂକ୍ଷା ଜନ୍ମ ଓ ଭାଗ୍ୟର ଅଂଶ ଲାଗି। ସହଯୋଗୀ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ କିଛି ଚାହିବା ଧର୍ମ ନୁହେଁ। ଶିକ୍ଷିତ ଲୋକମାନେ ମନ ଆସକ୍ତିରେ ବନ୍ଧି ରହି ସ୍ୱାମିତ୍ୱ ଚାହନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଚାହେଁ। ତେଣୁ ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମର ମନ ଭିନ୍ନ ଚିନ୍ତା ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିଛି। ଯେଉଁ ବୁଦ୍ଧି ଅପନାରେ ଅପନାକୁ ଦେଖେ, ଅପନା ନୁହେଁ ଯାହାକୁ ଅପନା ଭାବେ ଧାରଣ କରେ, ସେଇ ଦେହୀ ଅଜ୍ଞାନ ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ ହୋଇ, ପଞ୍ଚ ଭୂତର ଦେହରେ ବସିଥାଏ। ଏହି ପଞ୍ଚ ଭୂତ—ଆକାଶ, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଜଳ ଓ ପୃଥିବୀ—ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଅଛି। ଦେହ ଯେଉଁ ଭୋଗ ଭୁଞ୍ଜେ, ଘର, ଜମି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ, ସେଇପରି ପୁଅ, ନାତି ଓ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅନ୍ୟମାନେ। ଏଭଳି, ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ଦେହର ଉପଭୋଗ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। ମାଟି ଘରକୁ ମାଟି ଓ ଗୋବରରେ ଲିପିବା ପରି, ଦେହ ପଞ୍ଚ ଭୋଗରେ ଗଠିତ ଓ ପଞ୍ଚପ୍ରକାର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖରେ ଉପଭୋଗିତ। ଏହିପରି ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଜନ୍ମରେ ସଂସାର ମାର୍ଗରେ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଚାଲିଥାଏ। ଏବେ, ହେ ସୁମୁଖୀ, ଜ୍ଞାନର ଉଷ୍ଣଜଳ ଦ୍ୱାରା ମନର ଧୂଳି ଧୋଇଯିବାବେଳେ, ମୂଢ଼ତାର କ୍ଲାନ୍ତି ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ମନ ନିର୍ମଳ ଓ ଶାନ୍ତ ହୁଏ। ଏହି ଆତ୍ମା ମୁକ୍ତିର ଗଠିତ, ଜ୍ଞାନର ଗଠିତ ଓ ପବିତ୍ର। ଯେପରି ଜଳ ଅଗ୍ନି ସହିତ ମିଶିଯାଏ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ପାତ୍ରକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ, ସେପରି ଆତ୍ମା ପ୍ରକୃତି ସଂଯୋଗରେ ଅହଂକାର ଓ ଅନ୍ୟ ଦୋଷରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ। ଏହିପରି ମୁଁ ତୁମକୁ ଅଜ୍ଞାନର ବୀଜ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛି। ଯୋଗ ବ୍ୟତୀତ ଦୁଃଖ ଶାନ୍ତି କରିବା ଅନ୍ୟ କିଛି ଉପାୟ ନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ ଖାଣ୍ଡିକ୍ୟ ରାଜା ପୁଣି ଅମୃତ ଭଳି କଥା କହି, କେଶିଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ପ୍ରେରିତ କଲେ, "ତୁମେ ଏତେ ଅଳ୍ପ ସମୟରେ ଶାସ୍ତ୍ରର ତାତ୍ପର୍ୟ ବୁଝିପାରିଛ। ଯେଉଁଠାରେ ମୁନି ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠା ଅବସ୍ଥାରେ ରହନ୍ତି। ବନ୍ଧନ ଉପାଦାନରେ ଆସକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ମୁକ୍ତି ଉପାଦାନ ଶୂନ୍ୟତାରେ। ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମ ହୋଇଛନ୍ତି, ଚିନ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ। ଯେପରି ଚୁମ୍ବକ ଶକ୍ତିରେ ଲୋହା ଆକୃଷ୍ଟ ହୁଏ, ସେପରି ଆତ୍ମା ଶକ୍ତିରେ ମିଳିଯାଏ। ଏହି ଆତ୍ମା ଓ ବ୍ରହ୍ମର ସଂଯୋଗକୁ 'ଯୋଗ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" ଏପରି ଦୁଇ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନ ଓ ଧ୍ୟାନର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଉପଦେଶ ଓ ବିବେଚନା ହେଲା।