ଏକଦା, ଏକାଦଶୀ ଦିନର ମହତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଏହିପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି—ଯେଉଁଜଣ ଏହି ଦିନ ଖାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଆକଂକ୍ଷା କରେ। ଏକାଦଶୀ ଦିନ, ଯଦି କେହି ମୋକ୍ଷ ଚାହେ, ତେବେ ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ। ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକ ଏହି ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ—ଏହି କଥା ପୁନଃପୁନଃ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୋଇଛି। ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ହରିଙ୍କ ଦିନରେ ଯେଉଁ ସତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକ ଆହାର ଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରାଣିତ, ସେମାନେ ଅନ୍ୟଥା; କିନ୍ତୁ ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଯିଏ ଖାଏ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ। ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମାର୍ଗ ଲାଭ ହୁଏ। ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସଂସାର ବନ୍ଧନ କାଟିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ଏହି ଉପବାସ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଦିନ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ ସହିତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ପଦ୍ଧତିରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଜଣ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଶୟନ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରେ ସେ ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଯଥାଯଥ ଭାବରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏବଂ ହୃଦୟରେ ଭକ୍ତି ସହିତ, "ହେ କମଳନୟନ, ମୁଁ ଖାଇବି; ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ଆପଣ ମୋର ଶରଣ" ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୃଦୟ ଦ୍ୱାରା ଉପବାସ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଦିନ ସଙ୍ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ, ନୃତ୍ୟ ଓ ପୁରାଣ ଶ୍ରବଣ ଓ ଏହା ସମ୍ପର୍କିତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ ରହିବା ଉଚିତ। ଉପୟୁକ୍ତ ପଦ୍ଧତିରେ ସ୍ନାନ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ ସହିତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଅନୁସୂଚିତ। ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦୁଧ ପାନ କରି ହରିଙ୍କ ସଦୃଶତା ଉପଲବ୍ଧ ହୁଏ। ଏହି ଦିନ ପ୍ରସନ୍ନ ଚିତ୍ତରେ ଦୟାଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ ଜ୍ଞାନ ଦର୍ଶନ ଦିଆଯିବ। ଏହି ଅବସରରେ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭୋଜନ ଓ ଦାନ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ପଞ୍ଚ ମହାୟଜ୍ଞ କରି, ନିଜେ ଉପବାସ ଉପରାନ୍ତ ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତରେ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଉପବାସୀ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରୁ ପୁନଃ ଫେରିବା କଠିନ। ଏହି ଦିନ ଅପବିତ୍ର ଓ ପାପୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଉପବାସ ଓ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା ଲୋକ କେବେ ବି ଅପବିତ୍ର ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସହ କଥା ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯିଏ ଯଜ୍ଞ କରେନି କିମ୍ବା ଭଲ ଭାବେ ଯଜ୍ଞ କରେନି, ଏମିତି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସହ କଥା ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଚିକିତ୍ସକ, କବି, ଦେବତା ଓ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ବିରୋଧ କରୁଥିବା ସହ କଥା ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏମିତି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କଥାରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଉପବାସରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି ଉଚ୍ଚତମ ସିଦ୍ଧି ଓ ପବିତ୍ରତା ଲାଭ ହୁଏ। ବିଷ୍ଣୁ ସମାନ କୌଣସି ଦେବତା ନାହିଁ, ଉପବାସ ସମାନ କୌଣସି ତପ ନାହିଁ। ଜ୍ଞାନ ସମାନ କୌଣସି ଲାଭ ନାହିଁ, ଧର୍ମ ସମାନ କୌଣସି ଲାଭ ନାହିଁ, ଧର୍ମ ସମାନ କୌଣସି ବାପା ନାହିଁ। ଏଠାରେ ଏକ ପୁରାତନ କଥା ମଧ୍ୟ ପଢ଼ାଯାଏ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଗାଳବ ନାମକ ଏକ ଋଷି ଥିଲେ, ଯିଏ ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ ଥିଲେ। ସେ ଏମିତି ଏକ ସ୍ଥାନରେ ବସୁଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ବୃକ୍ଷ, ହାତୀ ଓ ମୃଗ ରହୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ମୂଳ, କନ୍ଦ ଓ ଫଳ ଥିଲା, ଏବଂ ସେଠାରେ ଅନେକ ଋଷିମଣ୍ଡଳ ବସୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏକ ପୁତ୍ର ଥିଲେ, ଯିଏ ସଂଯମୀ ଓ ଭଦ୍ରଶୀଳ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ। ଏହି ଭଦ୍ରଶୀଳ ଶିଶୁବୟସରୁ ଅତିବୁଦ୍ଧିମାନ ଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ସହଖେଳାଳୁ ମାନେଠାରେ ମଧ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସବୁବେଳେ ପୂଜା କରିବା ଉପଦେଶ ଦେଉଥିଲେ। ଏହିପରି ଶିଶୁବୟସରେ ମଧ୍ୟ ସେ ତାଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଉଥିଲେ। ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତିରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ ଓ ବିଶ୍ୱାସରେ ମହାନ ଥିଲେ। ଭଦ୍ରଶୀଳ କହିଥିଲେ, "ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।" ସେ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ଗ୍ରହଣ କରି, ଏହାକୁ କେଶବଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ତପସ୍ୟାର ଭଣ୍ଡାର ଗାଳବ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ପଚାରିଥିଲେ, "ତୁମର ଆଚରଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ଓ ଦୁର୍ଲଭ, ଯାହା ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ କରିପାରିନାହାନ୍ତି। ତୁମେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ରହିତ, ଅସଙ୍ଗ, ଶାନ୍ତ ଓ ହରିଧ୍ୟାନରେ ନିଷ୍ଠା ଅଟୁଟ।