ଏକ ଦିନ, ଖାଣ୍ଡିକ୍ୟ ରଜାଙ୍କ ନିକଟେ ଏକ ବିଶେଷ ବିବାଦ ଆସିଲା। ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ କେଶିଧ୍ୱଜ କଳା କ୍ରିଷ୍ଣମୃଗ ଚମଡ଼ ପିନ୍ଧି ଆସିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ଖାଣ୍ଡିକ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ଖାଣ୍ଡିକ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରି କହିଲେ, “ତୁମେ କଳା କ୍ରିଷ୍ଣମୃଗ ଚମଡ଼କୁ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବରେ ପିନ୍ଧି ଆମକୁ ମାରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ। ଏହା କୃଷ୍ଣମୃଗର ଚମଡ଼ ନୁହେଁ କି?” ଏହି କଥାକୁ ଶୁଣି ଖାଣ୍ଡିକ୍ୟ ରଜା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ ମାରିଦେବି, ଜୀବନ୍ତ ରଖିବି ନାହିଁ।” କେଶିଧ୍ୱଜ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଖାଣ୍ଡିକ୍ୟ, ମୁଁ ତୁମପାଖରେ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବାକୁ ଆସିଛି।” ତାପରେ ଖାଣ୍ଡିକ୍ୟ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପ୍ରଧାନ ପୁରୋହିତଙ୍କ ସହିତ ଏକ ନିଜ ଥାନକୁ ଗଲେ। ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ କହିଲେ, “ଏହି ଶତ୍ରୁ ଏବେ ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଆସିଛି, ତାକୁ ହତ୍ୟା କରିଦିଅ।” ଖାଣ୍ଡିକ୍ୟ କହିଲେ, “ଏହା ନିଶ୍ଚିତ, ଏଥିରେ ମୋର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।” ଏହି ସମୟରେ ଖାଣ୍ଡିକ୍ୟ ଭାବିଲେ, “ଯଦି ମୁଁ ପରଲୋକରେ ଜିତିପାରିବି, ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ମୋର ହେବ। ପରଲୋକର ଜିତିବା ଅନନ୍ତ, ଏଠାରେ ଜିତିବା କିଛି ସମୟର।” ତାପରେ ଖାଣ୍ଡିକ୍ୟ ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଜନକଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଗଲେ ଓ କଥା କହିଲେ। ସେ ଋଷିଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ ଗାଈ ହତ୍ୟା ଯଥାର୍ଥ ଭାବରେ କିପରି ହେଇଥିଲା, ଏହା କହିଲେ। କେଶିଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଶସ୍ତ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ। ଏହି ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଶୁଣି, ଏହି ମହାତ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ। ଖାଣ୍ଡିକ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କ୍ରମକ୍ରମେ କରି, ଶେଷରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ। ସମସ୍ତ ପୁରୋହିତମାନେ ଆଦର ପାଇଲେ, ଏବଂ ସଭାର ସଦସ୍ୟମାନେ ମୋର ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ। ମୁଁ ଯେପରି ମାନବ ଲୋକର ସମସ୍ତ ଘଟଣା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି, ଏହିପରି ଭାବି ରଜା ପ୍ରସ୍ଥାନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ନେଲେ। ତାପରେ ରଜା ତାଙ୍କ ରଥରେ ଚଢି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଗଲେ। ଖାଣ୍ଡିକ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ହାତରେ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇଥିଲେ; କିନ୍ତୁ କେଶିଧ୍ୱଜ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଆସିନି, ଖାଣ୍ଡିକ୍ୟ, ରୁଷ୍ଟ ହେଅନି। ମୁଁ ତୁମ ଉପଦେଶରେ ଯଜ୍ଞ ଯଥାର୍ଥ ଭାବରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛି।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି ଖାଣ୍ଡିକ୍ୟ ଆଉଥରେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ପରାମର୍ଶ କଲେ। ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ କହିଲେ, “ତାଙ୍କୁ ହାତୀ ମାଗିବାକୁ କହ, ସମସ୍ତ ହାତୀ ଅଂଶ ବିନା।” ଖାଣ୍ଡିକ୍ୟ ମହାରାଜ ହସି କହିଲେ, “ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ, ଏହି ଉପାୟ ତୁମର ଉପକାର ପାଇଁ ଅଟୁଟ।" ଏହି କଥା କହି, ଖାଣ୍ଡିକ୍ୟ ରଜା କେଶିଧ୍ୱଜଙ୍କ ନିକଟେ ଗଲେ। କେଶିଧ୍ୱଜ ଆନନ୍ଦରେ ସମ୍ମତି ଦେଲେ, ତାପରେ ଖାଣ୍ଡିକ୍ୟ କହିଲେ, “ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ଶିକ୍ଷକ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ମୋର ରାଜ୍ୟ ନିର୍ବିଘ୍ନ ମାଗିଲେ କାହିଁକି ନୁହେଁ?” କେଶିଧ୍ୱଜ, ମୁଁ କାହିଁକି ଏହା ତୁମପାଖରୁ ମାଗିନି, ଏହା ବୁଝ। କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କର ଧର୍ମ ହେଉଛି ତାଙ୍କର ପ୍ରଜାକୁ ରକ୍ଷା କରିବା। ଯେଉଁଠି ମୁଁ ଅଶକ୍ତ, ତୁମେ ଭୁଲ କରିଥିଲେ ମୋର କିଛି ଦୋଷ ନାହିଁ। ଏହି ରାଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ଆଶା ମୋର ଜନ୍ମ ଓ ଭାଗ୍ୟର ଅଂଶ ପାଇଁ। ସମାନ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ମାଗିବା ଧର୍ମିକ ନୁହେଁ। ଯେଉଁ ବିଦ୍ୱାନ୍ମାନେ ଆସକ୍ତିରେ ଆକୃଷ୍ଟ, ସେମାନେ ରାଜ୍ୟ ଚାହନ୍ତି। ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। ଏହିପରି ଭାଗ୍ୟରେ, ତୁମ ମନ ତତ୍ତ୍ୱ ବୁଝି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ପାଇଛି। ଯେଉଁ ବୁଦ୍ଧି ଅନ୍ୟରେ ଆତ୍ମାକୁ ଦେଖିଥାଏ, ଅନ୍ୟର ଜିନିଷକୁ ନିଜର ଭାବିଥାଏ—ଏହି ଦେହୀ ଜୀବ ମୋହର ଅନ୍ଧକାରରେ ଚାଞ୍ଚଳ ହୋଇ, ପାଞ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱ ଦେହରେ ବାସ କରେ। ଖାଲି, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଜଳ ଓ ପୃଥିବୀ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବରେ ଅଛନ୍ତି।