ଏହିଠାରେ ମହାମୁନିମାନେ ଜିଜ୍ଞାସା କଲେ—“ଯେପରି ଆପଣ କହିଛନ୍ତି, ସେହି ପରମ ସୁଖର ଅବସ୍ଥା କ’ଣ, ଆମକୁ ଦୟାକରି କହନ୍ତୁ। ଆମେ ଏହାକୁ ମନୋଇ ନାହିଁ, କାରଣ ଏପରି କୌଣସି ଅବସ୍ଥା ଏହି ମହାମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ଶୁଣାଯାଏ ଯେ, ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିବା, ତିନି ଲୋକର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା ଏକାକୀ, ନିର୍ଯ୍ୟାମୀ ରୂପେ ଅନ୍ନଦେହୀ ତଥା ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖରେ ଆସକ୍ତି ରଖନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହିପରି, ଉମାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ଭଗବାନ ଶିବ ମଧ୍ୟ, ଆପଣ ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତିରେ କାମକୁ ନିଜ ଅଧୀନରେ ରଖିଛନ୍ତି। ଏହିପରି, ପୃଥିବୀ ମହାପୁରୁଷମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୁଏ ନାହିଁ; ଏହାକୁ ଅଧିକାର କରିଲେ ବି ଏହା କୌଣସି ବିଶେଷ ପୁଣ୍ୟ ନୁହେଁ। ହେ ଭଗବନ୍, ଆପଣ କହିଥିବା ଯେ ନାରୀମାନେ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ସୁଖ, ଏହାକୁ ମୁଁ ମନୋଇ ନାହିଁ; କାରଣ ସାଧାରଣ କଥା ଏହି ଯେ, ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ଫଳ ରହିଛି—ଶୁଭ କର୍ମରେ ସୁଖ ମିଳେ, ଅନ୍ୟଥା ଦୁଃଖ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ। ଏଠାରେ କୁହାଯାଏ—ଅସତ୍ୟରୁ ଅନ୍ଧକାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଏହି ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକା ଲୋକମାନେ ଧର୍ମକୁ ନୁହେଁ, ଅଧର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି; କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ, ମୋହ, ହିଂସା, ଅସତ୍ୟ ଓ ଏହାଦି ଦ୍ୱାରା ଏହି ଲୋକରେ ଢାକା ପଡ଼ନ୍ତି। ସେମାନେ ପରଲୋକରେ ସୁଖ ନାହିଁ, ବିଭିନ୍ନ ରୋଗ ଓ ବେଦନାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଅନ୍ତି, ହତ୍ୟା, ବନ୍ଧନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ବିକ୍ଳ ହୁଅନ୍ତି, ଭୁଖ, ପିପାସା, କ୍ଲାନ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗନ୍ତି, ବର୍ଷା, ପବନ, ଅତି ତାପ ଓ ଶୀତରେ ଦେହିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବନ୍ତି। ଆତ୍ମୀୟ ଓ ଧନର ବିୟୋଗରେ ମନସିକ ଦୁଃଖ, ବୟସ୍କ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୁଃଖ ଭୋଗନ୍ତି। ସ୍ୱର୍ଗରେ ସୁଖ ସଦା ଅବିଚଳିତ; ଏଠାରେ ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ ଉଭୟ ଅଛି। ପୃଥିବୀ ସମସ୍ତ ଜୀବର ମାତା, ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହି ସ୍ୱଭାବର। ସେଠାରୁ, ସେ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତ୍ରୀ ଓ ଧର୍ମର ନିର୍ମାତ୍ରୀ। ପାପ ହବେ ଦାନରେ ଶାନ୍ତି, ଉଚ୍ଚତମ ଶାନ୍ତି ଆତ୍ମଅଧ୍ୟୟନରେ। ଦାନ ଦୁଇ ପ୍ରକାର—ଏକଟି ପରଲୋକ ପାଇଁ, ଅନ୍ୟଟି ଏହି ଲୋକ ପାଇଁ। ଯେପରି ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ସେପରି ଫଳ ମିଳେ। ଧର୍ମ କେତେ ପ୍ରକାର, ଏହି ବିଷୟରେ ଆପଣ କହିବାଯୋଗ୍ୟ। ଏହି ମଧ୍ୟରୁ, ସ୍ୱର୍ଗର ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତିଯେଉଁମାନେ; ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟଥା ଭାବନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋହିତ। ସେମାନଙ୍କ ନିଜ ନିଜ ଆଚରଣ ବିଷୟରେ ଆପଣ ଏଠାରେ କହନ୍ତୁ। ପୂର୍ବେ, ସମସ୍ତ ଜଗତର କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ, ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା ଧର୍ମର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଚାରିଟି ଆଶ୍ରମ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ମଧ୍ୟରୁ, ଗୁରୁଗୃହରେ ବାସ କରିବା ପ୍ରଥମ ଆଶ୍ରମ; ଏଠାରେ ଶୁଚିତା, ନିୟମ, ବ୍ରତ ଓ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମସଯମ ରଖିବା ଉଚିତ; ପ୍ରତିଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳେ ପୂଜା କରିବା, ଆଳସ୍ୟ ଛାଡ଼ିବା, ଗୁରୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା, ବେଦ ପଢ଼ିବା ଓ ଶୁଣିବା ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମାକୁ ପବିତ୍ର କରିବା, ଦିନକୁ ତିନିଥର ପାଣି ସ୍ପର୍ଶ କରିବା, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ରଖିବା, ଅଗ୍ନି ସେବା କରିବା, ଦିନକୁ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବା, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ କରିବା, ଗୁରୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ବିରୋଧରେ କିଛି କରିବା ନୁହେଁ, ତାଙ୍କର କୃପା ଲାଗି ଅଧ୍ୟୟନରେ ଲିନ ରହିବା ଉଚିତ। ଏପରି, ଗୃହସ୍ଥାଶ୍ରମ ଦ୍ୱିତୀୟ ଆଶ୍ରମ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଅଧ୍ୟୟନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିବା, ଉତ୍ତମ ଆଚରଣ ଥିବା, ଧର୍ମକାମନା ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଗୃହସ୍ଥାଶ୍ରମ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମ—ଏ ତିନୋଟି ପୁରୁଷାର୍ଥର ସାଧନ କରିବା ଉଚିତ; ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ଅଧ୍ୟୟନର ଫଳରେ, ଋଷିମାନେ କମାଇଥିବା, ସମୁଦ୍ରରୁ ଆସିଥିବା ଜଳ ଦ୍ୱାରା, ନିୟମ ପାଳନ କରି, କିମ୍ବା ଦେବତାଙ୍କର କୃପାରେ ଅର୍ଜିତ ଧନ ଦ୍ୱାରା ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ ଚାଲାଇବା ଉଚିତ। ଏହି ଆଶ୍ରମ ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମର ମୂଳ। ଗୁରୁଗୃହବାସୀ, ବନବାସୀ, ବ୍ରତୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଉପକୃତି ପାଆନ୍ତି; ଦାନ ଓ ଭିକ୍ଷା ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଂଶୀ। ବନବାସୀମାନେ କମ୍ ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଉପକରଣ ରଖନ୍ତି; ଉତ୍ତମ ଭୋଜନରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି, ଅଧ୍ୟୟନରେ ଲିନ ରହନ୍ତି, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଭୂମିକା ଦେଖନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚିତ—ଅତିଥି ସ୍ୱୀକାର କରିବା, ଇର୍ଷ୍ୟା ଛାଡ଼ି କଥାହେବା, ମନୋହର ଅତିଥି ସେବା, ଆସନ ଓ ବିଶ୍ରାମ ଦେବା, ଯଥାଯଥ ସେବା କରିବା। ଯେଉଁଯେଉଁ ଲୋକ ଏମାନଙ୍କୁ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପାପ ଛାଡ଼ି ପୁଣ୍ୟ ଅର୍ଜନ କରି ଯାଆନ୍ତି। ଏଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା, ପିତୃମାନେ ପିଣ୍ଡଦାନ ଦ୍ୱାରା, ଋଷିମାନେ ଅଧ୍ୟୟନ, ଶ୍ରବଣ, ଧାରଣା ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ସନ୍ତାନ ପ୍ରଜନନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଏଠାରେ ଅତି ତପସ୍ୟା, ହିଂସା ଓ କଠୋରତା ନିନ୍ଦିତ। ଅହିଂସା, ସତ୍ୟ, ଅକ୍ରୋଧ—ଏହି ସବୁ ଆଶ୍ରମରେ ତପସ୍ୟା ଭାବେ ଅନୁଷ୍ଠିତ। ମାଳା, ଆଭୂଷଣ, ବସ୍ତ୍ର, ତେଲ ଲଗାଇବା, ଆନନ୍ଦ, ସଙ୍ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ, ବାଦ୍ୟ ସୁଣିବା, ପ୍ରିୟମୁଖ ଦର୍ଶନ, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟ, ପାନୀୟ ଓ ମିଠା ଖାଇବା ଆଦି ଭୋଗ ଅନୁମତି ଅଛି। ସେ ଏହି ସୁଖ ଅନୁଭବ କରି ଧର୍ମିକ ଦେଶର ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ସ୍ୱର୍ଗ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ ନୁହେଁ। ବନବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କରି ତୀର୍ଥ, ନଦୀମୂଳ, ଅରଣ୍ୟରେ ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି, ହରିଣ, ବନ୍ଦର, ମହିଷ, ବାଘ, ହାତୀ ମଧ୍ୟରେ ରହନ୍ତି। ଲକଡ଼ି, କୁଶ ଓ ଫୁଲ ଆଣିବା ପରେ ବିଶ୍ରାମ କରନ୍ତି, ତାପ, ଶୀତ, ପବନ ସହିଥିବା, ଦେହ ତପସ୍ୟାରେ ଦୁର୍ବଳ, ଚର୍ମ, ରକ୍ତ, ହାଡ଼ ଶୁଷ୍କ ହେଉଛି, ମନୋବଳରେ ଦୃଢ଼ ରହି ଦେହକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ପରି ସେ ଦୋଷ ଦହନ କରନ୍ତି, ଦୁର୍ଲଭ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଜୟ କରନ୍ତି। ମାଟି, ପଥର ଓ ସୁନାକୁ ସମାନ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି, ତିନି ପୁରୁଷାର୍ଥରେ ମନ ଅସଙ୍ଗ ରହେ।