କେବଳ ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିଲେ ମାନବମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ସେ ନିଜର ସ୍ନାନ, ପାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି ଏବଂ ଏହାକୁ ଇନ୍ଦ୍ରର ନଗରକୁ ନେଇଯାନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ ରୂପର ମହିମା କେତେ ଅସୀମ, ତାହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଏହି ଦୁଇ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଅନ୍ତର ନାହିଁ; କେବଳ ମୂଢ଼ ବୁଦ୍ଧି ଥିବାମାନେ ଏହାରେ ଭେଦ କରନ୍ତି। ଯେମାନେ ଅଜ୍ଞାନର ସାଗରରେ ଡୁବିଥିବା ପାପୀ, ସେମାନେ ଏହି ଭିନ୍ନତା ତିଆରି କରନ୍ତି। ଯୁଗର ଶେଷରେ, ହରି ରୁଦ୍ର ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସେ ବ୍ରହ୍ମାର ରୂପରେ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି; ଶେଷରେ, ହରା ଏହି ତିନିକୁ ବିଲୀନ କରିଦିଅନ୍ତି। ଯିଏ ଭିନ୍ନତା ସୃଷ୍ଟି କରେ, ସେ ଅତି ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଯିଏ ଏହି ଭେଦ ଛାଡ଼ି ଏକତାରେ ଅନୁଗତ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଏହିଏ ଶାସ୍ତ୍ରର ସାର। ଜନାର୍ଦନ ସଦା ଲିଙ୍ଗ ରୂପେ ସେଠାରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଣିଷମାନେ ପରମ ଜ୍ୟୋତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ଏବଂ ଏହାର ପବିତ୍ର ଦ୍ୱୀପ, ସାଗର, ପର୍ବତମାନେ ପରିଭ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି। ସେଠି ହରି ଏକଥିବା ଶିବ ବା ଅଚ୍ୟୁତ ରୂପେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଯେଉଁଠି ପୁରାଣ ପାଠ ହୁଏ, ହରି ସେଠି ବିଦ୍ୟମାନ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗଙ୍ଗା ପ୍ରତିଦିନ ରକ୍ଷାକାରୀ ଭାବେ ଥାଏ। ଯିଏ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରର କଥା କହେ, ତାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉଥିବା ଭକ୍ତି ପ୍ରୟାଗ ସମାନ ମନାଯାଏ। ହରିଙ୍କୁ ସମସ୍ତେ ସଂସାର ଶୋକରୁ ଉଦ୍ଧାରକାରୀ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ବିଷ୍ଣୁ ସମାନ କୌଣସି ଦେବତା ନାହିଁ, ଗୁରୁଠାରୁ ବଡ଼ ତଥ୍ୟ ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ। ଯେପରି ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମୁଦ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେପରି ଗଙ୍ଗା ମଧ୍ୟ ସର୍ବୋପରି। ମୋକ୍ଷ ଠାରୁ ବଡ଼ ଲାଭ କିଛି ନାହିଁ, ଗଙ୍ଗା ସମାନ ନଦୀ ନାହିଁ। ଗଙ୍ଗା ସଂସାର ରୋଗ କୁ ଦୂର କରେ; ତେଣୁ ସେଉଁଠି ସଦା ଭକ୍ତି ସହିତ ସେବା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଦୁଇଁପ୍ରତି ଯାହାଙ୍କର ଭକ୍ତି ନାହିଁ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ସେ ଅଧମ ମନୁଷ୍ୟ। ଏହି ଦୁଇଁ ଦେବୀ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରିବାର ଶକ୍ତି ଅଧିକାର କରିଛନ୍ତି। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏହି ଦୁଇଁ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣରେ ସମାନ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଛନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଜଗତ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏହି ଦୁଇଁ ଚଳିତ। ଏହିପରି, ତୁଳସୀ ଓ ହରିଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ଓ ପୁଣ୍ୟମୟ। ଯେଉଁଠି ରକ୍ଷକ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ଲୋକେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଗଙ୍ଗା ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଲୋକେ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ, ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଆସୁରି ସ୍ୱଭାବ ଛାଡ଼ିଲେ, ଉଚ୍ଚତମ ପଦକୁ ଯିବାଯାଏ। ଏହିପରେ, ଏକ ଋଷି ପଚାରିଲେ, “ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି, ସଗର ବିଷୟରେ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।” ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ସେ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ଧର୍ମପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଭୋଗ କରିଥିଲେ। ସେ, ନରପତି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିଜ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ସ୍ଥିର କଲେ। ଗୋ, ଭୂମି, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନ ଦେଇ ଭୂଦେବତାମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଥିଲେ। ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରି, ସେ ନିଜକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଧ କରିଥିଲେ। ଦିବ୍ୟ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ସେଠିର ଲୋକମାନେ ଖୁସି ଥିଲେ, ହେ ମୁନି। ପୃଥିବୀ କୃଷି ଛାଡ଼ି ନିଜେ ଫଳ ଓ ଫୁଲ ଦେଉଥିଲା। ଅଧର୍ମ ଦୂର ହେବା ପରେ, ଲୋକମାନେ ଧର୍ମରେ ରକ୍ଷିତ ହେଉଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଏହି ସମୟରେ ଏକ ମହା ଅହଂକାର ଓ ଇର୍ଷ୍ୟା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ହାନି ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିଲା।