ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ଏକ ଅପାର, ଅନାଦି ଓ ନିରାଧାର ଚେତନ୍ୟ ରୂପର ବର୍ଣ୍ଣନା ହେଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସେଉଁ ନିଜେ ନିମିତ୍ତ ଓ ନିମିତ୍ତା, ନିଜେ ଆଧାର ଓ ଆଧୃତ। ସେଇ ଦେବତା ହୃଦୟ ଗୁହାରେ ବସିଥାନ୍ତି, ଯୋଗୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ସେବନା କରନ୍ତି। ସେ ଶବ୍ଦର ସ୍ୱରୂପ, ଶବ୍ଦର ବୀଜ, ଓଁକାର ରସର ଅବିନାଶୀ ତତ୍ତ୍ୱ। ସେ ଅଜର, ସାକ୍ଷୀ, ଏବଂ ମନ ଓ ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅଗୋଚର। ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ମନ, ବୁଦ୍ଧି, ଚିତ୍ତ, ଶକ୍ତି, ପ୍ରଭାବ, ଏବଂ ଧୃତି—ଏସବୁ ଜ୍ଞାନ ଓ ଅଜ୍ଞାନର ସ୍ୱରୂପ ଭାବେ ଅଛି, ଏବଂ ସେଉଁଠାରେ ଏହାରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଏକ ଅତି ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ଅଛି। ଯେଉଁ ମହାତ୍ମାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ମୋକ୍ଷ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ହୁଏ। ମୁଁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର କରେ, ପୁନି ପୁନି ଶିର ନମାଏ। ଯେଉଁ ଅପାର ପୁରୁଷଙ୍କ ନାମ କଳ୍ମଷ ହରଣ କରେ, ସେଉଁଠି ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ। ସେ ସମସ୍ତ ଠାରୁ ଅଲଗା, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଠାରୁ ଉପରେ। ସେ ଅତିପରମ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଅଜ୍ଞାନ ଉଭୟ ଠାରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ, ହୃଦୟ ପଦ୍ମରେ ବସିଛନ୍ତି। ସେ ଅଜନ୍ମା, ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ସମସ୍ତ ଉପାଧିରୁ ମୁକ୍ତ। ସେ ବିଷ୍ଣୁ ନାମରେ ପରିଚିତ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଆଶ୍ରୟ—ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ଶରଣ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ସେ ସମସ୍ତ ଠାରୁ ଅଧିକ ପୂଜ୍ୟ, ଶାନ୍ତ ଓ ସ୍ଥିର—ମୁଁ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛି। ସେ ସମସ୍ତ ଉପରେ, ଶାଶ୍ୱତ, ଅବିନାଶୀ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ। ଅଜ୍ଞାନର ପ୍ରଭାବ ତାଙ୍କୁ ଛୁଇଁପାରେ ନାହିଁ, ସେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଆତ୍ମା ଭାବେ ଗୀତିତ। ସେ ଅତିଶୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅଜନ୍ମା, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟରୁ ଉପରେ, ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ। ସେ ଜ୍ଞାନସ୍ୱରୂପ, ଜ୍ଞାନର ଧନ, ଜ୍ଞାନରେ ନିବିଡ଼, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ—ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ। ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦ୍ୱାରା ଯେପରି ଦିଗନ୍ତ ଆଲୋକିତ, ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଯଜ୍ଞପତି ଭାବେ ଇମାନ୍କୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ପୁରୁଷ କଥା ଓ ମନର ଅଗୋଚର, ଅସୀମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କେବଳ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭବ କରାଯାଏ—ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଉଛି, ଯାହାର ପୂର୍ଣ୍ଣତା ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରେ, ସେ ଅପାର। ସେ ପ୍ରଥମ, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ପୂଜିତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସମସ୍ତକୁ ତୃପ୍ତି ଦେଇଥିବା। ସେ ଧର୍ମର ପ୍ରେମୀ, ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି, ଅସଙ୍ଗ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ହସ୍ତରେ ଧରିଥିବା, ଅନାସକ୍ତ। ମୁଁ ଏହି ଶବ୍ଦ କିମ୍ବା ପ୍ରାଣର ମିଶ୍ରଣ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନର ବିଭିନ୍ନତା ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭୂତ ଏବଂ ଭାବନାରେ ନିବିଡ଼ ତାତ୍ତ୍ୱିକତାକୁ ପୂଜା କରେ। ଦେବତାମାନେ, ତାଳପଦ୍ମଜ (ବ୍ରହ୍ମା) ଆଦି ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି; ତେବେ ମୁଁ କିପରି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିପାରିବି? ହେ କୃପାସିନ୍ଧୁ, ମୋ ଭୟାକୁଳ ହୃଦୟକୁ ରକ୍ଷା କର; ପୁନଃପୁନଃ ମୁଁ ତୁମେ ଶରଣ ନେଉଛି। ଏହିପରି ଭାବରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିବା ବେଳେ, ଭଗବାନ୍ ଶ୍ରୀହରି, ଶ୍ରୀମାୟାର ଧାମ, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ସେ ମୁକୁଟ, କୁଣ୍ଡଳ, ହାର, ବାହୁବଳୟ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ନାକରେ ମୁକ୍ତା ଶୋଭିତ ଥିଲା, ଯାହା ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଦେହକୁ ଅଧିକ ଦୀପ୍ତିମାନ କରୁଥିଲା। ତାଙ୍କର ଚରଣ ନମ୍ର ତୁଳସୀ ଦଳରେ ଅର୍ପିତ ହୋଇ, ବିଶେଷ ଦୀପ୍ତି ଦେଉଥିଲା। ଏହି ଦୈବୀ ଦର୍ଶନରେ, ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ରେଷ୍ଠ ଶିର ନମାଇ ଶସ୍ତାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ସେ ଦୟାର୍ଦ୍ର ହୃଦୟରେ ଚିତ୍କାର କଲେ—"ହେ ମୁରାରି, ରକ୍ଷା କର, ରକ୍ଷା କର!" ସେ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ମନେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଥିଲା ନାହିଁ। ତାପରେ, ସେଇ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଭଗବାନ୍ କହିଲେ—"ବର ଚୟନ କର, ପ୍ରିୟ।" ପୁନଃ ନମସ୍କାର କରି, ସେ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ କହିଲେ—"ମୋତେ ଜନ୍ମ ପରେ ଜନ୍ମ ତୁମେ ପ୍ରତି ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ଦିଅ।" "ହେ କେଶବ, ପୋକା, ପକ୍ଷୀ, ପଶୁ, ସରୀସୃପ, ଦାନବ, ପିଶାଚ, କିମ୍ବା ମନୁଷ୍ୟ ଯେଉଁ ଯୋନିରେ ମୁଁ ଜନ୍ମ ନେଉ, ତୁମର କୃପାରେ ମୋର ଭକ୍ତି ଅଚଳ ଓ ଅନନ୍ୟ ରୁହୁ।" ଭଗବାନ୍ ଜଗନ୍ନାଥ କହିଲେ—"ତଥାସ୍ତୁ," ବୋଲି ସଂଖର ଧାର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଦାନ କଲେ, ଯାହା ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ଅଟୁଟ ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ। ଏହି ବେଳେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିବା ବେଳେ, ଭଗବାନ୍ ଜନାର୍ଦନ ସ୍ମିତ ମୁଖେ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡରେ ହାତ ରଖି କହିଲେ—"ନର ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ଧାମକୁ ଯାଅ; ତୁମେ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।" "ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପରେ, ଅନ୍ତେ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ ହୁଏ।" ଏଭଳି ଭାବେ, ଦୈବୀ ଦର୍ଶନ ଓ ଦିବ୍ୟ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦ୍ୱାରା ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଭକ୍ତି ଓ ମୋକ୍ଷର ଦାୟୀ ହେଲେ।