ଏକ ସମୟର କଥା, ମହାମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜଣେ ମୁନିଙ୍କୁ ଏହି ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ତାଙ୍କୁ କୁହାଗଲା, “ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କ ମନ ଅପବିତ୍ର ଅଟେ, ସେମାନେ ଏହି ଅଦୃଶ୍ୟ ଚେତନ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ନିତ୍ୟ ଆତ୍ମା, ଯିଏ ସବୁ ଶରୀରରେ ବସିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ‘ଜାଗ୍ରତ’ ବୋଲି କହନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଆତ୍ମା ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରୁ ବଞ୍ଚିତ ଥାଏ, ସେତେବେଳେ ତାକୁ ‘ସ୍ଵପ୍ନ’ ଅବସ୍ଥା ବୋଲାଯାଏ। ଯେତେବେଳେ ଆତ୍ମା ନିଜ ଆକୃତି ଛାଡ଼ି ଦୁଷ୍କର୍ମ ଓ ସୁକର୍ମରୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମର ଅଂଶ ଭାବେ ‘ସୁଷୁପ୍ତି’ ବା ଗଭୀର ନିଦ୍ରା ଅବସ୍ଥାରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ଏହିପରି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଏହି ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଉପାସନା କର। ସେ ମେଘମାଳା ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ର ଭଳି ଚଞ୍ଚଳ ଅଟନ୍ତି। ଏହି ଶ୍ରୀଜଗତ୍ନାଥ କେବଳ ସେମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ସେ ନିଜେ ବସିଛନ୍ତି। ମଧୁ ଓ କୈଟଭ ନିହନ୍ତା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଭକ୍ତରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ସତ୍ସଙ୍ଗ ଓ ଅହଂକାରର ଅଭାବ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରୀଲକ୍ଷ୍ମୀନାଥ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଯେଉଁ ଲୋକ ସଦା ଏହିପରି କରନ୍ତି, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଅଧୋକ୍ଷଜଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ହୁଅନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ନିଜେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ସେ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଧାମ ଦେଇଦିଅନ୍ତି, ହେ ମୁନି। ଯେଉଁମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ କେଶବ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଅହଂକାର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, କାରଣ ଧନ ବିଦ୍ୟୁତ୍ର ଭଳି ଅସ୍ଥିର। ଧନ ରାଜା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ଥିର ହୁଏ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଏହି ଜୀବନ କେତେ ଦୀର୍ଘ, ଯାହା ଖାଦ୍ୟ ଓ ଭୋଗ ଦ୍ୱାରା ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ? ଏତେ ଭୋଗରେ ଶେଷ ହୁଏ, ତେବେ ଧର୍ମ କେବେ କରିବେ? ଏହିପରି, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ଯୁବକ ଅଛ, ଅହଂକାର ଛାଡ଼ି ଧର୍ମ କର। ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ ହେଉଛି ବିପଦ ଓ ବିନାଶର ଆଶ୍ରୟ। ଅନିତ୍ୟ ଜଗତ୍କୁ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବି ଅନର୍ଥ କରିବା ଅପରାଧ। ଏଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ, ଏହି ଅନିଶ୍ଚିତ ଜୀବନରେ ଆଶ୍ରୟ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହି ଦେହ ଯୋଗ ଶେଷ କରିବା ପାଇଁ ତୁରନ୍ତ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଉପାସନା କର। ସଦା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉପାସନା କର, କାରଣ ମାନବ ଜନ୍ମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ। ମୁଢ଼ ଲୋକମାନେ କିପରି ମାନବ ଜନ୍ମ ପାଆନ୍ତି, ଏହା ଅଜ୍ଞାନର ଫଳ। ପୂର୍ବଜନ୍ମର ତପସ୍ୟା ଫଳରେ ଏହି ଭୋଗସ୍ୱଭାବ ମିଳିଥାଏ। ଯେଉଁଠି ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଢ଼ ଲୋକ, ସେଉଁଠି ବିବେକ କେଉଁଠି ରହିଛି? ଏମିତି ଜ୍ଞାନମୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କିଏ ଉପାସନା କରିବେ ନାହିଁ, ଯେଉଁଠି ମୋକ୍ଷର ଦୀପ ଜ୍ଵଳିଛି? ଯଦିଓ ଜନ୍ମରେ ଦୁଇଥର ଜନ୍ମ ମିଳିଥାଏ, ଯଦି ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତି ନାହିଁ, ସେ କୁକୁର ଖାଉଥିବା ଲୋକଠାରୁ ବି ନିମ୍ନ। ଯେତେବେଳେ ହରି ପ୍ରସନ୍ନ, ସବୁ କିଛି ପ୍ରସନ୍ନ, କାରଣ ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ବ୍ୟାପିଥାନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତ ବିଷ୍ଣୁରେ ଲୟ ହୁଏ। ଏହିପରି, ହରି ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତକୁ ଆବୃତ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଦୁଇଟି ନିକଟରେ ଅଛି—ତାଙ୍କର ନାଶ କେବଳ ହରି ସେବା ଦ୍ୱାରା ହୁଏ। ଯିଏ ସଂସାର ବନ୍ଧନ କାଟିଦେଇଛି, ତାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋକ୍ଷ ମିଳିଯାଏ। ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ହରିନାମରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହିଥାଏ, ସେ ସଂସାର ଚକ୍ରରେ ଘୂରୁଥାଏ। ଯମଦୂତମାନେ ନେଇଯିବା ବେଳେ ସେ ଧର୍ମ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋକ୍ଷ ଚାହିଁଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ୍। ମୃତ୍ୟୁ ସଦା ନିକଟ, ତେଣୁ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିବା ଉଚିତ୍। ସମସ୍ତ କିଛି ନଶ୍ୱର ବୋଲି ଜାଣି, ତଥାପି ଯେଉଁ ଧର୍ମ କରେ ନାହିଁ, ସେ ଅବିବେକୀ। ଅନୃତାଚାର ଛାଡ଼ି, ସେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରି, ମୁନି, ଏହି ମହାତ୍ମା ସତ୍ୟ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଜନାର୍ଦନଙ୍କ ଉପାସନା କଲେ ମହାପୁରୁଷ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଏହି ଜୀବନର ସମସ୍ତ ଅର୍ଥ ପୂରଣ ହୁଏ।