ପୃଥିବୀର ରକ୍ଷକ, ତୁମେ ଜାଣିଛ, ତମସିକ ଭକ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଭକ୍ତି ଉତ୍ତମ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ, ଏହି ଭକ୍ତି ସବୁଠୁ ଉଚ୍ଚ ତମସିକ ଭକ୍ତି ରୂପେ ଗଣାଯାଏ। ଏହି ଭକ୍ତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ, ଏହା ରାଜସିକ ଭକ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ନିମ୍ନ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରିବା ରାଜସିକ ଭକ୍ତି ର ମଧ୍ୟମ ରୂପ ଅଟୁଟ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ। ରାଜସିକ ଭକ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଭକ୍ତି ଉତ୍ତମ ଭାବରେ ଅଛି, ଏହା ସବୁଠୁ ଉଚ୍ଚ ରାଜସିକ ଭକ୍ତି ରୂପେ ଚିହ୍ନିତ। ଏହି ଭକ୍ତି ଯଦି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ, ଏହା ସତ୍ତ୍ୱିକ ଭକ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ନିମ୍ନ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ। ଏହି ଭକ୍ତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ, ଏହା ସତ୍ତ୍ୱିକ ଭକ୍ତି ର ମଧ୍ୟମ ରୂପ ଅଟୁଟ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ। ଭକ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ସତ୍ତ୍ୱିକ ଭକ୍ତି ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ, ଏହି ଭକ୍ତି ସବୁଠୁ ଉଚ୍ଚ ସତ୍ତ୍ୱିକ ଭକ୍ତି ରୂପେ ଗଣାଯାଏ। ଯେଉଁ ଭକ୍ତି ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ମଳତା ଓ ଲୟ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥାଏ, ଏହି ଭକ୍ତି ସବୁଠୁ ଉଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚ ଭକ୍ତି ଅଟୁଟ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ। ଯେଉଁ ଜଣେ ଏପରି ଭାବରେ ସବୁବେଳେ ଦେଖିପାରିବେ, ସେ ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ ଭକ୍ତ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ। ମୁଁ ଏହା ତୁମକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଚିତ୍ତ ଦେଇ ଶୁଣ। ଏହି ସବୁ ଭକ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ସତ୍ତ୍ୱିକ ଭକ୍ତି ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରିବା ଦେହର ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବିପରୀତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ବିଷ୍ଣୁ କେବଳ ବ୍ୟବହାର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏନାହିଁ, ଏହି ବ୍ୟବହାର ଠିକ୍ ଥିଲେ ମାତ୍ର ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ। ଧର୍ମ ଠିକ୍ ବ୍ୟବହାରରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ, ଏବଂ ଧର୍ମର ମୂଳ ଅବିନାଶୀ ଅଟୁଟ ଭାବରେ ଅଛି। ଯେଉଁ ଜଣେ ଉତ୍ତମ ବ୍ୟବହାର ରହିନାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ସୁଖ ଦେଇନଥାଏ। ତୁମେ ଯେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ମୁଁ ସବୁଠି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛି। ତୁମେ ସହଜରେ ଶାଶ୍ୱତ ଉତ୍ତମ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବ। ଯେଉଁ ଦୁଷ୍ଟ ଦୁଇ ଜଣେ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିତ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ସେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଥର ନରକକୁ ଯାଏ। ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଜଣେ ଏହି ଜଗତ ଓ ପରଲୋକରେ ଦୁଃଖ ପାଏ। ରାଜା, ତୁମର ପୂର୍ବଜମାନେ ଏବେ ନରକରେ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଗଙ୍ଗା ତୁମେ ଜାଣ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ। ଯେଉଁ ଜଣେ ଗଙ୍ଗା ଜଳର ସପର୍ଶ କରିଥାଏ, ସେ ବିଷ୍ଣୁର ନିବାସକୁ ଯାଏ। ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇ, ସେ ହରିଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଏ। ଗଙ୍ଗା ଜଳର ଚିଟିକା ଛିଟିଯାଇଲେ, ପୂର୍ବ କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ନାଶ ହୁଏ। ତାପରେ, ଧର୍ମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ସହସା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଯାଇଥିଲେ। ସେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ନିଜ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଭରସା କରି ଦେଇ, ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ। ସେ ଦୂର ହିମରେ ଢ଼କା ଶିଖରରେ, ଯାହା ଷୋଳ ଯୋଜନ ଜମି ଚାଲିଥିଲା, ତାହାରେ ତପସ୍ୟା କରି, ତିନି ଲୋକର ପବିତ୍ର କର୍ତ୍ତା ଗଙ୍ଗାକୁ ନମାଇଲେ। ଏଠି ଏକ ନବୀନ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା: ଗଙ୍ଗାକୁ କିପରି ନମାଇଲେ? ମୋତେ କହିବା ଉଚିତ। ସେ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ହିମାଳୟକୁ ଗଲେ, ଓ ଗୋଦାବରୀ ତଟକୁ ପହଁଚିଲେ। ଏଠି କଳା କୃଷ୍ଣସାର ଏବଂ ହାତୀର ଝୁଣ୍ଡ ଘୁଞ୍ଚି ଥିଲା। ବନ୍ୟ ଶୁଆ ରାଜା ଚାଲିଥିଲେ, ଏଠି ବ୍ୟାଳ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ ରହିଥିଲା, ଯାହାକୁ ଋଷିଙ୍କ ଝିଅମାନେ ଆଦରରେ ଦେଖିଥିଲେ। ମାଳତୀ, ଯୂଥିକା, କୁନ୍ଦ, ଚମ୍ପକ ଓ ଅଶୋକ ଫୁଲରେ ଏଠି ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା। ସେ ଭୃଗୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରର ମହା ଚନ୍ତ ସ୍ୱର ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲା। ଏଠି ସେ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠି ସୂର୍ୟ ପରି ଚମକିଥିଲେ। ଭୃଗୁ ମଧ୍ୟ ସେଉଁଠି ଆଦର ଓ ସମ୍ମାନରେ ଅତିଥି ସ୍ୱୀକାର କଲେ। ରାଜା ଦେହ ହାସି ଏବଂ ବିନୟରେ ଜୋଡି ହାତ କରି, ଏହି ଉତ୍ତମ ଋଷିଙ୍କୁ କହିଲେ: "ମୁଁ ଏହି ସଂସାର ଭୟରେ, ଲୋକମାନଙ୍କର ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଉପାୟ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଏହି ଅତିଜ୍ଞଜ, ମୋତେ କହ, ମୁଁ ତୁମ ଦୟା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ନହେଲେ, କିପରି ତୁମେ ନିଜ ସମସ୍ତ ବଂଶକୁ ମୋକ୍ଷ ଦେଇପାରିବେ?