ଏକ ସମୟରେ, ପୁନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଧାର୍ମିକ ଉତ୍ସବ ଦିନରେ କିପରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ, ଏହା ବିଷୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆଲୋଚନା କରୁଥିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଯଦି ଅସ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି, ତାହା ଦ୍ୱିତୀୟ ଜନ୍ମ ଲୋକମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାବେଳେ ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ। ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେ ତାହାକୁ 'ସିନୀବାଳୀ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦୃଶ୍ୟମାନ ନ ହେଲେ 'କୁହୂ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଶ୍ରାଦ୍ଧ ନିମିତ୍ତେ ଅଗ୍ନି ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଦ୍ୱିଜମାନେ ସିନୀବାଳୀକୁ ଚୟନ କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ ଦୁଇଟି ଅପରାହ୍ନ ଉପରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ହେଉଛି, କିମ୍ବା ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ପରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଛି, ତେବେ ଏହି ଦିନ ନିମିତ୍ତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ପକ୍ଷ ବହୁତ କ୍ଷୀଣ ହେଉଛି, ତେବେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ ଅପରାହ୍ନ ପରେ ଆସିଲେ ତାହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏହି ବେଳେ, ରେସେଣ୍ଟ କ୍ଷୟ ହେଉଛି କି ନାହିଁ, ତାହା ସନ୍ଧ୍ୟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯିବା ଦରକାର। ଯଦି ତିଥି ବହୁତ ବୃଦ୍ଧି ହେଉଛି, ତେବେ ପୂର୍ବ ଦିନ ସହିତ ଯୋଗ ହୋଇଥିବା ତିଥିକୁ ଚାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ବେଳେ, ବୃଦ୍ଧି ନୂତନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବ ଦିନ ସହିତ ଯୋଗ ହୋଇଥିବା ତିଥିକୁ ଚାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ। ଯଦି ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଉପରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ହେଉଛି, ତେବେ ଏହି ଦିନ ଉପରେ ବିଚାର କରିବା ଦରକାର। ଏବେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉତ୍ସବ ଦିନରେ 'ଅନ୍ବାଧାନ' ପ୍ରକ୍ରିୟା କିପରି କରିବା ଉପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବରଣୀ ଦେଲେ। ଉତ୍ସବ ଦିନରେ ପ୍ରଥମ ତିନି ତିଥି ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଭାଗରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ। ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟାହ୍ନ, ଅମାବାସ୍ୟା ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ଅଛି। ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ପ୍ରତିଦିନ କିମ୍ବା ତୁରନ୍ତ ନିମିତ୍ତେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଦରକାର। ଯେତେବେଳେ ତିଥି ଶେଷ ହେଉଛି, ତୁରନ୍ତ କିମ୍ବା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନରେ ଏହି ରୀତି ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଦଶମୀ ତିଥି ଯୋଗ ହେଲେ, ତିନି ଜନ୍ମର ଫଳ ମିଳେ। ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥି ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଉପରେ ଆସିଲେ, ତାହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନାଯାଏ। ତ୍ରୟୋଦଶୀ ରାତି ଶେଷରେ ଆସିଲେ, ତାହାକୁ କିପରି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଦେଖିବା ଦରକାର। ଗୃହସ୍ଥମାନେ ସିଦ୍ଧି କାମନା କରନ୍ତି, ତପସ୍ୱୀମାନେ ମୋକ୍ଷ ଚାହାନ୍ତି। ଏହି ବେଳେ, ଦଶମୀ ତିଥି ମିଶି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏକାଦଶୀ ଉପରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ। ଗୃହସ୍ଥମାନେ ପୂର୍ବ ଉଲ୍ଲେଖିତ ନିୟମ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ; ତପସ୍ୱୀମାନେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ନିୟମ ମନେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଦିନ ଶେଷ ହେଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଦ୍ୱିତୀୟ ତିଥି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ। ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥି ମିଶି ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତ୍ରୟୋଦଶୀ ପରେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଅନୁସରଣ ନିଷିଦ୍ଧ। ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିର ପୁନ୍ୟ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଉପରେ ଉପବାସ ଭଙ୍ଗ କଲେ ମିଳେ। ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥି ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଉପରେ ହେବା ନାହିଁ ହେବା ଦୁଇଁ ଭାବରେ ହୋଇପାରେ। ଯଦି ପରବର୍ତ୍ତୀ ତିଥି ଗ୍ରହଣ କରିବା ଦରକାର, ତେବେ ତାହା ଦୁର୍ବଳ ନହେଲେ ମାତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ। ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥି ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଉପରେ ଆସିଲେ, କିପରି ଅନୁସରଣ କରିବା ଦରକାର? କିଛି ଲୋକ କହନ୍ତି, ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା କେବଳ ଦ୍ୱିତୀୟ ତିଥି ଉପରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ। କିଛି ଅନ୍ୟ ଲୋକ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଓ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନ ଏହି ଭାବରେ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ଅନ୍ୟ କିଛି ଲୋକ ପୂର୍ବ ଦିନକୁ ସ୍୵ୀକାର କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହି ମତ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ। ଏକ ଗୃହସ୍ଥ ଯାହାଙ୍କର ପୁଅ ଅଛି, ସେ ଉପବାସ କିମ୍ବା ଉପବାସ ଭଙ୍ଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ, ଏକ ଦିନ ଓ ଏକ ରାତି ଖାଇବା ପରେ, ଚନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ ନିବାହ କରିବା ଦରକାର। ଯଦି ଅନୁଚିତ ସମୟରେ ଖାଇଲେ, ସେ ମଦ୍ୟପାନ କରିଥିବା ଲୋକ ସମାନ ହେଉଛି। ଏହି ବେଳେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞ କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଦରକାର। 'ଆପ୍ୟାୟସ୍ୱ' ଋଚ୍ ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ 'ସୋମ ପିତ୍ୱା' ବାକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। ଅସତ୍ୟେନୋଦ୍ୱୟ ମନ୍ତ୍ରରେ ତିନି ମନ୍ତ୍ର ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରତ ଓ ଏହି ପରି ଉପବାସ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଶ୍ରାନ୍ତ ଫଳ ପାଆନ୍ତି। ଏହିପରି, ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ଲୋକମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପରମ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଜଗତର କଷ୍ଟ କେବେ ଭୋଗାଇ ନାହିଁ। ଏହିପରି, ଯେଉଁ ଲୋକ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମାକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।