ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ ଏହା କହାଯାଇଛି—ଯେଉଁମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଠୋର ତପସ୍ୟା କିମ୍ବା ବ୍ରତର କ’ଣ ଉପଯୋଗ? ସତ୍ୟ ଏହି ଯେ, ଏହି ମରଣଶୀଳ ମନୁଷ୍ୟମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ବେଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଉଥିବା ଅବିନାଶୀ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ସେହି ଅସ୍ତିତ୍ୱର ରୋଗ ପାଇଁ ଏକ ଚିକିତ୍ସକ ଭଳି। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅବିନାଶୀ ଆଲୋକ-ସ୍ୱରୂପକୁ ସ୍ମରଣ କରି ମନୁଷ୍ୟ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସଂଗୀକୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କରେ। ଏବେ, ଏକ ଜିଜ୍ଞାସା ଉପସ୍ଥାପିତ ହେଉଛି—ଯମର ଏହି ଦୁର୍ଗମ ପଥ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ହେଉଛି। ଏହି ପଥ ସତ୍କର୍ମୀଙ୍କ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ଆଣେ, ଅପକର୍ମୀଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟ ଦେଇଥାଏ। ପୁରାତନ ଋଷିମାନେ ଏହି ଯମପଥର ବିସ୍ତୃତ ବର୍ଣ୍ନନା କରିଛନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମର ଅଭାବରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତୀବ୍ର ଦୁଃଖରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ପାପୀମାନେ କ୍ଷୁଦ୍ର ଦୁଃଖରେ, ବିପରୀତ ଦୁଃଖରେ, ଏହି ପଥରେ ଚିତ୍କାର କରି ଯାନ୍ତି। ସେମାନେ ଯମଦୂତମାନଙ୍କ ଚାବୁକ ଓ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ ପାଇଥାନ୍ତି। କେଉଁଠି ଦହୁଁଥିବା ଅଗ୍ନି, କେଉଁଠି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ପଥର ଏବଂ କାଟା ଦେଖାଯାଏ। ଏଠାରେ ଗଭୀର ଅନ୍ଧାର କୁହୁଡି, ଏବଂ ମୋଟା କାଣ୍ଟାର ଜଙ୍ଗଲ ରହିଛି। କେଉଁଠି କଣ୍କର, ମାଟିର ଚେଇ, ଏବଂ ସୁଇ ପରି କାଣ୍ଟା ରହିଛି। କେଉଁଠି ଜଙ୍ଗଲୀ ପଶୁ ଚିତ୍କାର କରୁଛି, କେଉଁଠି ତୀବ୍ର ଜ୍ୱର ଦେଖାଯାଏ। ପାପୀମାନେ ଚିତ୍କାର କରନ୍ତି, କାନ୍ଦନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଶରୀର କ୍ଷୟ ହେଉଛି। ସେମାନେ ପଛରୁ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ ପାଇ, ଦୁଃଖରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତି। ଲୋହା ଭାର ଉଠାଇ, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଚାଲନ୍ତି। କିଛି ମନୁଷ୍ୟ କାନ ଦ୍ୱାରା ଭାର ଉଠାଇ ଚାଲନ୍ତି। କିଛି ଅତି ଫୁଲିଯାଇଛନ୍ତି, କିଛି ଛତା ପରି ଆଖି ରଖିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଜଣା ଓ ଅଜଣା କର୍ମରେ ପ୍ରତିବେଦନା କରନ୍ତି। ଏହି ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ୟ ପାଖରେ, ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଧର୍ମର ଧାମକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ଘୃତ, ମଧୁ, ଏବଂ ଦୁଧ ଦାନ କରିଥିବା ମନୁଷ୍ୟ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ସେମାନେ ଏହି ଧାମକୁ ଯାନ୍ତି। ଶାକ ଦାନ କରିଥିବା, ଖିର ଭୋଜନ କରିଥିବା ଏବଂ ଦିଗ୍ଗୁଡିକୁ ଦୀପ ଦେଇ ଆଲୋକିତ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଧାମକୁ ଯାନ୍ତି। ଏକ ନଗର ଦାନ କରିଥିବା ଲୋକ ମର୍ଗରେ ଅମରମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଯାନ୍ତି। ଜମି ଅଥବା ଘର ଦାନ କରିଥିବା ଲୋକ ନିଶ୍ଚୟ ଏକ ବିମାନରେ ସମସ୍ତ ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ୟ ସହିତ ଯାନ୍ତି। ଘୋଡା, ଯାନ, ହାତୀ ଦାନ କରିଥିବା, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଓ ଅଂଶ ଦାନ କରିଥିବା ମହାର୍ଷି, ଚାରିଏଁ ଚକା ରଥରେ ବସି ଯାନ୍ତି। ପନ ଦାନ କରିଥିବା ଲୋକ ଆନନ୍ଦରେ ଧର୍ମର ଧାମକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଆତ୍ମା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଯାନ୍ତି। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ ସହିତ ଏହି ଆନନ୍ଦରେ ଯାନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଭୋଗସମ୍ପନ୍ନ ବିମାନରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଯାନ୍ତି। ପୁରାଣ ପାଠ କରିଥିବା ଲୋକ ମହାର୍ଷିମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଯାନ୍ତି। ଏଠାରେ ଯମ ଚାରି ମୁହଁ ଧରି, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ଖଡ୍ଗ ଧରି ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି। ହେ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନରକର ଦୁଃଖ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର। ଯେଉଁମାନେ ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ପାଇ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ କର୍ମ କରିନାହଁନ୍ତି, ସେମାନେ ଅସ୍ଥାୟୀ ମନୁଷ୍ୟତା ପାଇ ମଧ୍ୟ ନିତ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପ୍ରତି ଚେଷ୍ଟା କରିନାହଁନ୍ତି। ଏହି ଶରୀର ଏକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ସ୍ୱରୂପ, ଅନେକ ଅପବିତ୍ରତାରେ ଦୂଷିତ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁମାନେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ସେମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁମାନେ ଶିକ୍ଷିତ, ସେମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଶିକ୍ଷିତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁମାନେ ଦୃଢ ଧାରଣାରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ବ୍ରହ୍ମ ବିଷୟରେ କଥା ହୁଏଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁମାନେ ଅସଙ୍ଗତା ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ଉଦ୍ୟମରେ ଧର୍ମର ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ।