ଏହି ଶ୍ରେଣୀବଦ୍ଧ ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଶ୍ଲୋକମାନେ ଏକ ଗଭୀର ନୀତି ଓ ଧାର୍ମିକ ଜୀବନର ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥାନ୍ତି । ଏଠାରେ, ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି ଯେ ଦୁଷ୍ଟଚର୍ଚ୍ଚା, ଦୁଃଖ, ଅନାବଶ୍ୟକ କଥାବାର୍ତ୍ତା କିମ୍ବା କଳିଙ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଜୀବନରୁ ଦୂରେଇ ରଖିବା ଉଚିତ୍ । ବିଶେଷକରି ବଡ଼ମାନେ, ବୟସ୍କ ଏବଂ ଗୁରୁମାନେଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ନମସ୍କାର କରିବାରେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ ହେବା ଦରକାର । ଯେଉଁ ଗୁରୁ ଆତ୍ମିକ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରତି ମହାନ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍ । ଦ୍ୱିଜମାନେ ନମସ୍କାର ସମୟରେ "ମୁଁ" ବୋଲି ପରିଚୟ ଦେବା ଉଚିତ୍ । ଏହି ଶିକ୍ଷାରେ କିଏଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ତାହା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି । ନାସ୍ତିକ, ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା, ପାପୀ, ଗ୍ରାମପୁରୋହିତ, ପାଠବିଚ୍ୟୁତ, ପତିତ, ଚଣ୍ଡାଳ, ତାରାମାନଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରି ଜୀବିକା ଚଳାଇଥିବା, ପ୍ରମାଦୀ, ଧୂର୍ତ୍ତ, ଅଶୁଦ୍ଧ, ଝଗଡ଼ାଲୁ, ଜୁଆଡ଼ି, ବାନ୍ତି କରୁଥିବା, ଜଳରେ ଥିବା, ପତିକୁ ଅପରାଧ କରିଥିବା ନାରୀ, ଫୁଲ ପିନ୍ଧିଥିବା ନାରୀ, ଅନ୍ୟପୁରୁଷ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ରଖିଥିବା, ପ୍ରସୂତି ନାରୀ, ଗର୍ଭପାତ କରିଥିବା ନାରୀ—ଏମାନେ ନମସ୍କାର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ । ସଭା, ବେଦୀ ଓ ଦେବାଳୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ନୀତି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବା ଉଚିତ୍ । ପିତୃକ୍ରିୟା, ବ୍ରତ, ଦାନ ଓ ଦେବତା ଉପାସନା ମଧ୍ୟ ଏହି ଶିଷ୍ଟାଚାର ଅନୁସାରେ କରିବା ଦରକାର । କେହି ନମସ୍କାର କଲେ ତାହାର ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେବା ଉଚିତ୍ । ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଦିଗକୁ ଦୃଷ୍ଟି ରଖି, ପାଦ ଓ ମୁଁହ ଧୋଇ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଚାହିଁଦିଏ । ଅଷ୍ଟମୀ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ପର୍ବ ଆଦିର ପ୍ରଥମ ଦିନ, ଭାଦ୍ରପଦର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଦ୍ୱିତୀୟୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ବେଳେ, ପଣ୍ଡିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଘରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ, ବଜ୍ରପାତ ହେଲେ, ଅସମୟରେ ବର୍ଷା ପଡ଼ିଲେ, ମନୁ, ଦେବତା, ଏବଂ ଯୁଗର ଆରମ୍ଭ ସମୟରେ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ତୃତୀୟୀ, ଭାଦ୍ର ଅମାବାସ୍ୟା, କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ତ୍ରୟୋଦଶୀ, ଏବଂ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଏକାଦଶୀ—ଏହି ସମୟରେ ଦାନ ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ଦେଇଥାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି । କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ନବମୀ, ଦ୍ୱାଦଶୀ, ଆଷାଢ଼ର ଦଶମୀ, ମାଘର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ସପ୍ତମୀ, ଫାଲ୍ଗୁଣ ଅମାବାସ୍ୟା, ପୌଷ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଏକାଦଶୀ ଏମିତି ଅନେକ ଦିନ ମୁନିମାନେ ଅକ୍ଷୟ ଦାନ ସମୟ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି । ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ନିମନ୍ତ୍ରଣ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ, ଅଶୁଭ ଦିନରେ କଦାଚିତ୍ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ଯେଉଁ ଅବୁଦ୍ଧିମାନ, ସନ୍ତାନ, ବୁଦ୍ଧି, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ଦରକାର, କିନ୍ତୁ ନିଷିଦ୍ଧ ସମୟରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବ୍ରାହ୍ମଣଘାତୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବେ । କେତେକ ମନ୍ୟେ କହନ୍ତି ଯେ କୁଣ୍ଡ ଓ ଗୋଳକ ଯୋଗ ସମୟରେ, ଅବୁଦ୍ଧିମାନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ ନିଷିଦ୍ଧ । ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରିନାହାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ କାମରେ ଶ୍ରମ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଦୂରାଚାର କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ କୃତ୍ୟ ନିଷ୍ଫଳ ହୁଏ । ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି ଓ ନୀତି ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥାନ୍ତି ଓ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି । କାରଣ, ବେଦ ଓ ଶବ୍ଦର ମୂର୍ତ୍ତି ନିଜେ ବିଷ୍ଣୁ ଅଟୁଟ ଭାବେ ବିଦ୍ୟମାନ । ଏହିପରେ, ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଅନୁମତି ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଅଗ୍ନି ସ୍ୱୀକାର କରିବା ଉଚିତ୍ । ପଢ଼ି ଶେଷ କରି, ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ, ଗୃହସ୍ଥ ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଦରକାର । ଦ୍ୱିଜମାନେ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଥିବା କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଶିକ୍ଷକ କିମ୍ବା ବୟସ୍କଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ଥିବା କନ୍ୟାଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ଅତ୍ୟଧିକ କେଶଳ, ଗଞ୍ଜା, ବେଶି କଥା କହୁଥିବା, ଅଙ୍ଗବିକଳା, ପ୍ରମାଦୀ, କିମ୍ବା ନିନ୍ଦକା ନାରୀଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରିବା ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ । ଏପରି ଭାବେ, ଏହି ଶାସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟମରେ ନୀତି, ଶିଷ୍ଟାଚାର, ଧର୍ମ ଓ ଜୀବନ ଶୂଚିତା ଉପରେ ଗଭୀର ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଇଛି ।