ଏକ ପୂନ୍ୟ ଦିନରେ, ଯେଉଁ ଲୋକ ଏହି ଉପବାସ ନିଷ୍ଠାରେ ଲଗିଥାନ୍ତି, ସେ ଅତିରାତ୍ର ଯଜ୍ଞର ଫଳର ଦ୍ୱିଗୁଣ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ସେ ଅଷ୍ଟ ଇଷ୍ଟୋମା ଯଜ୍ଞର ସମ୍ମାନର ପରମ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହା ସହିତ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଇଷ୍ଟୋମା ଯଜ୍ଞର ଦ୍ୱିଗୁଣ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ। ଜ୍ୟୋତିଷ୍ଟୋମ ଓ ଅନ୍ୟ ଯଜ୍ଞଗୁଡ଼ିକର ଅଷ୍ଟଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ। ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଅଷ୍ଟଗୁଣ ଫଳ ଲାଭ କରିଥାନ୍ତି। ନରମେଧ ଯଜ୍ଞର ପଞ୍ଚଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ। ଗୋମେଧ ଯଜ୍ଞର ତ୍ରିଗୁଣ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରିଥାନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମମେଧ ଯଜ୍ଞର ତ୍ରିଗୁଣ ଫଳ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ଏହି ଉପବାସରେ ଲଗିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ହରିଙ୍କ ପରି ଭୋଗ-ବିଳାସରେ ନିର୍ମଳ ରୂପ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ସେ ପରମ ଆନନ୍ଦର ଲାଭ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଗଲେ ଦୁଃଖ କେବେ ପ୍ରବେଶ କରେନି। ଏହି ଧର୍ମକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ମୁକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଏକ ମାସ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଉପବାସ କରିଲେ, ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାହା ପାଇଁ ଅତି କଠିନ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିପାରିବେ। ଜଣେ ମୂଢ଼ କିମ୍ବା ବିଦ୍ୱାନ୍, ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ମୁକ୍ତି ପାଇବାର ଅଧିକାରୀ ହୁଏ। ଯେଉଁଠି ଏହା ଶୁଣିବେ କିମ୍ବା ପଠିବେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ। ଏହି ଉପବାସ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରେ ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାର ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଭକ୍ତି ସହ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଇଥାନ୍ତି ଓ ଏହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରିୟତମ। ଏହି ଉପବାସ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ। ଯେଉଁଠି ଏହି ଉପବାସରେ ଭାଗ ନେଉଥିବା ଲୋକ ପାପୀ ହୁଏ ଓ ପରଲୋକରେ ନରକ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଉପବାସର ପୂର୍ବ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନରେ ଖାଇପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ମଧ୍ୟ ଦିନ ଓ ରାତିରେ ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯେଉଁ ଦିନ ଖାଇବାକୁ ଚାହେଁ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ମୁକ୍ତି ଚାହିଁଥିଲେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ। ମୁକ୍ତି ଅଭିଲାଷୀ ଦିନ ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, ହରିଙ୍କ ଦିନରେ ସମସ୍ତ ଜୀବ ଖାଦ୍ୟରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ଖାଇଥିବା ଲୋକର ପାପର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ। ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ କରିଲେ ଉତ୍ତମ ଗତି ଲାଭ କରାଯାଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯେଉଁଠି ସଂସାର ଛାଡ଼ିବାକୁ ଚାହିଁଥିବେ, ସେମାନେ ସଦା ଏହି ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ। ଏକାଦଶୀ ଦିନ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସ୍ନାନ କରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସହିତ। ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଶୟନ କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ଏହି ଉପବାସ ଫଳ ଭଲ ଫୁଲ ଓ ସୁଗନ୍ଧ ସହିତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ। "ହେ ପଦ୍ମନେତ୍ର, ମୁଁ ଖାଇବି; ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ମୋତେ ଆଶ୍ରୟ ଦିଅ," ଏହିପରି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ। ଭକ୍ତିରେ ତୃପ୍ତ ମନ ଦ୍ୱାରା ଉପବାସ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ। ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ, ନୃତ୍ୟ ଓ ପୁରାଣ ଶ୍ରବଣ ଓ ଅନ୍ୟ ନିଷ୍ଠା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଉପବାସ ପରେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସ୍ନାନ କରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ଦୁଧ ପାନ କରିଲେ ହରିଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ଦୀପ୍ତି ଆସେ। ହସିଥିବା ମୁହଁରେ କୃପା କରିବା ଓ ଜ୍ଞାନ ଦର୍ଶନ ଦେବା ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ। ଅନୁସାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କର ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ ଭୋଜନ ଓ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ। ପଞ୍ଚ ମହାଯଜ୍ଞ କରି ଉପବାସୀ ନିଜେ ଶାନ୍ତ ଭାଷାରେ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଉପବାସ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ପୁନଃ ଫେରିବା ଅତି କଠିନ। ଅପସଦ ଓ ପାପୀମାନେ ଦିଗରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଉପବାସ ଓ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କେବେ ଆଲୋଚନା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।