ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଅନୁଭବ କରିଛି—ଏମିତି କହି, ମୃକଣ୍ଡୁ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଏହି ପରମ ଅବସ୍ଥା, ଅଚ୍ୟୁତ, ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ତାହା ପାଇଁ ମୋ ଦୃଷ୍ଟି କେବେ ଫଳହୀନ ହେବ ନାହିଁ। ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞାକୁ ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପାଳନ କରିବି, କାରଣ ଆମ ପରିବାର ମିଥ୍ୟା କଥା କହେ ନାହିଁ। ଯିଏ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ନିଜ ସ୍ୱରୂପରେ ଅବିଚଳ, ସେଇ କ୍ଷେତ୍ରରେ କଣ ଅସମ୍ଭବ? ମୁଁ ଯଦି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଏ, ତେବେ ତିନି ଲୋକରେ କିଛି ଅସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଏପରେ, ମୃକଣ୍ଡୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ ଓ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ବୃଗୁବଂଶଜ ହରି କଣ କଲେ, ଏହି କଥା କୁହ। ସେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଜନ୍ମର ବେଳେ ବୈଷ୍ଣବ ମାୟାକୁ ଅନୁଭବ କଲେ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ନେଇ, ସେ ମୁନି ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ହେଲେ। ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ—ସଂଯମୀ, ଶାନ୍ତ, ନିଜେ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖି, ପୂର୍ଣ୍ଣତାରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ମନ, ବାଣୀ ଓ କାୟାରେ ସ୍ୱାମୀପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିଲେ। ଦଶ ମାସ ଶେଷରେ, ସେ ଏକ ପରମ ତେଜସ୍ବୀ ପୁଅଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ସମସ୍ତ ଶୁଭ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମସଂସ୍କାର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ପଞ୍ଚମ ବର୍ଷରେ, ତାଙ୍କୁ ଉପନୟନ ଦିଆଯାଇ, ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ପିତା ତାଙ୍କୁ ଶିଖ୍ୟା ଦେଲେ—"ପୁତ୍ର, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଯେଉଁଠି ଥିବେ, ସେମାନଙ୍କୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବରୁ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରି, ବେଦିକ କର୍ମ କରିବା ଦରକାର। ଅନୁଚିତ କଥା ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଆଚରଣକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। କାହା ସହିତ ଦ୍ୱେଷ ରଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ କାମ କରିବା ଦରକାର।" ଏଭଳି ପିତାଙ୍କ ଶିଖ୍ୟା ଅନୁସରି, ମହାମୁନି ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧନ୍ୟ, କରୁଣାମୟ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ହେଲେ। ସଂଯମୀ, ଶାନ୍ତ, ବିଶେଷ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱର ଅର୍ଥ ବୁଝିପାରୁଥିବା ଏହି ମୁନି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭକ୍ତିରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ। ଏହି କାରଣରୁ, ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ମୁନିଙ୍କୁ ନାରାୟଣ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ପରେ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଏକ ମହାସାଗରରେ ବିଲୀନ ହେବା ସମୟରେ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ନିଜ ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ। ମୃକଣ୍ଡୁଙ୍କ ପ୍ରଜ୍ଞାନ୍ବିତ ପୁଅ, ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତିରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ହରି ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶେଷ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ, ସେଉଁଠି ରହିଲେ। ଏହି ସମୟକୁ "ଦଶ ଓ ପଞ୍ଚ ତିମିରପ୍ରଭା" ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏପରି ତିରିଶି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଏକ ଘଟିକା ହୁଏ। ଏକ ମାସ ତିରିଶି ଦିନରେ ଗଠିତ, ଯାହା ଦୁଇ ପକ୍ଷରେ ବିଭାଜିତ। ଏହି ପ୍ରକାରେ ଏକ ବର୍ଷ ତିଆରି ହୁଏ, ଯାହା ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଦିନ। ପିତୃମାନେ ଯେଉଁ ଦିନକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ତାହା ମାନବ ମାସ ପରି। ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଦ୍ୱାଦଶସାହସ୍ର ବର୍ଷ ହେଉଛି ଏକ ଦିବ୍ୟୟୁଗ। ଏପରି ଏକତରିଅଞ୍ଚାଳିଶି ଦିବ୍ୟୟୁଗ ଏକ ମନ୍ବନ୍ତର। ଦିନ ଓ ରାତି ସମାନ ଦୀର୍ଘତାର। ଏହାପରି, ହଜାର ବର୍ଷ ମାନବ ସମୟ ଯେପରି ମାପାଯାଏ, ସେପରି ତିନି ପ୍ରକାର ମାସ ଓ ବର୍ଷ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଖରେ ମନାଯାଏ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦିନ ଏପରି ଅନୁଭବ କରାଯିବା ଉଚିତ, ତାଙ୍କ ରାତି ମଧ୍ୟ ସମାନ ଦୀର୍ଘ। ଏଭଳି, ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରମାତ୍ମା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ହରିଙ୍କ ସମ୍ନିଧାନରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲେ। ପରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାର ରୂପରେ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ବିଶ୍ୱକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।