ସମସ୍ତ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ମଧ୍ୟରେ ସେଇ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଯେଉଁଠାରେ କେବଳ ଆନନ୍ଦ ରହେ, ଦୁଃଖ ଓ ଏହାପରି କିଛି ନାହିଁ; ସେ ଉଚ୍ଚ ଓ ନୀଚ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ। ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ଏକମାତ୍ର ସ୍ୱାମୀ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକୁ ଜାଣିଥିବା, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ତାଙ୍କୁ 'ପରମେଶ୍ୱର' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସେହି ବ୍ରହ୍ମ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରାଯାଏ, ତୁମେ ଏହାକୁ ଅନୁଭବ କରିଛ। ଆତ୍ମାଧ୍ୟୟନ ଓ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା, ସେଇ ପରମାତ୍ମା ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ। ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ୱରୂପ ହୋଇଯାଏ, ତାଙ୍କୁ ମାନବ ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ଦେଖିହେବ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଜାଣିବାକୁ ସମ୍ଭବ ହୁଏ, ମୁଁ ସେହି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଧାରକୁ, ଦେଖିପାରିବି। ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି, ଯେପରି ମୁଁ ଜନକଙ୍କୁ କହିଥିଲି, ସେଇ ଯୋଗ ବିଷୟରେ। କିପରି ସେଇ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଯୋଗ ସଂପୃକ୍ତ ସମ୍ବାଦ ହେଇଥିଲା? କୃତଧ୍ୱଜ, ତାଙ୍କର ଭାଇ, ସ୍ୱାତ୍ମାନୁଷ୍ଠାନରେ ସଦା ଲୀନ ଥିବା ଏକ ରାଜା ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପୁଅ, ଅତି କମ୍ ଧନର ମାଲିକ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଜନକ, ଖଣ୍ଡିକ୍ୟ ବଂଶର; ସେ ପୁରୋହିତ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖରେ ଘେରିଥିଲେ। ସେ ବି ଜ୍ଞାନରେ ଆଧାରିତ ଅନେକ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ଏକଦିନ, ଯେବେ ଯଜ୍ଞ ଚାଲିଥିଲା, ହେ ଯୋଗ ଜ୍ଞାନୀ, ସେଠାରେ ଏକ ଘଟଣା ଘଟିଲା। ରାଜା ଜାଣିଲେ ଯେ, ଯଜ୍ଞର ଉପଯୋଗୀ ଗାଈଟିକୁ ଏକ ବାଘ ମାରିଦେଇଛି। ସମସ୍ତେ କହିଲେ, "ଆମେ ଜାଣିନାହୁଁ; କିଏ କରିଛି ଏହି କାମ, ଜାଣିବାକୁ କିଏ ପଚାରିବ?" ତେବେ କିଏ କହିଲେ, "ହେ ରାଜନ୍, ଶୁଣକଙ୍କୁ ପଚାର; ସେ ବେଦ ଜାଣନ୍ତି।" "ନ କଶେରୁ, ନ ମୁଁ, ନ ଏ ପୃଥିବୀରେ ଅନ୍ୟ କେହି ଏହି ଘଟଣା ଜାଣନ୍ତି," ବୋଲି କହିଲେ। ରାଜା କହିଲେ, "ମୁଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଯାଉଛି, ହେ ମୁନି, ମୋର ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ପଚାରିବାକୁ।" "ମୋର ଶତ୍ରୁକୁ ପଚାରିଲେ, ସେ ଅବଶ୍ୟ ଦୋଷମୋଚନ ଉପାୟ କହିଦେବେ।" ଏହିପରି କହି, ରାଜା କଳା କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧି, ତାଙ୍କର ରଥରେ ଚଢି ଚାଲିଗଲେ। ଖଣ୍ଡିକ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, କହିଲେ, "ତୁମେ ଏହି କଳା କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବରେ ପିନ୍ଧି, ଆମକୁ ମାରିବାକୁ ଆସିଛ।" "ମୂର୍ଖ, କହ, ପଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁମାନେ ପିଠ ଅଛନ୍ତି, କଳା କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ କାହାର?" "ମୁଁ ତୁମକୁ ମାରିଦେବି; ତୁମକୁ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଦେଉନି।" ତେବେ ରାଜା କହିଲେ, "ଖଣ୍ଡିକ୍ୟ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବାକୁ ଆସିଛି।" ପରେ ସେ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀ ଓ ପ୍ରଧାନ ପୁରୋହିତଙ୍କ ସହିତ ଏକ ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ। ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ କହିଲେ, "ଏହି ଶତ୍ରୁ, ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଅଧୀନ, ତାଙ୍କୁ ମାରିଦିଅ।" ଖଣ୍ଡିକ୍ୟ ସବୁଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏହା ବିଷୟରେ ମୋ ପାଖରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" "ଯଦି ସେ ପରଲୋକରେ ବିଜୟୀ ହୁଅନ୍ତି, ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ମୋର ହେବ। ପରଲୋକର ବିଜୟ ଅନନ୍ତ, ପୃଥିବୀର ବିଜୟ କ୍ଷଣିକ।" ଏପରି କହି, ଖଣ୍ଡିକ୍ୟ ତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ଜନକଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଯାଇ କଥା କହିଲେ। ସେ ମୁନିଙ୍କୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଯଜ୍ଞ ଗାଈ କିପରି ବାଘ ଦ୍ୱାରା ହତ ହୋଇଥିଲା, ଏହା କହିଦେଲେ। ସମସ୍ତ କଥା ଠିକ୍ ଭାବେ କେଶିଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଦେଲେ, ହେ ମୁନି। ସେହି ମହାନ୍ ଆତ୍ମାଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ସମସ୍ତ କଥା ବୁଝିପାରିଲେ। ପରେ ସେ ଯଥାକ୍ରମେ ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଏବଂ ସମାପନରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ। ସମସ୍ତ ପୁରୋହିତମାନେ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ, ସଭାସଦସ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଆଦରିଲେ। ଯେପରି ମୁଁ ମର୍ତ୍ୟ ଲୋକ ବିଷୟରେ ସବୁ କଥା ତୁମକୁ କହିଛି, ଏପରି ଭାବି, ସେ ରାଜା ବିଦାୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ନେଲେ। ଏପରେ ରାଜା ତାଙ୍କର ରଥରେ ଚଢି ଆଗକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏହିପରି ସମୟରେ, ଖଣ୍ଡିକ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପୁଣି ଅସ୍ତ୍ର ହାତରେ ଆସୁଥିବା ଦେଖିଲେ। କିନ୍ତୁ ରାଜା କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମକୁ କିଛି କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଆସିନାହିଁ, ଖଣ୍ଡିକ୍ୟ; ତୁମେ କ୍ରୋଧିତ ହେଉନାହିଁ।