ଏହି ଦିନ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଭୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ଅତିବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିଲେ, ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ନିଶ୍ଚୟ ନିବୃତି ହୁଏ—ସେହି ପରମ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୁନି ପୁନି ନମସ୍କାର ହେଉ। ଏହି ସମୟରେ, ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରିଥିବା ସେ ପରମେଶ୍ୱର ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଚେଷ୍ଟରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲେ। ସେ ପରମେଶ୍ୱର, ଉତ୍ତମ ଋଷିମାନେ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତିତ, ପ୍ରମୁଖ ଦେବଦୂତମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ହେଇଥିଲେ। ଦେବତାମାନେ ଅତି ଆନନ୍ଦ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଅଷ୍ଟଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କରି ସେହି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ପରମେଶ୍ୱର ତାଙ୍କର ପ୍ରଣାମରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଥିବା ଦେବତାମାନେ ଦେଖି, ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ—“ଓ ଦେବଗଣ, ସେ ଉତ୍ତମ ଋଷି, ନୀତିଶୀଳ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେମାନେ କୌଣସି କ୍ଷତି କରୁନାହିଁ। ପରମେଶ୍ୱରମାନେ କେବେ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାରରେ ଅସୁବିଧା କରୁନାହିଁ, ସ୍ଵପ୍ନ ମଧ୍ୟରେ ନୁହେଁ। ଏକ ଜ୍ଞାନୀ, ନିଜ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଥମେ ନିଶ୍ଚିତ କରିନାହିଁ, ଅନ୍ୟଙ୍କୁ କିପରି ଶତ୍ରୁତା କରିପାରିବ? ଏକ ଉତ୍ତମ ଲୋକ କେବେ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ହାନି କିମ୍ବା ଖେଳ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ସଦା ଆସକ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ଲିନ ଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ମୂଢ଼ ଚିତ୍ତ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ। କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଉତ୍ତମ ଲୋକମାନେ ନିରାସକ୍ତ ଭାବରେ ନିତିଶୀଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗଣ୍ୟ। ତେଣୁ ଶାନ୍ତିରେ ତୁମେମାନେ ନିଜ ନିଜ ନିବାସକୁ ଫେରିଯାଅ; ସେ ତୁମେମାନେ ଉପରେ କୌଣସି ବିଘ୍ନ ଆଣିବେ ନାହିଁ।” ସେହି ଚମେଇ ଚମେଇ ଜାସ୍ମିନ୍ ଫୁଲ ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ ପରମେଶ୍ୱର ଦେବମାନେ ଉପରେ ଏକ ଅନୁଗ୍ରହ ଦେଲେ। ଦେବମାନେ ଆନନ୍ଦ ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟିରେ ନିଜ ନିଜ ଆକାଶରେ ଫେରିଗଲେ। ସେ ପରମେଶ୍ୱର ନିରାକାର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମ, ସ୍ଵୟଂ-ପ୍ରକାଶ ଓ ନିର୍ମଳ ଥିଲେ। ମୃକଣ୍ଡୁ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଗଲେ। ସେ ଜଗତ୍ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ନିର୍ମଳ ମୁହଁ, ସମସ୍ତ ଦିଗର ଦୀପ୍ତିରେ ଶୋଭିତ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ମୃକଣ୍ଡୁ ଭୂମିରେ ଶୟନ ହୋଇ ଏହି ଚିରଯୁବନ ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ତାଙ୍କର ହାତ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖି, ସେ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ— “ପରମ ଉପାୟ, ଦୁଇ ପାରା ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା, ଉତ୍ତମରେ ଉତ୍ତମ, ଶେଷ ମୋକ୍ଷଦାତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଅନେକ ରୂପ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ପର୍ଶ୍ୟ, ସେହି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମୁଁ ପୂଜା କରେ। ତୁଳନାହୀନ, ଭକ୍ତିର ଉତ୍ସ, ଭକ୍ତମାନେ ଉପରେ ଦୟାଳୁ, ସମସ୍ତଙ୍କର ନାଥ, ପ୍ରଥମ ପୂଜ୍ୟଙ୍କୁ ମୁଁ ପୂଜା କରେ। ମୂଢ଼ତାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେହି ଶୁଦ୍ଧ ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଯେଉଁଠାରେ ସଂସାର ନାଶ ହୁଏ। ସମସ୍ତ ଜଗତ ଉପାସ୍ୟ, ବିଶ୍ୱର ନିବାସ, ପରମେଶ୍ୱର, ଦୟାର ସାଗର।” ଏହି ପ୍ରଶଂସା ଶୁଣି, ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧାରୀ ପରମେଶ୍ୱର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ସେ ଅତି ଦୟାରେ କହିଲେ—“ଓ ନିଷ୍ଠାବାନ, ଏକ ଵର ଚୟନ କର। ତୁମ ମନ ଯେଉଁ ଭଲ ପାଏ, ସେହି ଵର ଚୟନ କର। ତୁମେ ଦେଖିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ଅପାତ୍ର ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସ୍ମୃତି ରଖନ୍ତି। ଏହି ଦୃଷ୍ଟି ତଥା ନିର୍ମଳ ଭାବରେ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ତ୍ୟାଗୀ, ନିର୍ବିକାର, ଅସୂୟା ନାହିଁ—ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୃଷ୍ଟି ପାଇ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ।” ମୃକଣ୍ଡୁ କହିଲେ—“ଓ ଜନାର୍ଦନ, ଜଗତ୍ଧାରୀ, ଏହି ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି। ଓ ଅଚ୍ୟୁତ, ତୁମେ ଦେଖିବାରେ ଯେଉଁ ପରମପଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ତାହା ମୋର ଦୃଷ୍ଟି କେବେ ବ୍ୟର୍ଥ ହେବ ନାହିଁ। ଏହି ଶପଥ ମୁଁ ରଖିବି; ମୋର ଜନମାନେ କେବେ ମିଛ କହନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ଉତ୍ତମ ଗୁଣ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ସ୍ଵରୂପ ରହିବେ।” ପରମେଶ୍ୱର କହିଲେ—“ଓ ଉତ୍ତମ ଋଷି, ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ତିନି ଲୋକରେ କଣ ଅସମ୍ଭବ?” ଏପରେ, ମୃକଣ୍ଡୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ନିଜ ତପସ୍ୟାରୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କଲେ। ଏଠାରେ, ଏହି ଘଟଣା ପରେ ଭୃଗୁବଂଶୀ ହରି କଣ କଲେ? ସେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ମୃକଣ୍ଡୁଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଦୃଷ୍ୟ ଦେଖି, ଏହି ବୈଷ୍ଣବ ମାୟା ଅନୁଭବ କରିଲେ। ମୃକଣ୍ଡୁଙ୍କ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତିରେ ଉନ୍ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ହରି ତାଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ।