ବିଦ୍ୱାନ୍ମାନେ କହିଛନ୍ତି, ଏହି ଉପନୟନ ଓ ଦ୍ୱିଜ ଶିଶୁଙ୍କର ଶିକ୍ଷାର ଅବଧି ୨୨ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ କେତେକ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞମାନେ ଏହି ଦ୍ୱିତୀୟ ଅବଧିକୁ ୨୪ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାର କରିଥିବା କଥା ମଧ୍ୟ କହନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଏହି ସମୟ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସାବିତ୍ରୀ (ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର) ହରାଯାଏ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ; ଏହି ସମୟରେ ଏହା କଦାପି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହା ପରେ, ଦୁଇଟି ସନ୍ତାପନ ତପସ୍ୟା କରି ସଂସ୍କାର କ୍ରମେ ନିଷ୍ପାଦନ କରିବା ଉଚିତ। ଏଠିରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଦର୍ବା ଗ୍ରାସର କମରବନ୍ଧନ ବିଧିବଧ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ; କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ଧନୁର ତାର ଦ୍ୱାରା କମରବନ୍ଧନ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ଏବଂ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ରୁରୁ ମୃଗ ଚର୍ମ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପଳାଶ କାଠର ଦଣ୍ଡ ଏବଂ ରାଜାଙ୍କୁ ଉଦୁମ୍ବର କାଠ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଚୁଲି ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ, ରାଜାଙ୍କୁ ଲଳାଟରେ ଚିହ୍ନ ଦେବା ନିୟମ। ଏହିପରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଜ ଶ୍ରେଣୀ ଅନୁଯାୟୀ ଛାତି ଉପରେ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିବା ନିୟମ ଅନୁସରିବେ। ଉପନୟନ ସଂସ୍କାର ପରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଗୁରୁଙ୍କ ସେବାରେ ନିୟୋଜିତ ହେବା ଦରକାର। ସେମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ସ୍ନାନ କରି, ସମିଧ, କୁଶ, ଫଳ ଓ ଏପରି ଆବଶ୍ୟକୀୟ ବସ୍ତୁ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ। ସେମାନେ ଉପବୀତ, ମୃଗଚର୍ମ ଓ ଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରିବେ। ଦ୍ୱିଜମାନେ ଦାନ ମାଗି ଖାଇବାକୁ ନିୟମିତ ଅନୁସରଣ କରିବେ। ଗୁରୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପ୍ରଥମେ ରହିବା ଉଚିତ, ରାଜା ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ। ସେମାନେ ସକାଳ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ନିୟମ ଓ ସଂଯମରେ ରହି ନିତ୍ୟକର୍ମ କରିବେ। ଯେଉଁଠି ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ସେମାନେ ପତିତ ବୋଲି ଗଣାଯାନ୍ତି। ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ଓ ଗୁରୁସେବା ନିରନ୍ତର କରିବା ଉଚିତ। ସଂଯମ ରଖି, ଦୋଷହୀନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରୁ ଭିକ୍ଷା ଆଣିବା ଦରକାର। ମଧୁ, ମଦ୍ୟ, ମାଂସ, ଲୁଣ, ପାନ ଓ ଦନ୍ତଧାବନ, ଛତା, କଳସ, ପଦାତୀ, ସୁଗନ୍ଧ, ମାଳା, ଚନ୍ଦନ, ଅପବାଦ, ଦୁଃଖ, ଅନାବଶ୍ୟକ କଥା, ଅଞ୍ଜନ ଇତ୍ୟାଦି ଜିନିଷରେ ଅସକ୍ତି ରଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ବୃଦ୍ଧମାନେ, ବିଶେଷକରି ଗୁରୁଙ୍କୁ ଶିଷ୍ଟ ଭାବରେ ନମସ୍କାର କରିବା ଅଭ୍ୟାସ ହେବା ଦରକାର। ଯେ ଶିକ୍ଷକ ଆତ୍ମିକ ଦୁଃଖ ଦୂର କରନ୍ତି, ସେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ସମୟରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ 'ଏହା ମୁଁ' ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ। ନାସ୍ତିକ, ମର୍ୟାଦା ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା, ପାପୀ, ଗ୍ରାମପୁରୋହିତ, ପାଖଣ୍ଡୀ, ପତିତ, ଚଣ୍ଡାଳ, ତାରା ଦ୍ୱାରା ହାନି କରି ଜୀବିକା ଚଳାଉଥିବା, ପାଗଳ, ଠକ, ଦୁଷ୍ଟ, ଅଶୁଚି, ବିବାଦପ୍ରିୟ, ଜୁଆରି, ବମି କରୁଥିବା, ଜଳରେ ଥିବା, ପତିଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟ କରିଥିବା ସ୍ତ୍ରୀ, ଫୁଲ ଧାରଣ କରୁଥିବା ମହିଳା, ପରପୁରୁଷ ସହ ମିଶିଥିବା, ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ଦେଉଥିବା, ଗର୍ଭପାତ କରିଥିବା ମହିଳା—ଏମାନେ ତଥା ସଭା, ବେଦିକା, ଦେବମନ୍ଦିର, ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ, ବ୍ରତ, ଦାନ ଓ ଦେବପୂଜା ସମୟରେ, ନମସ୍କାର ଦେଲେ ଯିଏ ଉତ୍ତର ଦେଉନାହାନ୍ତି, ଏମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ପାଦ ଓ ମୁଖ ଧୋଇ, ସଦା ଗୁରୁଙ୍କ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିବା ଦରକାର। ଅଷ୍ଟମୀ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ପ୍ରଥମା ତଥା ପରବ ଦିନରେ, ଭାଦ୍ରପଦ ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱିତୀୟା ତଥା ସୂର୍ୟାସ୍ତ, ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଘରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ସନ୍ଧ୍ୟା, ମେଘ ଗର୍ଜନ, ଅସମୟରେ ବର୍ଷା, ମନୁ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ଆରମ୍ଭ, ଚାରି ଯୁଗ ଆରମ୍ଭ, ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ତୃତୀୟା, ଭାଦ୍ର, କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ ତ୍ରୟୋଦଶୀ, ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଏକାଦଶୀ—ଏହି ସମସ୍ତ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଦାନ ପାଇଁ ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।