ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଜନମାନେ ବିଭିନ୍ନ ନିୟମ ଓ ଉପବାସ ପାଳନ କରି ଶୁଭ ଫଳ ଲାଭ କରିବା ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ। ଏହି ନିୟମଗୁଡ଼ିକୁ ଠିକ୍ଭଳି ବୁଝିବା ପାଇଁ, ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏମିତି କହିଲେ— ଅମାବାସ୍ୟା, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ସପ୍ତମୀ ଏବଂ ପିତୃ ଦିବସ ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରଖେ। କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ, ସପ୍ତମୀ ଯଦି ପୂର୍ବ ଦିନ ସହିତ ଯୋଗ ହୁଏ, ଏବଂ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ। ସମସ୍ତ ଉପବାସ ଓ ନିୟମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷକୁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ। ଯଦି ଉପବାସ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି କ୍ରିୟା କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତେବେ ପ୍ରାତଃକାଳୀନ ତିଥି ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ଏହି ତିଥି ସନ୍ଧ୍ୟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ, ତେବେ ରାତିର ଉପବାସ ପାଇଁ ଏହି ତିଥିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ। ଯେତେବେଳେ ଉପବାସ କିମ୍ବା କୌଣସି କ୍ରିୟା ତିଥି ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ଯୋଗରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ଯଦି ତିଥି ମଧ୍ୟରାତ୍ରି ପୂର୍ବରୁ ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଯୋଗ ରଖେ, କିମ୍ବା ନକ୍ଷତ୍ର ଦୁଇ ଅର୍ଧରାତ୍ରି ଅଟକି ରହେ, କିମ୍ବା ଉଭୟ ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ତିଥି ଦୁଇ ଅର୍ଧରାତ୍ରି ଅଟକି ରହିଥାଏ, ତେବେ ଏହି ଯୋଗ ଦିନ ଦିନେ କୃତ୍ୟ କରିଲେ ଶୁଭ ଫଳ ମିଳେ। ଏପରି ଯେତେବେଳେ ମୂଳ ନକ୍ଷତ୍ର ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ସହିତ, କିମ୍ବା ରୋହିଣୀ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଯୋଗ ହୁଏ, ଏହି ଦିନ ଉପାୟ କରିଲେ ଦିନେ ଶୁଭ ହୁଏ। ବିଶେଷ ତିଥି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଯୋଗ ସହିତ ଯେତେବେଳେ ମିଳିଥାଏ, ଏହାକୁ ଶୁଭ ମନାଯାଏ। ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଉପବାସ ତିଥି ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାରିତ ହେଲେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ସଂକ୍ରାନ୍ତିକୁ ଶୁଭ ସମୟ ମନାଯାଏ। ଏହାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କର୍କଟ ସଂକ୍ରାନ୍ତିକୁ ଦକ୍ଷିଣାୟନ ଆରମ୍ଭ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହିପରି ରୁଷଭ, ବୃଶ୍ଚିକ, ସିଂହ, କୁମ୍ଭ, ତଥା ତୁଳା ଓ ମେଷ ଦିଗରେ, ପୂର୍ବ ବା ପରେ ଯେଉଁ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଆସେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ। କନ୍ୟା, ମିଥୁନ, ମୀନ ଓ ଧନୁ ରାଶିରେ ମଧ୍ୟ ଏହି କଥା ଲାଗୁ ହୁଏ। ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତିକୁ ଉତ୍ତରାୟଣ ଆରମ୍ଭ ଭାବରେ ଗଣନା କରାଯାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଯଦି ଅସ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ସେଥିରେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ କହାଯାଏ। ଚନ୍ଦ୍ର ଦେଖାଯାଏ କି ନାହିଁ, ତାହା ଅନୁସାରେ ଏହାକୁ ସିନୀବାଳୀ କିମ୍ବା କୁହୂ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସିନୀବାଳୀକୁ ଚୟନ କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ଅମାବାସ୍ୟା ଦୁଇ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ, କିମ୍ବା ମଧ୍ୟାହ୍ନ ପରେ ଅମାବାସ୍ୟା ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ବହୁତ କ୍ଷୀଣ ପକ୍ଷରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ପରେ ତିଥି ନ ନିଅ। ଯଦି କ୍ଷୟ ନୂତନ, ତେବେ ସେଥିରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାରିତ ହେବା ଉଚିତ। ଯେତେବେଳେ ତିଥି ବହୁତ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ, ପୂର୍ବ ଦିନ ସହିତ ଯୋଗ ଥିବା ତିଥିକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି, ବୃଦ୍ଧି ନୂତନ ଥିଲେ, ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବ ଦିନ ସହିତ ଯୋଗ ଥିବା ତିଥିକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ଅମାବାସ୍ୟା ଦୁଇ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଅଟକି ରହିଥାଏ, ତେବେ ଅନ୍ଵାଧାନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ମୁଁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି। ପର୍ବ ଦିନରେ, ପ୍ରଥମ ତିନି ତିଥି ଚତୁର୍ଥାଂଶ ହିସାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ। ଦୁଇ ମଧ୍ୟାହ୍ନ, ଅମାବାସ୍ୟା ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶ୍ରେଣୀରେ ଆସେ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ କିମ୍ବା ସତ୍ୱର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି। ତିଥି ଶେଷ ହୋଇଗଲେ, ସତ୍ୱର କିମ୍ବା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ ସମୟ ମନାଯିବ। ଯେତେବେଳେ ଦଶମୀ ତିଥି ଯୋଗ ହୁଏ, ତେବେ ଏହି କୃତ୍ୟର ଫଳ ତିନି ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲାଗୁ ହୁଏ। ଯଦି ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥି ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନ ଆସେ, ଏହାକୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ମନାଯାଏ। ଯଦି ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥି ରାତିର ଶେଷରେ ଆସେ, ତାହା ସଂପର୍କରେ ମୁଁ ନିଷ୍କର୍ଷ କହିବି। ଗୃହସ୍ଥମାନେ ସିଦ୍ଧି ଚାହାନ୍ତି, ତପସ୍ବୀମାନେ ମୋକ୍ଷ ଲାଗି ଉପବାସ କରନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ, ଦଶମୀ ତିଥି ଯଦି ମିଶିଯାଏ ମଧ୍ୟ, ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଜନମାନେ ତାଙ୍କର ଧର୍ମ କ୍ରିୟା ପାଳନ କରି, ଜୀବନକୁ ଶୁଭ ଓ ମୁକ୍ତିମୟ କରିଥିଲେ।