ହେ ମହାନୁଭାବଗଣ, ଏବେ ମୁଁ ଉତ୍ସବ ଦିନରେ ଅନ୍ୱାଧାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି। ଉତ୍ସବ ଦିନରେ ପ୍ରଥମ ତିନି ତିଥିକୁ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଭାଗରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଦରକାର। ଏହି ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟ, ଅମାବାସ୍ୟା ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଏହାର ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସମୟ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ କିମ୍ବା ତୁରନ୍ତ ହୋଇଥାଏ। ଯେତେବେଳେ ତିଥି ଶେଷ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ତୁରନ୍ତ କିମ୍ବା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ବୁଝିବା ଉଚିତ। ଯଦି ଦଶମୀ ତିଥି ଯୋଗ ହୁଏ, ତେବେ ଏହାର ଫଳ ତିନି ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମିଳେ। ଯଦି ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥି ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଉପରେ ପଡ଼େ, ଏହାକୁ ଉତ୍ତମ ମନାଯାଏ। ଯଦି ତ୍ରୟୋଦଶୀ ରାତିର ଶେଷରେ ଆସେ, ତାହା ସଂପର୍କରେ ମୁଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି କହିବି। ଗୃହସ୍ଥମାନେ ସିଦ୍ଧି ଆଶା କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠିକି ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନେ ମୋକ୍ଷ ଆକାଙ୍କ୍ଷା କରନ୍ତି। ସେଇ ସମୟରେ ଦଶମୀ ତିଥି ଯଦି ମିଶ୍ର ଥାଏ, ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ। ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ପାଇଁ ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା ନିୟମ ଲାଗୁ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ସନ୍ନ୍ୟାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ପରେ କହିଥିବା ନିୟମ ମନେ ରଖାଯାଏ। ଦିନ ଶେଷରେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଦ୍ୱିତୀୟ ତିଥି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ। ଯଦି ଏହା ମିଶ୍ର ନୁହେଁ, ତେବେ ପରେ ଆସୁଥିବା ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥି ନିଷିଦ୍ଧ। ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିର ଫଳ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଉପରେ ପାଳନ କଲେ ମିଳେ। ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥି ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଉପରେ ଥିବା କି ନଥିବା ଦୁଇଟି ଅବସ୍ଥା ହୋଇପାରେ। ଯଦି ପରେ ଆସୁଥିବା ତିଥି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ, ସେହିଠାରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ। ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥି ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଉପରେ ପଡ଼ିଲେ କିପରି ପାଳନ କରିବେ, ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ। କିଛି ଭକ୍ତ ମନେ କହନ୍ତି, ଦ୍ୱିତୀୟ ତିଥିରେ ମାତ୍ର ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ। ଆଉ କିଛି ଲୋକ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଓ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦୁଇଁ ଦିନ ଏକେଭଳି ଭାବେ ପାଳନ କରନ୍ତି। କିଛି ଲୋକ ପୂର୍ବ ଦିନକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ କହନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହି ମତ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯେ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କର ପୁଅ ଅଛି, ସେ ଉପବାସ କିମ୍ବା ପାରଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ, ଏକ ଦିନ ଓ ଏକ ରାତି ଖାଇଲା ପରେ ଚନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ଅନୁଚିତ ସମୟରେ ଖାଏ, ସେ ମଦ୍ୟପାନ କରୁଥିବା ଲୋକ ସମାନ ହୋଇଯାଏ। ଏହି ସମୟରେ, ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞାଦି କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଦରକାର। ‘ଆପ୍ୟାୟସ୍ୱ’ ଋଚ ଓ ‘ସୋମପୀତ୍ୱା’ ବାକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରାଯାଏ। ଅସତ୍ୟେନୋଦ୍ୱୟ ମନ୍ତ୍ରରେ ତିନିଟି ମନ୍ତ୍ର ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ଯିଏ ବ୍ରତ ଓ ଏପରି କ୍ରିୟା କରେ, ସେ ଅନନ୍ତ ଫଳ ପାଏ। ଏହିପରି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପରମ ପଦ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଲୋକଙ୍କୁ ସାଂସାରିକ କଷ୍ଟ କେବେ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼େନି। ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଯାହାର ଆତ୍ମା ପବିତ୍ର ହୋଇଯାଏ, ସେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଲାଭ କରେ। ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଫଳ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଦାନବମାନେ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମର ଫଳ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପଚାରିବା ଉଚିତ। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନଦୀମାନେ ମଦ୍ୟପାନ ପାତ୍ରକୁ ପବିତ୍ର କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏମାନେ ମହାପାପୀ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହିତ ଯିଏ ମିଶେ, ସେ ପଞ୍ଚମ ପାପୀ ଭାବେ ଗଣାଯାଏ। ଏମାନେ ସହିତ ରହୁଥିବା ଲୋକ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପତିତ ମନାଯାଏ। ସେ ନିଜ ହାତରେ ହତ ବ୍ରାହ୍ମଣର ଖପରି ଧରିବା ଉଚିତ। ଏହି ବସ୍ତୁକୁ ଧ୍ୱଜଦଣ୍ଡ ଉପରେ ରଖି, ଜଙ୍ଗଲରେ ବାସ କରିବା ଦରକାର। ସେ ତିନି ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରିବା ଓ ଦିନେ ତିନିଥର ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ସେ ସଦା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ରହିବା ଦରକାର, ସୁଗନ୍ଧ, ମାଳା ଓ ଏପରି ଜିନିଷ ସବୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ଜଙ୍ଗଲର ଫଳ ମୂଳରେ ଜୀବିକା ଚାଲିନଥାଏ, ତେବେ ଗାଁରେ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବା ଉଚିତ।