ଗୃହସ୍ଥମାନେ ପାଇଁ ଆଗରୁ ଉଲ୍ଲେଖିତ ନିୟମ ଲାଗୁ ହେଉଛି, ଯେଉଁଠି ତ୍ୟାଗୀମାନେ ପାଇଁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ନିୟମ ପ୍ରଚଳିତ ଅଛି। ଦିନ ଶେଷ ହେଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଦ୍ୱିତୀୟ ତିଥି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଯଦି ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥି ପରେ ଆସେ, ଏହା ମିଶିତ ନହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ବିଜ୍ଞାତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିର ଫଳ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ରେ ଉପବାସ ଭଙ୍ଗ କଲେ ମିଳିଥାଏ। ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥି ତ୍ରୟୋଦଶୀ ରେ ହେବା ବା ନହେବା ଦୁଇଟି ଅବସ୍ଥାରେ ହୋଇପାରେ। ଯଦି ପରବର୍ତ୍ତୀ ତିଥି ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ଦୁର୍ବଳ ନହେଲେ ମାତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥି ତ୍ରୟୋଦଶୀ ରେ ପଡ଼ିଥାଏ, ତେବେ କିପରି ଉପବାସ ରଖିବା ଉଚିତ୍? କିଛି ଲୋକ ଭକ୍ତିରୁ କହନ୍ତି ଯେ ଦ୍ୱିତୀୟ ତିଥି ରେ ମାତ୍ର ଉପବାସ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ଅନ୍ୟ କିଛି ଲୋକ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଓ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦୁଇ ଦିନ ଉପବାସ କରନ୍ତି। କିଛି ଲୋକ ପୂର୍ବ ଦିନ ଉପବାସ କରିବାକୁ କହନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହି ମତ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଗୃହସ୍ଥ ଯାହାର ପୁଅ ଅଛି, ସେ ଉପବାସ ଭଙ୍ଗ କରିବା ବା ଉପବାସ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏକଦଶୀ ଦିନରେ ଦିନ ଓ ରାତି ଖାଇବା ପରେ, ଚନ୍ଦ୍ରାୟନ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଖାଇବାଠୁ ବଞ୍ଚିଯିବା ଉଚିତ୍, ଏହା ନ କରି ଖାଇଲେ, ସେ ମଦ ପାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସମାନ ହେଉଛି। ଏହି ସମୟରେ ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞାଦି କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ କରିବା ଉଚିତ୍। 'ଆପ୍ୟାୟସ୍ୱ' ଋଚ୍ ଓ 'ସୋମ ପାନ କରିଛି' ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ କରାଯିବା ଉଚିତ୍। 'ଅସତ୍ୟେନୋଦ୍ୱୟ' ମନ୍ତ୍ରରେ ତିନିଟି ମନ୍ତ୍ର ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ଯେଉଁଠି ଉପବାସ ଓ ଏହା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବ୍ରତ କରେ, ସେ ଅଶ୍ରାଣ୍ୟ ଫଳ ପାଉଛନ୍ତି। ଏହିପରି ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା ଲୋକମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପରମ ଧାମ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଲୋକମାନେ ଜଗତର ଦୁଃଖରେ କ୍ଷୁଭ୍ନ ହେନ୍ତି ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ଆତ୍ମା ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହେଉଛି, ସେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ପାଉଛି। ଯାହାକୁ ଫଳ ନାହିଁ ଭାବି ବିବେଚନା କରାଯାଏ, ସେମାନେ ଦେମନ୍ମାନେ ସହିତ ଯୁକ୍ତ। ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଧର୍ମର ଫଳ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଠାରେ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ଉଚିତ୍। ମହାବ୍ରାହ୍ମଣ, ନଦୀ ମଦ ଭରିଥିବା ପାତ୍ରକୁ ପବିତ୍ର କରିପାରିବା ନାହିଁ। ଏମାନେ ମହାପାପୀ, ଏବଂ ଏମାନେ ସହିତ ଯୋଗ ରଖିଥିବା ପଞ୍ଚମ ପାପୀ ହେଉଛି। ଏମାନେ ସହିତ ରହିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପତିତ ହେଉଛି। ସେ ନିଜ ହାତରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ଖପର ଉଠାଇବା ଉଚିତ୍। ଏହି ବସ୍ତୁକୁ ଧ୍ୱଜଦଣ୍ଡ ଉପରେ ରଖି ଜଙ୍ଗଲରେ ବାସ କରିବା ଉଚିତ୍। ସେ ତିନି ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ପୂଜା କରିବା ଓ ଦିନକୁ ତିନି ଥର ନାହାଇବା ଉଚିତ୍। ସେ ସଦା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ରହିବା, ସୁଗନ୍ଧ, ମାଲା ଓ ଏପରି ଜିନିଷ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି ଜଙ୍ଗଲ ଉତ୍ପନ୍ନ ଜିନିଷରେ ଜୀବନ ଚାଲିପାରିବା ନାହିଁ, ତେବେ ଗାଁରେ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବା ଉଚିତ୍। ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ ପବିତ୍ର ହେଲେ, ସେ ଯଜ୍ଞାଦି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହେଉଛି। ସେ ଗାଏ, ଦ୍ୱିଜାତି ବା ଜୀବ ଦେଖା ପାଇଁ ନିଜ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ଏକ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ ପବିତ୍ର ହେଉଛି। ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ବା ବାୟୁରେ ନିଜକୁ ଛାଡ଼ିବା ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଗୁରୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ହତ୍ୟାର ପାଇଁ ଚାରି ଗୁଣା ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ ଅଛି। ଏହିପରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ ବିବେଚନା ହୋଇଛି, ଦ୍ୱିଜ। ଏକ ଶୂଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କଲେ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାଙ୍କୁ 'ମୁଶଳ୍ୟ' ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରନ୍ତି। ବ୍ରାହ୍ମଣ ମହିଳା ହତ୍ୟା ପାଇଁ ଅର୍ଦ୍ଧ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ, କୁମାରୀ ହତ୍ୟା ପାଇଁ ଚତୁର୍ଥାଂଶ। ବ୍ରାହ୍ମଣ କ୍ଷତ୍ରିୟ ହତ୍ୟା କଲେ, ଛଅ ବର୍ଷ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ କରିବା ଉଚିତ୍। ଦୀକ୍ଷିତ ବ୍ୟକ୍ତିର ଜନାନୀ ହତ୍ୟା କଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଠ ବର୍ଷ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ କରିବା ଉଚିତ୍।