ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ପ୍ରପଞ୍ଚରେ ପୁଅ, ଜୀବନ ସାଥୀ, ଘର, ଜମି, ଧନ, ଧାନ ଆଦି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷା, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ, ମୋହ ଓ ଅଭିମାନକୁ ଛାଡି ଦେବା ଦ୍ୱାରା, ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି, ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। ମୃତ୍ୟୁ ଆସିନଥିଲେ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଆସିନଥିଲେ, ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ଏହି ଅସ୍ଥାୟୀ ଶରୀର ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେହেতୁ ଶରୀର ସଦା ମୃତ୍ୟୁ ର ସମୀପରେ ଅଛି, ତେଣୁ ଅଭିମାନକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ଜ୍ଞାନକୁ ଅନୁସୃତ କରି, ହେ ବଡ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଉପାସନା କର। ଏକ ଅତି ଦୁଷ୍ଟ ପାପୀ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଭକ୍ତି ସହିତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉପାସନା କରେ, ତେବେ ସେ ମନ୍ଦିର, ଯଜ୍ଞ, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ବେଦ ତଥା ତୀର୍ଥ ଆଦି ସମସ୍ତକୁ ଲଭିଥାଏ। ଯଦି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ ବେଦ, ଯଜ୍ଞ, ଶାସ୍ତ୍ର, ତୀର୍ଥ ଆଦିର କଣ ଉପଯୋଗ? ତ୍ୟାଗ, ଉପବାସ, ନିୟମ ଏହି ସମସ୍ତ କିଛି ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତି ବିନା ଅର୍ଥହୀନ। ଏହି ମରଣଧରୀ ଲୋକମାନେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅବିନାଶୀୟ ପଦ ଲଭିଥାନ୍ତି, ଯାହା ବେଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଏ ଓ ଏହି ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସକ ଅଟୁଟ ଆଶ୍ରୟ, ସେଉଁଠି ପ୍ରବେଶ କରିଥାନ୍ତି। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅବିନାଶୀୟ ଜ୍ୟୋତିର ରୂପକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ମନୁଷ୍ୟ ତାଙ୍କର ମିତ୍ରଙ୍କୁ ପହଁଚିଯାଏ। ଏବେ, ମୁଁ ଯମପଥ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ଯାହା ଅତି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ। ଏହି ପଥ ଧର୍ମିକଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ, ଅଧର୍ମିକଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥାଏ। ପୁରାତନ ଋଷିମାନେ ଯମପଥର ବିସ୍ତୃତ ଚିତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି। ଯେଉଁ ଲୋକ ଧର୍ମ ହୀନ, ସେମାନେ ବହୁତ ଦୁଃଖ ଭୋଗି, ଏହି ପଥରେ ଯାଆନ୍ତି। ପାପୀମାନେ ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଓ ଚିତ୍କାର ସହିତ ଏହି ଯମପଥରେ ଯାଆନ୍ତି। ସେମାନେ ଯମଦୂତମାନେ ଦ୍ୱାରା ଚାବୁକ ଓ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆଘାତ ପାଇଥାନ୍ତି। କେଉଁଠି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି, କେଉଁଠି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ପଥର ଓ ଶିଳା ଅଛି। ଅନ୍ୟ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଗଭୀର ଅନ୍ଧାର କୁହୁଡି ଓ ବିଶାଳ କଣ୍ଟାର ଜଙ୍ଗଲ ଅଛି। କେଉଁଠି ମାଟି ଓ କଣ୍ଟା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ସୁଇ ପରି କଣ୍ଟା ଅଛି। କେଉଁଠି ବନ୍ୟ ପଶୁମାନେ ହଁସିବା, ଅନ୍ୟଠି ତୀବ୍ର ଜ୍ୱର ଅଛି। ପାପୀମାନେ ଚିତ୍କାର କରି, କାନ୍ଦି, ଶୋକରେ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯାନ୍ତି। ସେମାନେ ପଛୁଆଠୁ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଆଘାତ ପାଇ, ଏହି ପଥରେ ଯାଆନ୍ତି। ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ଲୋହାର ଭାର ବୋହି, ସେମାନେ ଆଗକୁ ଚାଲିଥାନ୍ତି। କିଛି ପାପୀ କାନ ଦ୍ୱାରା ଭାର ବୋହି ଯାଆନ୍ତି। କିଛି ଅତି ଫୁଲି ଯାଆନ୍ତି, କିଛି ଛତା ପରି ଆଖି ରଖି ଯାଆନ୍ତି। ସେମାନେ ଜଣା ଓ ଅଜଣା କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଦୁଃଖ କରିଥାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ମହାସୁଖ ଲଭିଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଧର୍ମ ନିବାସକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ଘୀ, ମଧୁ, ଦୁଧ ଦାନ କରିଥିବା ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଏହି ପଥରେ ଯାଆନ୍ତି। ଶାକ ଦାନ କରିଥିବା, ଖିର ଭୋଜନ କରିଥିବା, ଦିଗ୍ବାସୀ ଦୀପ ଦାନ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପଥରେ ଯାଆନ୍ତି। ଏକ ନଗର ଦାନ କରିଥିବା ଲୋକ ଦେବମାନେ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ ଏହିପଥରେ ଯାଆନ୍ତି। ଜମି ଓ ଘର ଦାନ କରିଥିବା ଲୋକ ସମସ୍ତ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ସହିତ ଶୂନ୍ୟ ରଥରେ ଯାଆନ୍ତି। ଘୋଡା, ଯାନ, ହାତୀ ଦାନ କରିଥିବା ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଏହିପଥରେ ଯାଆନ୍ତି। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି, ଓଁସା ଦାନ କରିଥିବା ଲୋକ ରଥରେ ଯାଆନ୍ତି। ପାନ ଦାନ କରିଥିବା ଲୋକ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଧର୍ମ ନିବାସକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଆତ୍ମାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ସ୍ଵର୍ଗବାସୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ମହାସୁଖ ସହିତ ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯାଆନ୍ତି। ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଭୋଗ ସହିତ ଶୂନ୍ୟ ରଥରେ ଏହିପଥରେ ଯାଆନ୍ତି।