ଯେଉଁ ସତ୍ୟଜ୍ଞାନୀ ଋଷିମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରି କହନ୍ତି ଯେ, ମୋକ୍ଷ ଦାତା ବିଷ୍ଣୁ ଅଟୁଟ ଦୟାମୟ। କେବଳ ସେଉଁଥିରେ କାର୍ମିକ ଫଳ ଦେବାର ଶକ୍ତି ଅଛି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନଙ୍କର କାର୍ମ ନିଷ୍କାମ ହୁଏ, ସେମାନେ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଅଦୃଶ୍ୟ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭୋଗକୁ ଉପଭୋଗ କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁ, ସେଉଁଥି ମୋକ୍ଷ ଦାତା ମାନ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି। ଏହି ଦୟାମୟଙ୍କୁ, ଯିଏ ଶାଶ୍ୱତ ଧାମ ଦେଇଥାଏ, ଆମେ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଅବିନାଶୀ, ବୃଦ୍ଧି ଓ ମୃତ୍ୟୁ ରହିତ ହରି ମୋକ୍ଷ ଦେବାରେ ସମର୍ଥ। ଯେଉଁମାନେ ସେଇ ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଅମରତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ସମସ୍ତରୁ ଉଚ୍ଚ ଯାହା, ତାହା ହେଉଛି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପରମଧାମ। ଯେଉଁ ଚିତ୍ସ୍ୱରୂପ ପୂର୍ଣ୍ଣତାକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେଇ ମୁକ୍ତି ଦାତା ବୋଲି ଗ୍ୟାନୀମାନେ କହିଛନ୍ତି। ଯେଉଁ ଯୋଗୀ ସଦା ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ଯୋଗୀ ରାଗ ଓ ଦ୍ୱେଷ ରହିତ, ସେମାନେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ତେଣୁ ମୁଁ, ହେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା, ଏହି ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତିର ସଠିକ୍ ଉପାୟ କହ, ଯେପରି ବ୍ୟବହାର କରିବି। ଏହି ଜ୍ଞାନ କଣ, ଯାହାର ମୂଳ ଭକ୍ତି, ଏବଂ କାର୍ମିକ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଭକ୍ତି କଣ? କେଉଁ ଉପାୟରେ ହଜାର ଜନ୍ମ ପରେ ମଧ୍ୟ ହରି ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ? ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ୱର ହୋଇଯାଏ। ଏହି ବୁଦ୍ଧିକୁ ଗ୍ୟାନୀମାନେ ଜ୍ଞାନ ବୋଲି କହନ୍ତି। ଯୋଗ ଦୁଇ ପ୍ରକାର—କାର୍ମ ଏବଂ ଜ୍ଞାନ। ତେଣୁ କାର୍ମ ଯୋଗରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ହରିଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପୂଜିବା ଉଚିତ। କେଶବଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ପୂଜିବା ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ସେଉଁଥି, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଦ୍ୱେଷ ହିନତା ଓ ଦୟା, ଦୁଇଁଯୋଗରେ ସମାନ ଗୁଣ। ଏପରି ଧାରଣା କରି, ଉଭୟ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ଦେବଦେବ ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କ ପରମ ସ୍ୱଭାବକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ସତ୍ୟର ଅନୁସନ୍ଧାନ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ, ଯେଉଁମାନେ ନିତିର ନାମରେ ମାତ୍ର ଅଭିମାନ କରନ୍ତି, ବିଷ୍ଣୁ ସେମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଚରିତ୍ରରେ ଅପଟ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପୀ ସମାନ। ଏପରି ତପସ୍ୟା, ପୂଜା, ଧ୍ୟାନ—ସବୁ ଅଫଳ। ଯେଉଁମାନେ କାର୍ମ ଯୋଗରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଦେବଦେବଙ୍କ ପୂଜା ଅନୁଷ୍ଠାନକୁ କାର୍ମ ଯୋଗ ବୋଲାଯାଏ। ଯେଉଁମାନେ ସ୍ତୋତ୍ର ଓ ଭକ୍ତିଗୀତରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ସେମାନେ କାର୍ମ ଯୋଗୀ। ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାରରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜିବାକୁ କ୍ରିୟା ଯୋଗ କୁହାଯାଏ। ଏପରି କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବଜନ୍ମର ସମସ୍ତ ପାପ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ୱର ହୁଏ। ଯଥାର୍ଥ ଜ୍ଞାନ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ; ଏହା ପ୍ରାପ୍ତିର ଉପାୟ ମୁଁ କହିବି। ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ଶାସ୍ତ୍ର ଅର୍ଥ ଜାଣିଥିବା ପଣ୍ଡିତମାନେ ସହିତ ଭଳିଭାବେ ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ। ଅନିତ୍ୟକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ନିତ୍ୟରେ ଶରଣ ନିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ବିରାଗୀ ନୁହଁନ୍ତି, ସେମାନେ ସଂସାର ଚକ୍ରରେ ଘୁରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୋକ୍ଷ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଶାନ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟ ଗୁଣ ରହିତ, ସେମାନଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ସଫଳ ହୁଏନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ସଦା ହରିଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ, ସେମାନେ ମୋକ୍ଷକାମୀ। ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଓ ସମସ୍ତ ଜୀବପ୍ରତି କରୁଣା ରଖିବା ଉଚିତ। ଏପରି ଜ୍ଞାନ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ଜ୍ଞାନୀ ବୋଲି ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ଜାଣ। ଯୋଗ ହେଉଛି ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ; ଏହି ଜ୍ଞାନ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ।