ସମସ୍ତ ଜଡ ଓ ଚେତନ, ଥିବା ଓ ଚଳିତ, ବଡ ଓ ଛୋଟ, ଅପ୍ରକାଶ ଓ ପ୍ରକାଶ, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓ ଏକ, ଗୁଣ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣ—ଏମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ପୁନଃପୁନଃ ନମନ କରେ। ରାଜାଙ୍କର ଦୀର୍ଘ ଏବଂ ଉତ୍ତପ୍ତ ତପସ୍ୟା ଫଳରେ, ଦେବତା ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ତିନିଟି ଆଖି, ଉତ୍ତମ ରୂପ, ଓ ଗଳାରେ ସର୍ପ ଦୌଜନ ଭଳି ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ହାତୀର ଚାମରେ ଭୂଷିତ, ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମକୁ ଦେବତାମାନେ ପୂଜା କରିଥିଲେ। ରାଜା ଶୀଘ୍ର ଉଠି ଶିବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ହାତ ଜୋଡି ଦୃଢ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦଣ୍ଡବତ୍ କରିଥିଲେ। ରାଜାଙ୍କର ଭକ୍ତି ଦେଖି, ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଶଂକର ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଇ କହିଲେ, “ତୁମର ଷ୍ଟୋତ୍ର ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଖୁସି ହୋଇଛି।” ରାଜା ହାତ ଜୋଡି ଏହିପରି ନାଥଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ—“ମୋ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କର ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଦୟାକରି ଗଙ୍ଗାକୁ ଦେଇଦିଅ।” ଶିବ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ମୋକ୍ଷ ତୁମେ ଓ ତୁମର ପୂର୍ବଜମାନେ ପାଇବେ।” ଏହା କହି, ଶିବ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଗଙ୍ଗା ଭାଗୀରଥଙ୍କ ପଛରେ ପୃଥିବୀକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି ଚାଲିଲେ। ତିନି ଲୋକରେ ତିନିଜଣ ଭାଗୀରଥୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ ଭାଗୀରଥଙ୍କ ଭୂମିକୁ ବନ୍ୟା କରିଲେ। ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ନରକରେ ଅଟକିଥିବା ପୂର୍ବଜମାନେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଉଠିଲେ। ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ଭାଗୀରଥ ସେମାନେ ଉପରେ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ଯଥାଯଥି ନମନ ଓ ପୂଜା କରି, ଭାଗୀରଥ ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦ ସହିତ କହିଲେ, “ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବସି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଉ।” ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ଶରୀର ଧରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଗଙ୍ଗା ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ବଡ ପାପ ନାଶିନୀ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ଯେଉଁଠାରେ ଏହି କଥା ପଠିବେ କିମ୍ବା ଶୁଣିବେ, ସେମାନେ ଗଙ୍ଗା ସ୍ନାନର ଫଳ ପାଇଥିବା ପରି ଫଳ ପାଇବେ। ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯିବେ, ଯେଉଁଠାରୁ ଫେରିବା ନାହିଁ। ଏହିପରି ଗଙ୍ଗାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଏବଂ ପାପ ନାଶିନୀ ଗୌରବ ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଇଛି। ଏହା ପରେ, ସୂତ ଜୀ, ଆପଣ କିଏଁ ସନକ ଋଷିଙ୍କୁ ଅଧିକ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ? ସେ କଥା ଆମେ ଏଯାଁ ଭଳି ଶୁଣିବାକୁ ପାଇବୁ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସନକ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପୁନଃ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ଦୟାଳୁ ମୁନି, ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ଗଙ୍ଗାଙ୍କର ପାପ ନାଶିନୀ ମହିମା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ। ବିଭିନ୍ନ ଉପଦେଶ ଏକ ଶୁଧ୍ଧ ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛ ମନକୁ ଜାଗ୍ରତ କରିପାରିନାହିଁ। ଦୟାଳୁ ମୁନି ଭକ୍ତମାନେ ଉପାସନା କଲେ, ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି; ଗଙ୍ଗା ପାଇଁ ମୁକ୍ତି ସେବାର ଫଳ ଭାବରେ ମିଳେ। ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ସେବା କରିବାରେ ବଡ କଠିନ ଉଦ୍ୟମ ଦରକାର, ତେଣୁ ଭକ୍ତିର ଯୋଗ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ। ଏହିପରି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଭକ୍ତ, ଆପଣ ଆଦର ଦେଇଥିବା, ଏହି ମହିମା ଏବେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତୁ। ମୁଁ ପୁନଃପୁନଃ ଶାର୍ଙ୍ଗଧାରୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର କ୍ରିୟା ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛି। ଯେଉଁଠାରେ ହରି ପ୍ରସନ୍ନ, ସେମାନେ ଭୟମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ଏଠି ଓ ପରଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ମହା ଋଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକକୁ ପାଇଯାନ୍ତି। ଏକ ଲୋକ ଉପବାସ କରି ବିଶ୍ୱାସ ସହିତ ଯଥାଯଥି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ, ଅଖଣ୍ଡ ଚାଉଳ, ଧୂପ, ଦୀପ, ଏବଂ ଯଥାଯଥି ନୈବେଦ୍ୟ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। “ନମସ୍ତେ କେଶବ” କହି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ରାତିରେ ଗ୍ରାମ ନିକଟରେ ମନ୍ଦିର ଉପରେ ଜାଗି ରହିବା ଉଚିତ। ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ, ନୈବେଦ୍ୟ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନ ଦେଇ କେଶବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।