ଏହି ସଂସାରରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନର ଅନୁଭବ କରିଥିବା ମହାପୁରୁଷମାନେ ଏହାକୁ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ ରୂପେ ଦେଖନ୍ତି। ଅନେକ ପ୍ରକାର ଧାରଣା ଓ ଜ୍ଞାନର ତଫାତରୁ, ସେଇ ଅବିନାଶୀ ବ୍ରହ୍ମ ଅନେକ ରୂପରେ ପ୍ରତୀତ ହୁଏ। ତେଣୁ, ମୋକ୍ଷକୁ ଅଭିଲାଷୀ ଜନେ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ମାୟାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ, ମାୟାକୁ ଅବର୍ଣ୍ୟନୀୟ ଓ ଭିନ୍ନତାର ଭାବ ଦେଇଥିବା ବୋଲି ଜାଣିବା ଦରକାର। ଏହି କାରଣରୁ, ଯେଉଁମାନେ ମୋହରୁ ମୁକ୍ତ, ସେମାନେ ଅବିଦ୍ୟାକୁ ନାଶ କରିବା ଉଚିତ। ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକଙ୍କ ହୃଦୟରେ ପରମାତ୍ମା ସଦା ଚମକିଥାଏ। ଯୋଗ ଏକ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗିକ ପଥ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ ସହିତ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି। ଏହି ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ହେଉଛି: ପ୍ରାଣାୟାମ, ପ୍ରତ୍ୟାହାର, ଧାରଣା, ଓ ଧ୍ୟାନ। ଏମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ କୁହିବି, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଯମ ମାନେ କଣ? କ୍ରୋଧ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟାର ଅଭାବ, ଏହିଁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବେ ଯମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ହିଂସା ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ସଦ୍ବ୍ୟବହାରୀ ଲୋକମାନେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଯୋଗସାଧନା ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ସତ୍ୟବାଦିତା ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟ, ଏବଂ ଅପହରଣ ତ୍ୟାଗ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଶୁଣ। ଅନ୍ୟର ସମ୍ପତ୍ତି ନିଅନ୍ତିବା ଚୋରି, ଏହା ତ୍ୟାଗ କରିବା ଅଚୋର୍ୟତା। ଏହି ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି କେହି ବିଦ୍ୱାନ୍ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟା ତ୍ୟାଗ କରିଲେ ସେ ପାପୀ ହୁଏ। ସେ ଚଣ୍ଡାଳ ସମାନ, ସମସ୍ତ ଜାତିରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ। ଏପରି ଲୋକଙ୍କ ସହ କଥା ହେବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ସମାନ ପାପ। ଏମାନଙ୍କ ସହ ଯେଉଁମାନେ ମିଶନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମହାପାପର ଭାଗୀ। ଉପହାର ଗ୍ରହଣ ନ କରିବାକୁ ଅପରିଗ୍ରହ କୁହାଯାଏ, ଏହା ଯୋଗରେ ସିଦ୍ଧି ଆଣେ। ଧର୍ମଜ୍ଞ ଲୋକ କ୍ରୋଧକୁ ଦୁଷ୍କୁଣ୍ଡ ବୋଲି କୁହନ୍ତି, ଏହାର ବିପରୀତ କ୍ରୋଧ ରହିତତା ଗୁଣ। ଇର୍ଷ୍ୟା ଦୋଷ, ଏହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଅନିର୍ଷ୍ୟା। ଏବେ ମୁଁ ନିୟମ କଥା କହିବି, ଶୁଣ ନାରଦ। ଦିନର ସଂଧ୍ୟାବନ୍ଦନ ମୁଖ୍ୟ ନିୟମ, ଏହା ଘୋଷିତ। ତପସ୍ୟା ହେଉଛି ସର୍ବୋତ୍ତମ ଯୋଗସାଧନା। ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଓ ମହାବାକ୍ୟ ଉଚ୍ଚାରଣ ମଧ୍ୟ ସେଇପରି। ଯିଏ ଅଧ୍ୟୟନ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ଯୋଗରେ ସଫଳ ହୁଏ ନାହିଁ। ଅଧ୍ୟୟନରେ ଆନନ୍ଦ ନେଉଥିବାକୁ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ତିନି ପ୍ରକାର ଜପ ମଧ୍ୟରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଜପ କରିବାକୁ ବାଚିକ ଜପ କୁହାଯାଏ, ଏହିଁ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଦେଏ। ଦ୍ୱିତୀୟ, ମନ୍ତ୍ର କୁ ମୃଦୁ ସ୍ୱରରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା, ଏହା ଦୁଇ ଗୁଣା ଫଳଦାୟକ। ତୃତୀୟ, ମନସିକ ଜପ, ଯୋଗସିଦ୍ଧି ଦେଏ। ତେଣୁ ଅଧ୍ୟୟନ ରତ ଲୋକ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରେ। ଯିଏ ସନ୍ତୋଷ ନାହିଁ, ସେ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ସୁଖ ନାହିଁ। ଲୋଭରେ ଭାବ ହୁଏ—"ଏଠାରୁ ଅଧିକ କେବେ ପାଇବି?"—ଏହି ଚିନ୍ତାରେ ଆସ୍ଥା ବଢ଼ିଯାଏ। ଯିଏ ଯାହା ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ମିଳିଥାଏ ତାହାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ସେ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ହୁଏ। ବାହ୍ୟ ପବିତ୍ରତା ଜଳ ଓ ମାଟିରେ, ଆନ୍ତରିକ ପବିତ୍ରତା ମନରେ। ଏହି ଦେଖ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାଖ ଉପରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ହୋମ ଫଳ ଦେଉନାହିଁ। ତେଣୁ ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତି ଓ ଏହାଦିକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଲୋକ ସୁଖୀ ହୁଏ। ଯଦିଓ କୌଣସି ଶୁଦ୍ଧି କ୍ରିୟା କରାଯାଇଛି, ଦୁଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅନ୍ତେ ଚଣ୍ଡାଳ ସମାନ। ସେ ତାଙ୍କ ଅପବିତ୍ରତାକୁ ଦେବତା ଭାବେ ମାନି, ନରକକୁ ଯାଏ। ମଦର ଭାଣ୍ଡ ସମାନ ଶୃଙ୍ଗାରିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଶାନ୍ତି ପାଉନାହିଁ।